Σφίγγει ο κλοιός για Όρμπαν: Έρχονται διώξεις για διασπάθιση δισεκατομμυρίων από ευρωπαϊκά κονδύλια

Ανώτατοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης του πρώην πρωθυπουργού της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν αναμένεται να τεθούν υπό έρευνα για δισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων που φέρονται να έχουν χαθεί, δήλωσε στο Politico η ουγγρική Αρχή Ακεραιότητας, ο φορέας που είναι αρμόδιος για την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Η έκκληση για ανάκτηση των χαμένων χρημάτων έρχεται τη στιγμή που ο διάδοχος του Όρμπαν, Πέτερ Μαγιάρ, προσπαθεί να πείσει τις Βρυξέλλες ότι η χώρα είναι έτοιμη να λάβει περισσότερα από 10 δισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, τα οποία παραμένουν δεσμευμένα λόγω ανησυχιών σχετικά με το κράτος δικαίου.

Ο πρόεδρος της Ουγγρικής Αρχής κατά της διαφθοράς, Φέρεντς Παλ Μπίρο, δήλωσε ότι «υψηλόβαθμοι πολιτικοί ενδέχεται να διωχθούν ποινικά» για τη φερόμενη συμμετοχή τους σε ένα σύστημα συστηματικής εξαπάτησης των Ευρωπαίων φορολογουμένων κατά τη διάρκεια των 16 ετών διακυβέρνησης του Όρμπαν.

Όπως ανέφερε, η ομάδα του έχει «εντοπίσει μια σειρά ποινικών υποθέσεων στις οποίες – προσωπικά – πιστεύω ότι η χώρα θα πρέπει να είναι σε θέση να ανακτήσει αυτά τα κονδύλια και να τα επαναπατρίσει, καθώς τα περισσότερα από αυτά έχουν ήδη φύγει από τη χώρα». Πάντως ο Μπίρο δεν διευκρίνισε τις κατηγορίες εναντίον του Όρμπαν ή άλλων στενών συνεργατών του, καθώς η έρευνα είναι σε εξέλιξη.

Η Ουγγρική Αρχή Ακεραιότητας ιδρύθηκε το 2022 στο πλαίσιο μεταρρυθμίσεων που προωθήθηκαν από τις Βρυξέλλες. Αποστολή της είναι η παρακολούθηση της διαχείρισης και της ασφάλειας των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Πρόκειται για ανεξάρτητο φορέα από την κυβέρνηση και εκτιμάται ότι θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην αποδόμηση των δικτύων πελατειακών σχέσεων που δημιουργήθηκαν κατά την περίοδο Όρμπαν και εκτείνονται από τις κατασκευές έως τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας και τα μέσα ενημέρωσης. Ο Μπίρο ηγείται της Αρχής από την ίδρυσή της.

Απάτη με υπερκοστολογήσεις και στημένους διαγωνισμούς

Σύμφωνα με τον φορέα, τρεις εταιρείες εξασφάλισαν την πλειονότητα των κρατικών συμβάσεων για την παροχή αγαθών και υπηρεσιών, ενώ οι τιμές των συμβάσεων αυτών είχαν τεχνητά διογκωθεί. Ο Μπίρο δήλωσε ότι το ουγγρικό κράτος δαπάνησε περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ στις συγκεκριμένες τρεις εταιρείες κατά τα τελευταία τέσσερα χρόνια, χωρίς όμως να αποκαλύψει τα ονόματά τους.

«Η υπερκοστολόγηση, η οποία κατά την άποψή μας συνδέεται με σοβαρούς κινδύνους διαφθοράς, ανέρχεται περίπου στα 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ», δήλωσε, προσθέτοντας ότι οι δημόσιοι διαγωνισμοί «χειραγωγούνταν» και ότι βασικά αγαθά χρεώνονταν σε τιμές πολλαπλάσιες της αγοραίας αξίας τους. Όπως υποστήριξε, επί της προηγούμενης κυβέρνησης το ουγγρικό κράτος «μετατράπηκε στον μεγαλύτερο παίκτη της αγοράς».

Δέσμευση Μαγιάρ για καταπολέμηση της διαφθοράς

Ο Μαγιάρ, ο οποίος ορκίστηκε πρωθυπουργός τον Μάιο μετά τη σαρωτική εκλογική νίκη που πέτυχε έναν μήνα νωρίτερα, έχει κατηγορήσει επανειλημμένα τον προκάτοχό του για διαφθορά.

Τον περασμένο μήνα ο Μαγιάρ συναντήθηκε στις Βρυξέλλες με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Μετά τη συνάντηση δήλωσε ότι συμφώνησαν να «ξεκλειδώσουν» έως και 16,4 δισεκατομμύρια ευρώ χρηματοδότησης που είχαν παρακρατηθεί από τη Βουδαπέστη λόγω παραβιάσεων των υποχρεώσεων της χώρας βάσει του ευρωπαϊκού δικαίου.

