«Λευκή επιταγή» στον Ράμα για την ΕΕ;

Εχει συμφωνήσει ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, να δοθεί «λευκή επιταγή» για τη μελλοντική ένταξη της Αλβανίας στην ΕΕ; Είναι γνωστό ότι κύκλοι στις Βρυξέλλες προωθούν την — με κάθε τρόπο – ένταξη της χώρας. Ωστόσο, βασικός κανόνας της ΕΕ είναι ότι απαραίτητη προϋπόθεση γι’ αυτήν είναι να μην υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στην υπό ένταξη χώρα και σε κράτος — μέλος της ΕΕ. Στην προκειμένη, στην Ελλάδα.

Την Τετάρτη (22- 4 — 26), κατά τη συνάντηση Μητσοτάκη με τον πρωθυπουργό της Αλβανίας, Εντι Ράμα, έγιναν δηλώσεις, οι οποίες προκαλούν ερωτηματικά. Ειδικότερα, ο Ε. Ράμα είπε ότι «είμαστε ιδιαίτερα πρόθυμοι να συνεχίσουμε και να ολοκληρώσουμε αυτό που συμφωνήσαμε από κοινού, ένα τολμηρό έγγραφο στρατηγικής εταιρικής σχέσης όπου αντιμετωπίζονται όλα τα ζητήματα και δεν υπάρχει πλέον κανένα εκκρεμές θέμα μεταξύ μας».

Τι εννοούσε, άραγε, ότι είπε ότι δεν υπάρχουν εκκρεμότητες μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας και ότι αυτές θα «διαγραφούν» με την υπογραφή ενός κοινού κειμένου; Ως γνωστόν, υπάρχει μια εξαιρετικά σημαντική «εκκρεμότητα», αυτή της δέσμευσης των Τιράνων, εδώ και πέντε χρόνια, για παραπομπή της οριοθέτησης της ΑΟΖ Ελλάδας — Αλβανίας στο Ιόνιο, στο Διεθνές Δικαστήριο. Επιπλέον, υπάρχουν πολλές σοβαρές «εκκρεμότητες» με θέματα που αφορούν την «Ελληνική Εθνική Μειονότητα», καθώς και άλλα.

Πρόκειται για ζητήματα, χωρίς την επίλυση των οποίων η Αλβανία δεν μπορεί να πάρει το «διαβατήριο» για την ΕΕ. Ο λόγος είναι ότι προϋπόθεση για την ένταξη, είναι η επίλυση των όποιων διαφορών υπάρχουν με ένα κράτος — μέλος. Βέβαια, τόσο στις Βρυξέλλες και σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπως μεταξύ άλλων στη Ρώμη, όσο και στα Τίρανα, θέλουν να ξεχνούν αυτόν τον κανόνα της ΕΕ, και προωθούν με κάθε τρόπο την ένταξη της Αλβανίας. Αντίθετα με τη στάση τους έναντι της Αλβανίας, σε άλλες περιπτώσεις χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, αδιαφορούν. Οπως με τη Βόρειο Μακεδονία, με την οποία πάντως η Ελλάδα έχει επιλύσει τη βασική διαφορά της ως προς το ονοματολογικό.

Στα θολά νερά του Ιονίου

Βέβαια, ο Ράμα με τις δηλώσεις του περισσότερο θόλωσε τα νερά παρά τα ξεδιάλυνε. Πόσο μάλλον, αφού από τη μια ανέφερε στο «Φόρουμ των Δελφών», όπου συμμετείχε, ότι στις ελληνοαλβανικές σχέσεις «δεν έχουμε διμερή θέματα» και δεν υπάρχουν εκκρεμότητες, και από την άλλη εξέφραζε την εκτίμηση ότι εντός του 2026 θα υπάρξει απόφαση για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ Ελλάδας – Αλβανίας και «ελπίζουμε το επόμενο φθινόπωρο να ανακοινώσουμε ότι έχουμε πλήρη συμφωνία για όλα τα ζητήματα».

Επιπλέον, εκθειάζοντας τον πρωθυπουργό, αφού είπε ότι «στη σχέση μου με τον Κυριάκο Μητσοτάκη υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός, δεν παίζουμε θέατρο, τον σέβομαι ιδιαιτέρως», σημείωσε ότι «αποφασίσαμε ότι πρέπει να λύσουμε οριστικά τα εκκρεμή ζητήματα μεταξύ των δύο χωρών».

