Η χώρα στο όριο: Καταιγίδες, απώλειες και η αλήθεια που δεν θέλουνε να δούνε

Καταιγίδες με πρωτοφανή ένταση, πλημμύρες που μετατρέπουν δρόμους σε ποτάμια και, το πιο τραγικό, ανθρώπινες απώλειες. Το φετινό χειμώνα η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με ακραία καιρικά φαινόμενα που δεν αποτελούν εξαίρεση, αλλά τη νέα κανονικότητα.

Η χθεσινή κακοκαιρία, ήρθε να προστεθεί σε μια αλυσίδα γεγονότων που επιβεβαιώνουν ότι το «σημείο μηδέν» δεν είναι σενάριο. Είναι ήδη εδώ. Οι έντονες καταιγίδες, η μεγάλη ποσότητα νερού σε ελάχιστο χρόνο και η αδυναμία των υποδομών να ανταποκριθούν δείχνουν ξεκάθαρα ότι το περιβάλλον έχει ξεπεράσει τα όρια αντοχής του.

Και μέσα σε αυτό το σκηνικό, υπάρχει ένας παράγοντας που συστηματικά υποτιμάται στη δημόσια συζήτηση για λόγους που θα αναλύσουμε πιο κάτω: οι μεταφορές και κυρίως ο γερασμένος στόλος οχημάτων. Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες, οι μεταφορές ευθύνονται για περίπου το 20% έως 25% των συνολικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα παγκοσμίως, ενώ στην Ευρώπη το ποσοστό αυτό αγγίζει ή και ξεπερνά το 30%. Στην Ελλάδα δε, με 18 χρόνια μέσο όρο ηλικίας για τα αυτοκίνητα και +25 για τα φορτηγά, van κλπ, το ποσοστό επιβάρυνσης ξεπερνάει το 38%.
Πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους επιβαρυντικούς παράγοντες για το περιβάλλον, κυρίως λόγω του τεράστιου όγκου οχημάτων που κυκλοφορούν καθημερινά.

Η πραγματικότητα είναι σκληρή αλλά ξεκάθαρη. Ένα παλαιό αυτοκίνητο μπορεί να εκπέμπει έως και δέκα φορές περισσότερους ρύπους σε σχέση με ένα σύγχρονο μοντέλο που πληροί τις τελευταίες προδιαγραφές εκπομπών. Και δεν αναφερόμαστε μόνο στην τεχνολογία. Η φθορά, η ελλιπής συντήρηση και η καθημερινή καταπόνηση αυξάνουν ακόμη περισσότερο το περιβαλλοντικό αποτύπωμα αυτών των οχημάτων.

Διαχρονικά οι ελληνικές κυβερνήσεις αποφεύγουν να ανοίξουν έναν ουσιαστικό διάλογο για τη δραστική ανανέωση του στόλου, φοβούμενες το πολιτικό κόστος που συνεπάγεται μια τέτοια απόφαση. Η επιβολή αντικινήτρων, όπως αυξημένα τέλη κυκλοφορίας ή περιβαλλοντικά τέλη για τα παλαιά οχήματα, αντιμετωπίζεται ως κοινωνικά «ευαίσθητη» παρέμβαση, ικανή να προκαλέσει αντιδράσεις και να πλήξει πολιτικά όσους την προωθήσουν, παρότι σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τέτοιες πολιτικές εφαρμόζονται εδώ και χρόνια. Ωστόσο, μπροστά στην κλιματική πραγματικότητα που διαμορφώνεται, οι ενστάσεις αυτές μοιάζουν πλέον μικρές και ανεπαρκείς, καθώς το κόστος της αδράνειας θα είναι πολύ βαρύτερο, όχι μόνο για τη σημερινή γενιά, αλλά κυρίως για τις επόμενες.

Το αποτέλεσμα είναι πλέον ορατό σε όλους. Σε μεγάλες πόλεις όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη και η Πάτρα, η ποιότητα του αέρα συγκαταλέγεται ανάμεσα στις χειρότερες στην Ευρώπη. Τα μικροσωματίδια και τα οξείδια του αζώτου επηρεάζουν άμεσα τη δημόσια υγεία, αυξάνοντας περιστατικά αναπνευστικών και καρδιαγγειακών παθήσεων.

Η λύση δεν είναι απλά η υποχρεωτική μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση. Παρά την πρόοδο, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα εξακολουθούν να έχουν υψηλότερο κόστος απόκτησης και δεν αποτελούν ακόμη ρεαλιστική επιλογή για όλους.

Η πραγματική ανάγκη είναι η άμεση και μαζική ανανέωση του στόλου στην Ελλάδα
Κάθε νέο αυτοκίνητο, ανεξαρτήτως κινητήρα, είναι σημαντικά καθαρότερο από ένα όχημα 15 ή 20 ετών. Τα σύγχρονα υβριδικά συστήματα, που πλέον υπάρχουν σχεδόν σε όλα τα νέα μοντέλα, μειώνουν δραστικά την κατανάλωση και τις εκπομπές ρύπων, χωρίς να απαιτούν αλλαγή καθημερινών συνηθειών.

Η πολιτεία οφείλει να κινηθεί άμεσα σε δύο κατευθύνσεις. Από τη μία, ισχυρά κίνητρα για την αντικατάσταση παλαιών αυτοκινήτων. Από την άλλη, αντικίνητρα για τη διατήρηση και χρήση ιδιαίτερα ρυπογόνων οχημάτων. Χωρίς τέτοιες παρεμβάσεις, η κατάσταση δεν πρόκειται να αλλάξει.

Η κλιματική κρίση δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι οι πλημμύρες που βλέπουμε, οι δρόμοι που καταρρέουν, οι ανθρώπινες ζωές που χάνονται. Και όσο και αν δεν αναφερόμαστε εύκολα σε αυτό, η καθημερινή μας μετακίνηση αποτελεί μέρος του προβλήματος.

Η Ελλάδα δεν έχει άλλο χρόνο. Η ανανέωση του στόλου δεν είναι επιλογή πολυτέλειας. Είναι ζήτημα περιβάλλοντος, υγείας και, πλέον, επιβίωσης.

newsauto.gr