Ωστόσο, η κυβέρνηση Μαγιάρ θα πρέπει μέχρι τα τέλη Αυγούστου να παρουσιάσει ένα πειστικό σχέδιο για την υλοποίηση κρίσιμων μεταρρυθμίσεων και τη διάθεση των κονδυλίων. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί οριστικά η χρηματοδότηση. Σύμφωνα με τον Μπίρο, η Ουγγαρία έχει «μείνει σημαντικά πίσω» όσον αφορά τους μηχανισμούς ελέγχου και εποπτείας της χρήσης των ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι επί της προηγούμενης κυβέρνησης βρέθηκε στο στόχαστρο πολιτικά υποκινούμενων επιθέσεων, ενώ έγινε και αποδέκτης απόπειρας δωροδοκίας κατά τη διάρκεια της έρευνας για το σύστημα δημοσίων συμβάσεων. Όπως ανέφερε, στη σύζυγό του προσφέρθηκε θέση εργασίας – χωρίς να αποκαλύψει από ποιον – με υψηλές αποδοχές αλλά χωρίς ουσιαστικά καθήκοντα. Παράλληλα, ο ίδιος συνελήφθη και κατηγορήθηκε για ακατάλληλη χρήση του εταιρικού του αυτοκινήτου.

Ο Μπίρο τόνισε ότι η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να κινηθεί άμεσα για να διερευνήσει αυτές τις καταγγελίες περί διαφθοράς και εκφοβισμού, καθώς και να ερευνήσει όσους φέρονται να εμπλέκονται σε παρατυπίες. «Μία από τις βασικές δεσμεύσεις πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η νέα κυβέρνηση και αυτή η σαρωτική εκλογική νίκη είναι η καταπολέμηση της διαφθοράς και η ανάκτηση των χαμένων πόρων», δήλωσε. «Πρέπει να αποδοθεί δικαιοσύνη και οι πολίτες να πάρουν πίσω όσα τους αφαιρέθηκαν».

«Μηδενική ανοχή»

Σχολιάζοντας τις καταγγελίες, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι υπάρχει «μηδενική ανοχή απέναντι στην απάτη εις βάρος του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

«Τα κράτη-μέλη έχουν την πρώτη ευθύνη για την πρόληψη, τον εντοπισμό και την αποτελεσματική αντιμετώπιση οποιασδήποτε παρατυπίας, συμπεριλαμβανομένης της απάτης, που σχετίζεται με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση την οποία διαχειρίζονται, όπως τα ταμεία συνοχής», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος. Εάν οι ευρωπαϊκοί ερευνητικοί και εισαγγελικοί μηχανισμοί εντοπίσουν παρατυπίες, «η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τα κράτη-μέλη ώστε να διασφαλιστεί ότι οποιαδήποτε ευρωπαϊκά κονδύλια έχουν καταχραστεί θα ανακτηθούν από τους δικαιούχους τους».

Ο Μπίρο δήλωσε ότι η κυβέρνηση Μαγιάρ δεν έχει ακόμη προσεγγίσει επίσημα την Αρχή Ακεραιότητας για να καθορίσει το πλαίσιο συνεργασίας, ωστόσο ο φορέας είναι έτοιμος να μοιραστεί όλα τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του.

«Διαθέτουμε τεράστιο όγκο πληροφοριών και έχουμε αποκαλύψει μια σειρά υποθέσεων», είπε. «Ανάλογα με το πώς θα οργανωθεί η συνεργασία μεταξύ των θεσμών και ποιος θα είναι ο ρόλος της υπηρεσίας ανάκτησης περιουσιακών στοιχείων, είτε μπορούμε να προχωρήσουμε εμείς οι ίδιοι είτε να διαβιβάσουμε τα στοιχεία στα αρμόδια όργανα».

Η Εθνική Υπηρεσία Ανάκτησης Περιουσιακών Στοιχείων είναι ένας νέος φορέας που ο Μαγιάρ έχει δεσμευτεί να δημιουργήσει, με σκοπό τη διερεύνηση περιπτώσεων κατάχρησης δημόσιας περιουσίας.

Τον περασμένο μήνα ο Μαγιάρ ανακοίνωσε επίσης ότι η κυβέρνησή του θα ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), κάτι που ο Όρμπαν είχε αρνηθεί να πράξει. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διαθέτει την εξουσία να διερευνά και να ασκεί διώξεις για εγκλήματα που σχετίζονται με τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η απάτη και η διαφθορά.