Και πως να μην επαινεί τον Κ. Μητσοτάκη, όταν επανειλημμένως έχει δώσει το πράσινο φως στον Ε. Ράμα να μπαινοβγαίνει στην Ελλάδα για προεκλογικές συγκεντρώσεις του, συχνά μάλιστα προβαίνοντας σε προκλητικές δηλώσεις, ενώπιον ακροατηρίου Αλβανών που ζουν στην Ελλάδα; Βέβαια, όσο η Νέα Δημοκρατία ήταν αξιωματική αντιπολίτευση, ο Κ. Μητσοτάκης, αλλά και η αδελφή του, πρώην υπουργός Εξωτερικών, Ντόρα Μπακογιάννη, είχαν σηκώσει μπαϊράκι για την πολιτική επίλυσης των ελληνο-αλβανικών προβλημάτων επί κυβέρνησης Τσίπρα, καλλιεργώντας αντι-αλβανικά αντανακλαστικά στην κοινωνία.

Υψηλόβαθμες πηγές του υπουργείου Εξωτερικών, πάντως, εξέφρασαν τις σφοδρές επιφυλάξεις τους ως προς την αναφορά Ράμα περί επίλυσης του θέματος της ΑΟΖ εντός του 2026. Παραδέχτηκαν ότι οι σχέσεις Αθηνών — Τιράνων έχουν εξομαλυνθεί πολύ σε σχέση με το παρελθόν, καθώς και ότι γίνονται διαβουλεύσεις επί των διμερών ζητημάτων. Επιπλέον, σημείωσαν ότι, επί της αρχής, η Αθήνα δεν είναι κατά της προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο. Ωστόσο, στην παρούσα είναι αδιευκρίνιστο εάν η «διευθέτηση» των διμερών προβλημάτων, περιλαμβανομένης της ΑΟΖ, θα καταγραφούν σε ένα κείμενο διμερούς συμφωνίας, ή ειδικότερα στην περίπτωση της ΑΟΖ θα υπάρξει τελικώς προσφυγή στο Δικαστήριο.

Ερωτήματα ωστόσο προκαλεί η αναφορά των ιδίων υψηλόβαθμων πηγών του ΥΠΕΞ, ότι για την ελληνική διπλωματία η οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αλβανία δεν αποτελεί πλέον μείζονα προτεραιότητα, ειδικά μετά την οριοθέτηση με την Ιταλία και την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Ιόνιο. Εάν πρόκειται για αιχμή σε βάρος του πρώην υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Δένδια, ο οποίος «έκλεισε» την — ετεροβαρή, υπέρ της Ιταλίας — συμφωνία, είναι κατανοητή η … μπηχτή. Εάν όχι, όμως, είναι απορίας άξιον τι σχέση έχει ο παραλληλισμός της ελληνο-ιταλικής με μια μελλοντική ελληνο-αλβανική συμφωνία. Μια τέτοια ταύτιση των δύο υποθέσεων, μόνο ως άλλοθι για τον Ράμα προσφέρεται.

Να θυμίσουμε πως, όταν τον Ιούνιο του 2020 υπογράφτηκε η ελληνο-ιταλική συμφωνία οριοθέτησης στο Ιόνιο, συμφωνία που συχνά επικαλούνται τα κυβερνητικά στελέχη ως θετικό μοντέλο, η Ελλάδα βγήκε χαμένη. Χαρακτηριστικό είναι, εξάλλου, ότι τότε, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, την χαιρέτισε ως μοντέλο για την «διευθέτηση» των ελληνοτουρκικών (!). Αντίστοιχα, σοβαρά ολισθήματα διεπράχθησαν και στη συμφωνία οριοθέτησης της ελληνο-αιγυπτιακής ΑΟΖ.

Οι made in USA μπίζνες … ενώνουν

Ενδιαφέρον είναι ότι στο «Φόρουμ των Δελφών», ο Ε. Ράμα, αναφερόμενος στα ενεργειακά στα Βαλκάνια, είπε ότι τα Τίρανα καταβάλλουν προσπάθειες, ώστε η Αλβανία να καταστεί ενεργειακός κόμβος, με τη στήριξη των ΗΠΑ και σε συνεργασία με την Ελλάδα.

Εκτός από τα σχέδια αγωγών προς Αλβανία για μεταφορά ενεργειακών πόρων προς Ευρώπη, ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσκεψη ινκόγκνιτο, πέρα από διπλωματικούς τύπους, και συνοδεία Ελληνα μεγαλοκατασκευαστή (Εξάρχου της ΑΚΤΟΡ), που έκανε στα Τίρανα τον Μάρτιο η πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, η οποία συναντήθηκε με τον Ε. Ράμα.

Λίγο μετά έγινε γνωστό ότι «ο όμιλος AKTOR ανακοίνωσε την επίσημη είσοδό του στον μεταλλευτικό τομέα της Αλβανίας. Η συμφωνία-πλαίσιο που υπεγράφη με το (σ.σ. αμερικανικό) BNI Foundation αφορά την αποκλειστική συνεργασία για την έρευνα, ανάπτυξη και εκμετάλλευση κρίσιμων ορυκτών πόρων στη γειτονική χώρα και συγκεκριμένα νικελίου και κοβαλτίου».

