Πυροσβεστικά ελικόπτερα: “Τέμπη” στον αέρα;

“Σήμερα έχασα τον γιο μου σε ένα από τα ελικόπτερα. Δεν γύρισε σπίτι. Θα σας πάω γαμιώντας μέχρι να κλείσω τα μάτια μου. Θα σας κυνηγάω και από τον τάφο μου…”. Είναι η ανάρτηση στα social media του Γιώργου Θεοδωρόπουλου, πατέρα του Έλληνα συνδέσμου, Αρη Δαμίγου, που σκοτώθηκε μαζί με τον Δανό πιλότο στην φωτιά της Ψάθας.

Η σύγκρουση των δύο μισθωμένων ελικοπτέρων στον αέρα ενώ επιχειρούσαν για να κάνουν ρίψεις στην πυρκαγιά, έχουν προκαλέσει εύλογα ερωτήματα, στα οποία, έως τώρα, η κυβέρνηση και οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες δεν δίνουν απαντήσεις. Τι έφταιξε και βρέθηκαν να πετούν τόσο κοντά το ένα με το άλλο; Υπήρχε επαρκής και ουσιαστικός εναέριος συντονισμός, ή, κατά εκτιμήσεις που εκφράζονται, δεν υπήρχε; Εγινε κάποιο “ανθρώπινο λάθος” από τους πιλότους, το οποίο επιτάθηκε από λάθος χειρισμούς κατά τον συντονισμό της επιχείρησης; Εως τώρα, μόνο εικασίες και σενάρια εκφράζονται.

Σε όλα αυτά ήλθαν να προστεθούν και ορισμένοι χειρισμοί εκ μέρους των αρμοδίων, οι οποίοι προκαλούν προβληματισμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι έχει προκληθεί μεγάλη σύγχυση, που ξυπνά θλιβερές μνήμες «διερεύνησης» της τραγωδίας (εγκλήματος) των Τεμπών, από τις ανακοινώσεις περί ανάθεσης στο «ελληνικό FBI» - τρομάρα τους - της ΕΛΑΣ, τη στιγμή που ο Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ), με ανακοίνωσή του καθιστά σαφές ότι αυτός είναι ο αρμόδιος φορέας διερεύνησης και ήδη έχει την έχει ξεκινήσει. Βάσει το νόμου, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ έχει την ευθύνη της διερεύνησης για το το συνέβη και προκλήθηκε το δυστύχημα. Στην ΕΛΑΣ μπορούν να ανατεθούν οι έρευνες για τις τυχόν ποινικές ευθύνες.

Επιπλέον, σύμφωνα με συνδικαλιστές πυροσβέστες, διατάχθηκε Ενορκη Διοικητική Εξέταση (ΕΔΕ) για τον πυροσβέστη που δημοσιοποίησε το βίντεο με την πρόσκρουση των δύο ελικοπτέρων. Αντί να δοθούν πειστικές εξηγήσεις τι έχει συμβεί, φέρονται να διώκουν τον πυροσβέστη. Σε ανάρτησή του το Πανελλαδικό Σωματείο Πυροσβεστών αναφέρει: “Πληροφορηθήκαμε ότι συνάδελφος πυροσβέστης που τράβηξε το βίντεο από το ατύχημα με τα ελικόπτερα ετοιμάζεται για ΕΔΕ… Είμαστε σοβαροί; Είναι δυνατόν να συμβαίνουν τέτοια πράγματα;”

Προβληματισμός και αναπάντητα ερωτηματικά

Το κλίμα προβληματισμού επιτείνουν φημολογίες και εκτιμήσεις ότι τα δύο ελικόπτερα δεν έπαιρναν εντολές και οδηγίες από ιπτάμενο μέσον – ελικόπτερο της Αστυνομίας ή της Πυροσβεστικής – που συνήθως πετάει πάνω από την περιοχή επιχειρήσεων και συντονίζει τις ρίψεις των ιπταμένων μέσων (Canadair και ελικόπτερα), αλλά από κάποιο επίγειο κέντρο επιχειρήσεων. Εως τώρα, σε αυτό το σενάριο δεν έχουν δοθεί απαντήσεις. Να σημειωθεί ότι στην απόλυτη πλειοψηφία τέτοιων επιχειρήσεων, και ειδικά σε μέτωπα φωτιάς που επιχειρούν αρκετά ιπτάμενα μέσα, όπως στην περίπτωση της Ψάθας, οπωσδήποτε υπάρχει ελικόπτερο συντονισμού.

