Παραστρατιωτικοί, ναρκωτικά και λαθρεμπόριο στη Βενεζουέλα – Ποιοι και πώς θέλουν να κυβερνήσουν τη χώρα στη μετά Μαδούρο εποχή

Η Βενεζουέλα βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή μετά την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο, με την πολιτική αβεβαιότητα και την αντιπαλότητα μεταξύ των διαφόρων παρατάξεων να εντείνεται. Η νέα ηγεσία της χώρας, με επικεφαλής την Ντέλσι Ροντρίγκεζ, προσπαθεί να καταλάβει την εξουσία, ωστόσο οι ισχυρές παραστρατιωτικές ομάδες και οι ένοπλες συμμορίες εξακολουθούν να απειλούν την ασφάλεια της Βενεζουέλας.

Οπως αναφέρουν οι New York Times σε ανάλυσή τους, ο Νικολάς Μαδούρο διατηρούσε τον έλεγχο στις ένοπλες παραστρατιωτικές ομάδες, γνωστές ως colectivos, οι οποίες λειτουργούσαν ως μηχανισμοί του καθεστώτος και εξασφάλιζαν την κυριαρχία του. Αυτές οι ομάδες, που ελέγχουν στρατηγικά σημεία στις πόλεις και τα περίχωρα, παραμένουν μια ισχυρή απειλή για τη νέα κυβέρνηση, με πολλές από αυτές να εκφράζουν την αντίθεσή τους στις αλλαγές και να προειδοποιούν για πιθανές ένοπλες αντιδράσεις.

Η Ροντρίγκεζ, πρώην υπουργός Εξωτερικών και σύμμαχος του Μαδούρο, θεωρείται η βασική υποψήφια για να αναλάβει την ηγεσία της χώρας με την υποστήριξη των ΗΠΑ. Ο λόγος για αυτήν την επιλογή είναι ότι η Ροντρίγκεζ φαίνεται να διατηρεί τον έλεγχο σε κρίσιμες δυνάμεις ασφαλείας και τις υπηρεσίες πληροφοριών της Βενεζουέλας, οι οποίες εξακολουθούν να είναι υπό τον έλεγχο του καθεστώτος.

Ωστόσο, η μετάβαση από την αυταρχική εξουσία του Μαδούρο δεν είναι εύκολη. Οι εξαιρετικά ισχυρές εγκληματικές οργανώσεις και οι παραστρατιωτικές ομάδες εξακολουθούν να κερδίζουν από παράνομες δραστηριότητες, όπως εκβιασμούς, εμπόριο ναρκωτικών και απαγωγές. Η Ροντρίγκεζ και η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να αντιμετωπίσουν αυτήν την πρόκληση, αν θέλουν να διατηρήσουν την εξουσία και να επιτύχουν την πολιτική σταθερότητα.

Οι colectivos, όπως η ομάδα «La Piedrita», η οποία είναι μία από τις παλαιότερες και πιο ισχυρές, εξακολουθούν να είναι παρούσες στους δρόμους του Καράκας και άλλων πόλεων. Αυτές οι ομάδες προειδοποιούν για τις πολιτικές διαφωνίες και τις εξελίξεις που αφορούν την εξωτερική επιρροή των ΗΠΑ, επισημαίνοντας την απογοήτευση τους για τη συνεργασία κάποιων στελεχών της κυβέρνησης με τις ΗΠΑ πριν από την πτώση του Μαδούρο.

Αυτό δημιουργεί μια νέα δυναμική για τις παραστρατιωτικές ομάδες, οι οποίες ελέγχουν περιοχές στρατηγικής σημασίας και είναι σε θέση να προχωρήσουν σε ένοπλες αντιδράσεις εναντίον οποιασδήποτε κυβέρνησης προσπαθήσει να τους αφαιρέσει την κυριαρχία τους. Σύμφωνα με την κοινωνιολόγο Ρεβέκα Χάνσον, η δραματική μείωση της πρόσβασης αυτών των ομάδων στις παράνομες αγορές θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη σύγκρουση.

Από την άλλη, η αυξανόμενη παρουσία ομάδων αντάρτικων κινημάτων, όπως η Εθνική Απελευθερωτική Στρατιά της Κολομβίας (E.L.N.) και ομάδες που προέρχονται από τις Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας (FARC), δημιουργούν πρόσθετες προκλήσεις. Αυτές οι οργανώσεις επιδιώκουν τον έλεγχο των διαδρομών λαθρεμπορίου ναρκωτικών και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων, ενώ επωφελούνται από το κενό εξουσίας στη Βενεζουέλα.

Τα αποθέματα ορυκτών, ιδιαίτερα στην περιοχή του Μπολίβαρ που είναι πλούσια σε χρυσό, παραμένουν μια άλλη πηγή ασταθούς κυριαρχίας για εγκληματικές οργανώσεις όπως η Las Claritas Sindicato, η οποία επιβάλλει φόρους στους εργάτες και ελέγχει περιοχές με σιδηρόδρομο και παράνομες εξορύξεις.

Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας θα χρειαστεί να διαχειριστεί αυτή την κατάσταση και να εξασφαλίσει την σταθερότητα της χώρας, επιλύοντας την ισχυρή σύγκρουση ανάμεσα στις παραστρατιωτικές ομάδες, τα στρατεύματα και τις πολιτικές ομάδες που επιθυμούν να αναλάβουν την εξουσία.

Εντούτοις, αυτή η νέα πολιτική κατάσταση μπορεί να ανοίξει δρόμους για νέες συγκρούσεις, με φιλόδοξες φατρίες στο στρατό και στην πολιτική σκηνή να επιδιώκουν τη δική τους επιρροή και εξουσία.