Η Ελλάδα δεν εφαρμόζει αποφάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα

Στο ευρωπαϊκό σκαμνί της Επιτροπής υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης βρίσκεται η χώρα μας σε έξι τουλάχιστον υποθέσεις αδιαφορίας ή και άρνησης να εφαρμόσει αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ). Το Συμβούλιο υπουργών, το ανώτατο όργανο της Κομισιόν στο οποίο μετέχουν οι υπουργοί Εξωτερικών από 46 χώρες, ανακοίνωσε πρόσφατα τις υποθέσεις που βρίσκονται “υπό επιτήρηση” για πλειάδα χωρών της Ευρώπης. Ανάμεσα τους και η Ελλάδα η οποία φιγουράρει στον πίνακα “επιτήρησης” μη εφαρμογής των καταδικαστικών αποφάσεων της χώρα μας από τον ΕΔΔΑ μαζί με χώρες, όπως η Τουρκία, η Ουγγαρία, η Κροατία, η Βουλγαρία και η Μάλτα.

Η διαδικασία επιτήρησης είναι το πρώτο στάδιο παρέμβασης της Επιτροπής υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ουσιαστικά πρόκειται για την πρώτη παρέμβαση σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο στην Κομισιόν για τη μη εφαρμογή καταδικαστικών αποφάσεων που αφορούν στην παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Οι πρώτες υποθέσεις που ανακοινώθηκαν προς έλεγχο για την Ελλάδα είναι αρκετά παλιές, χρονολογούνται από το 2018 για προσφυγές που έγιναν από το 2002! Υπάρχουν ωστόσο και νεότερες καταδικαστικές αποφάσεις του ΕΔΔΑ όπως για παράδειγμα για τις συνθήκες κράτησης των αιτούντων άσυλο αλλά και το καθεστώς των μαζικών επαναπροωθήσεων (pushbacks). Ειδικά για τις επαναπροωθήσεις μια τουλάχιστον καταδικαστική απόφαση θα εξεταστεί από το Συμβούλιο των υπουργών.

Όσον αφορά στις νέες καταδικαστικές αποφάσεις, μετά το 2024 αναμένουν τη …συμμόρφωση της Ελλάδας είτε σε ότι αφορά την ικανοποίηση των αιτημάτων όσων έχουν προσφύγει στο Ανώτατο ευρωπαϊκό δικαστήριο και κέρδισαν, είτε την αλλαγή θεσμικού πλαισίου.

Για τις παλαιότερες ωστόσο υποθέσεις που βρίσκονται στο τραπέζι της Επιτροπής των υπουργών, η άρνηση της χώρας να εφαρμόσει τις καταδικαστικές αποφάσεις του δικαστηρίου, φέρνει την Ελλάδα στο εδώλιο του κατηγορουμένου για συστηματική παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Κι αυτό συμβαίνει κατά τη διακυβέρνηση της χώρας τα τελευταία δέκα χρόνια.

Ποιες υποθέσεις ανακοινώθηκαν από το Συμβούλιο υπουργών

Οι εκκρεμείς υποθέσεις υπό “επιτήρηση” που οδεύουν προς συζήτηση αφορούν :

>>Τις συνθήκες κράτησης φυλακισμένων και τις συνθήκες διαβίωσης στις φυλακές. Συστηματικές ελλειψεις διαβίωσης, συνωστισμός και κακές συνθήκες υγιεινής στα ελληνικά σωφρονιστικά καταστήματα, έλλειψη αποτελεσματικών εγχώριων ενδίκων μέσων.

>>Μετανάστευση και Επαναπροωθήσεις. Αφορούν τις συνθήκες κράτησης αιτούντων άσυλο και τις καταγγελίες για τις επαναπροωθήσεις (pushbacks).

