Καφές στο χέρι με 3 ευρώ: Ήρθε για να μείνει και θα μας φαίνεται φθηνός

Για τον μέσο Έλληνα, ο πρωινός καφές είναι μια καθημερινή τελετουργία και ανάγκη. Τα τελευταία χρόνια, όμως, τείνει να γίνει και πολυτέλεια, καθώς το κόστος του έχει ανέβει δραματικά.

Σήμερα η μέση τιμή για έναν φρέντο εσπρέσσο έχει παγιωθεί στα 2,50 ευρώ σε αλυσίδες take away. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η τιμή αυτή αγγίζει ή και ξεπερνά τα 3 ευρώ, προκαλώντας συζητήσεις για το αν βρισκόμαστε μπροστά σε μια τεχνητή διόγκωση των τιμών ή σε μια νέα, μη αναστρέψιμη οικονομική πραγματικότητα.

Παρά τις σπάνιες εξαιρέσεις συνοικιακών καταστημάτων που διατηρούν τον καφέ στα 2 έως 2,20 ευρώ –συχνά συμπιέζοντας το δικό τους κέρδος στο μηδέν– ή εκείνων που προσφέρουν το απαραίτητο μπουκαλάκι νερό, το γενικό εύρος του take away στην ελληνική αγορά κυμαίνεται πλέον από 2,20 έως και 4,20 ευρώ.

Όταν καθόμαστε κιόλας να απολαύσουμε τον καφέ μας σε κάποια καφετέρια, το κόστος εκτινάσσεται στα 3,60 έως 5,50 ευρώ.

Πανάκριβοι καφέδες σε όλο τον κόσμο

Αν η κατάσταση στην Ελλάδα φαίνεται πιεστική, μια ματιά στο εξωτερικό αποκαλύπτει ότι στην εγχώρια αγορά παραμένει συγκριτικά χαμηλή.

Στις δυτικές αγορές, η κουλτούρα του καφέ έχει μετατοπιστεί προς εξαιρετικά εκλεπτυσμένα και περίπλοκα γούστα. Ο παραδοσιακός εσπρέσσο έχει δώσει τη θέση του σε «φορτωμένα» ροφήματα: specialty lattes, matcha lattes, καφέδες με γάλα αμυγδάλου, βρώμης ή καρύδας, σιρόπια και υπερτροφές. Πολλά από αυτά έχουν έρθει και στην Ελλάδα και κοστίζουν γύρω στα 5 ευρώ.

Αυτή η προσθήκη πληθώρας υλικών, σε συνδυασμό με το υψηλό λειτουργικό κόστος των ξένων αγορών, έχει εκτοξεύσει τις τιμές. Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, σε μεγάλες αλυσίδες όπως τα Starbucks (τα οποία είναι premium και στην Ελλάδα), ένας καφές με φυτικό γάλα και γεύσεις μπορεί εύκολα να κοστίσει στον καταναλωτή ακόμα και 10 δολάρια (8,60 ευρώ)!

Οι Λονδρέζοι πληρώνουν σχεδόν 4 λίρες (4,50 ευρώ) για έναν flat white και 4,50 λίρες (5,20 ευρώ) για ένα παγωμένο latte.

Γενικά, οι τιμές του καφέ έχουν να κάνουν με το βιοτικό επίπεδο και το πόσο πλούσια είναι μια χώρα (πχ. στα Βαλκάνια παραμένουν χαμηλές), αλλά σε κάθε περίπτωση η αύξηση είναι αισθητή παγκοσμίως.

Γιατί ο καφές είναι ακριβός;

Πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα. Ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι στη χώρα μας δεν παίζει τόσο πολύ ο παράγοντας της αισχροκέρδειας, όπως γίνεται σε άλλα προϊόντα και υπηρεσίες που έχουν ακριβύνει τα τελευταία χρόνια.

«Η τιμή του καφέ στο ράφι και στο take away δεν καθορίζεται πλέον από τον ανταγωνισμό του διπλανού μαγαζιού, αλλά από τις θερμοκρασίες στο Βιετνάμ, τις βροχοπτώσεις στη Βραζιλία και το κόστος των ναύλων στα στενά του Ορμούζ», αναφέρται χαρακτηριστικά σε πρόσφατη ανάλυση του BBC.

Καταρχάς, το έτος 2024 ήταν καταστροφικό για την παραγωγή καφέ παγκοσμίως. Η παρατεταμένη ξηρασία και οι καύσωνες στη Βραζιλία (τον μεγαλύτερο παραγωγό ποικιλίας Arabica) και οι αντίστοιχες ακραίες συνθήκες και τυφώνες στο Βιετνάμ (τον βασιλιά της ποικιλίας Robusta) μείωσαν δραματικά την προσφορά.

Αν και το 2025 οι κλιματικές συνθήκες παρουσίασαν σχετική βελτίωση και οι σοδείες σταθεροποιήθηκαν, οι τιμές στις διεθνείς αγορές εμπορευμάτων δεν υποχώρησαν. Αυτό συμβαίνει διότι τα αποθέματα είχαν εκμηδενιστεί και οι παραγωγοί προσπαθούν να καλύψουν τις ζημιές των προηγούμενων ετών.

Επιπλέον, οι συνεχείς αναταραχές στις θαλάσσιες διόδους έχουν αναγκάσει τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που έρχονται από το Βιετνάμ με προορισμό την Ευρώπη να κάνουν τον γύρο της Αφρικής. Αυτό αυξάνει κατακόρυφα τον χρόνο παράδοσης και το κόστος των ναύλων, επιβαρύνοντας την τελική τιμή του πράσινου κόκκου καφέ.

Παράλληλα, το κόστος λειτουργίας ενός καταστήματος take away (ρεύμα για τις μηχανές εσπρέσσο, ψυγεία, αναλώσιμα, πλαστικά/χάρτινα ποτήρια με περιβαλλοντικό τέλος) παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Τέλος, οι διαδοχικές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό στην Ελλάδα, σε συνδυασμό με τις αυξημένες ασφαλιστικές εισφορές, έχουν ανεβάσει το κόστος ανά ώρα εργασίας για τις επιχειρήσεις. Συνεπώς, κάθε αύξηση στο μισθολογικό κόστος μετακυλίεται άμεσα στο προϊόν.

Με αυτά τα δεδομένα, η μετάβαση προς τα 3 ευρώ για έναν απλό φρέντο εσπρέσσο στο χέρι φαίνεται να είναι μονόδρομος και σε πολλές περιπτώσεις premium καταστημάτων είναι ήδη πραγματικότητα.

ieidiseis.gr

Shutterstock