Η «απελευθέρωση του Κοσόβου»

Ο Αλβανός πρωθυπουργός που φαίνεται ότι έχει εξασφαλίσει το «εισιτήριο» της χώρας του για την ΕΕ, αν και οι επιδόσεις της είναι δραματικές στους τομείς της διαφθοράς, του οργανωμένου εγκλήματος, της αδιαφάνειας, κ.ο.κ., δεν έδειξε να ανησυχεί ιδιαίτερα για την ευρωπαϊκή προοπτική της γείτονος. Μάλιστα, από αυτή τη θέση που μελλοντικά μπορεί να έχει η Αλβανία, ο ίδιος εμφανίστηκε ως «πατερούλης» των απανταχού Αλβανών στα Βαλκάνια. Σημάδι άκρως ανησυχητικό, δεδομένου ότι ο αλβανικός μεγαλοϊδεατισμός μπορεί να αποτελέσει την σπίθα για νέες φωτιές στη βαλκανική μπαρουταποθήκη.

Ετσι, επέλεξε να μιλήσει για το Κοσσυφοπέδιο, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Είμαστε μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά δεν αποφασίζουμε πολλά εκεί. Όταν όμως το ΝΑΤΟ κάνει κάτι καλό -όπως η απελευθέρωση του Κοσόβου- λέμε ότι έκανε κάτι σπουδαίο». Οι Κοσοβάροι, οι οποίοι διόλου επιθυμούν να τους φορέσουν καπέλο τα Τίρανα, δεν είναι η μοναδικός αλβανικός πληθυσμός στη γειτονιά μας. Στην εύθραυστη Βόρειο Μακεδονία αποτελούν το ένα τρίτο, ίσως και παραπάνω.

Απογοήτευση στα Δυτικά Βαλκάνια

Ωστόσο, παρ’ ότι τα Βαλκάνια, και ειδικά τα Δυτικά, εξακολουθούν να αποτελούν μια επίφοβη πηγή σοβαρών εντάσεων και μπαρουταποθήκη (η Βοσνία θεωρείται η πλέον ανησυχητική περίπτωση), οι Βρυξέλλες αδιαφορούν. Αν και δίδουν υποσχέσεις εδώ και δεκαετίες για μελλοντική ένταξη των χωρών, στην πραγματικότητα κρατούν την πόρτα τους κλειστή. Κάτι που έχει προκαλέσει μεγάλη απογοήτευση στους λαούς πολλών χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, όπως στη Σερβία, τη Βόρειο Μακεδονία, κ.ο.κ., με συνέπεια να έχει πληγεί δραματικά το προφίλ της Ευρώπης.

Κατά τα λοιπά, ενώ η Ελλάδα επί κυβέρνησης Μητσοτάκη βρίσκεται στο περιθώριο των εξελίξεων στα Βαλκάνια, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ανέφερε ότι θα ξεκινήσει περιοδεία σε βαλκανικές πρωτεύουσες, ενώ λίγο πριν την έναρξη του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, υπογράφηκε από τον ίδιον και εκπροσώπους χωρών της περιοχής η «Διακήρυξη των Δελφών», με στόχο την επίσπευση της διαδικασίας διεύρυνσης της ΕΕ μέσω της ένταξης των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων.

Σύμφωνα με υψηλόβαθμους κύκλους του ελληνικού ΥΠΕΞ, στην παρούσα η πιο ισχυρή υποψηφιότητα για να γίνει δεκτό στην ΕΕ έχει το Μαυροβούνιο και ακολουθεί η Αλβανία. Για τη Σερβία έχει εκφραστεί η ανησυχία των Βρυξελλών για τις διαφοροποιήσεις του Βελιγραδίου στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής (λόγω των στενών πολιτικών, οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία), ενώ τη Βόρεια Μακεδονία «μπλοκάρει» η Βουλγαρία.

Η ελληνική πρωτοβουλία για την «Διακήρυξη των Δελφών», ανελήφθη, όπως εξηγούν οι ίδιοι κύκλοι, λόγω της ανησυχίας που υπάρχει για τη «διείσδυση» ξένων δυνάμεων, εκτός ΕΕ, στα Βαλκάνια. Κοντολογίς, «φωτογραφίζονται» οι Ρωσία, Κίνα, Τουρκία. Η «Διακήρυξη» χαρακτηρίστηκε από ελληνικής πλευράς ως «ιστορικής σημασίας». Μένει να φανεί εάν και τι θα αλλάξει στην απογοητευτική εικόνα της σχέσης Δ. Βαλκανίων — ΕΕ και στο μέλλον της περιοχής.

neostrategy.gr