>>Ελευθερία του Συνεταιρίζεσθαι. Η υπόθεση εκκρεμεί για πάρα πολλά χρόνια και αφορά την άρνηση των ελληνικών δικαστηρίων να αναγνωρίσουν ή να επιτρέψουν τη λειτουργία σωματείων με αναφορά σε εθνική (και όχι θρησκευτική) μειονότητα στη Θράκη. Προγραμματίζεται για συζήτηση τον Δεκέμβριο του 2026.

>>Αστυνομική Βία και Κακομεταχείριση. Πρόκειται για καταδικαστική απόφαση μετά από χρήση παράνομης και υπερβολικής βίας από τα σώματα ασφαλείας. Όπως επίσης και για την έλλειψη αποτελεσματικής, ανεξάρτητης έρευνας από τις ελληνικές αρχές για τη διαλεύκανση των καταγγελιών.

Ο προγραμματισμός περιλαμβάνει τη συζήτηση για τη μη εκτέλεση των καταδικαστικών αποφάσεων του ΕΔΔΑ σε ότι αφορά στις επαναπροωθήσεις και τις απαράδεκτες συνθήκες κράτησης ή και διαβίωσης των αιτούντων άσυλο, στη Σύνοδο υπουργών τον Σεπτέμβριο. Αυτή είναι και η σοβαρότερη υπόθεση καθώς εκκρεμεί πλειάδα άλλων καταδικαστικών αποφάσεων του ΕΔΔΑ που αναμένουν την εφαρμογή τους από την Ελλάδα. Αφορά διάφορες παραβιάσεις της Σύμβασης για τις επαναπροώθηση “αιτούντος” από την Τουρκία τον Μάιο του 2019. Άλλα περιστατικά για τις άθλιες συνθήκες κράτησης αιτούντων άσυλο από το 2018 έως και το 2024 και τις κακές συνθήκες υγιεινής, έχουν μερικώς παραγραφεί μετά από εξηγήσεις της ελληνικής κυβέρνησης.

Για παράδειγμα αναφέρεται ότι η Ελλάδα “κάνει συνεχείς προσπάθειες των αρχών για τη βελτίωση των συνθηκών κράτησης μεταναστών και για τη διασφάλιση επαρκούς χωρητικότητας στα κέντρα προ-αναχώρησης”. Σημειώνεται ωστόσο ότι η Ελλάδα δεν παρέχει “ ολοκληρωμένες στατιστικές πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό των ατόμων που κρατούνται σε αστυνομικά τμήματα, καθώς και τη μέση διάρκεια κράτησής τους”. Ο ΕΔΔΑ δηλώνει ότι συνεχίζει να “επιβλέπει τα εκκρεμή μέτρα που σχετίζονται με τις συνθήκες υποδοχής και διαβίωσης, συμπεριλαμβανομένης της ιατρικής περίθαλψης” και θα “επανεξετάσει αυτές τις υποθέσεις” μαζί με τις νεότερες του 2026.

Η μη εκτέλεση καταδικαστικών αποφάσεων του ΕΔΔΑ για τις συνθήκες στις φυλακές θα συζητηθεί στο Συμβούλιο των υπουργών τον Δεκέμβριο του 2026, ενώ για την αστυνομική βία η υπόθεση θα τεθεί σε Σύνοδο του 2027. 

Πρόκειται για καταδικαστική υπόθεση του 2018 για γεγονότα άσκησης αστυνομικής βίας μέσα σε αστυνομικό τμήμα το 2002 με “θύματα” δύο πολίτες από τον Ασπρόπυργο στους οποίους έγινε ηλεκτροσόκ για να ομολογήσουν έγκλημα “κλοπής μοτοσυκλέτας”. Η Ελλάδα έχασε την υπόθεση παρά το γεγονός ότι για το γεγονός αυτό έγινε ΕΔΕ και ο δράστης αστυνομικός τιμωρήθηκε με φυλάκιση.

Το Ανώτατο Δικαστήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποφάνθηκε ότι η χώρα μας παραβιάζει τη Συνθήκη σε ότι αφορά την απουσία μιας πραγματικής προσφυγής, για να παραπονεθούν οι προσφεύγοντες.

neostrategy.gr