Εξίσου αναπάντητο παραμένει, εάν υπήρχε μεν ελικόπτερο συντονισμού, αλλά ο κυβερνήτης του – συντονιστής είχε αναθέσει, όπως συχνά γίνεται, σε ένα από τα συγκεκριμένα δύο ελικόπτερα κάποιο να είναι ο “αρχηγός σμήνους”, αλλά έγινε κάποιο “ανθρώπινο λάθος” από τους κυβερνήτες των δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων στον μεταξύ τους συντονισμό, με αποτέλεσμα το δυστύχημα. Εμπειροι πιλότοι σε τέτοιες αποστολές, εξήγησαν στο Neostrategy.gr, πως σε τέτοιες περιπτώσεις, για προφανείς λόγους ασφαλείας πτήσεων, το δεύτερο ελικόπτερο δεν μπαίνει επουδενί στον χώρο ρίψης νερού εάν δεν δει το πρώτο που πετάει μπροστά να ρίχνει το νερό και να φεύγει. Από το βίντεο, πάντως, φαίνεται ότι το δεύτερο ελικόπτερο που "πέφτει" πάνω στο προπορευόμενο, με αποτέλεσμα αυτό να πέσει, είχε οπτική επαφή.

Από την Φωκίδα στην Ψάθα

Το όνομα του Αρη Δαμίγου βγήκε στη δημοσιότητα, αφενός από φορείς συντοπιτών του στη Δωρίδα Φωκίδας, και ειδικότερα τη δημοτική παράταξη “Δωρίδα για Όλους”, αφετέρου από τον πατέρα του.

Ο τοπικός ιστότοπος, orapaper.gr, αναφέρει χαρακτηριστικά ότι, “όπως σημειώνει η “Δωρίδα για Όλους”, διατηρούσε στενούς οικογενειακούς δεσμούς με τη Σεργούλα. Μάλιστα, μόλις την προηγουμένη είχε βρεθεί στην πρώτη γραμμή της μεγάλης πυρκαγιάς που έπληξε την περιοχή, κατακαίγοντας δασικές εκτάσεις και προκαλώντας σοβαρές ζημιές σε σπίτια και περιουσίες. Με αυταπάρνηση και αίσθημα καθήκοντος, συμμετείχε στις επιχειρήσεις κατάσβεσης και στην προσπάθεια προστασίας των κατοίκων και των οικισμών της Δωρίδας. Λίγες ώρες αργότερα κλήθηκε να δώσει μία ακόμη μάχη, αυτή τη φορά στην Ψάθα, όπου έχασε άδικα τη ζωή του”. Η παράταξη, επίσης, απευθύνει συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους οικείους του, ενώ ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη μητέρα του, Σοφία.

Αποτυχία

Απογοητευτικές είναι οι επισημάνσεις που κάνει για τις πυρκαγιές των τελευταίων ημερών ο έμπειρος δημοσιογράφος, Δημήτρης Στριλάκος. Σε ανάρτησή του στα social media με τίτλο “Ήμουν κι εγώ εκεί”, αναφέρει:

“Υπάρχουν στιγμές που οι λέξεις πρέπει να είναι λιτές. Να μην ψάχνουν άλλοθι, αποχρώσεις ή βολικές ισορροπίες. Τέτοιες στιγμές είναι αυτές στο Πόρτο Γερμενό, στα Βίλια και στα Μέγαρα.

Είμαι τρεις μέρες εκεί και είδα! Σε αυτά τα μέρη έχει συμβεί μία καταστροφή κολοσσιαία, τερατώδη και ανείπωτη στο μέγεθος της. Με ολόκληρα οικοσυστήματα αφανισμένα, με περιουσίες, καλλιέργειες και κόπους μιας ζωής να χάνονται, μόνο η λέξη αποτυχία ταιριάζει.

Μια αποτυχία που δεν μπορεί να εξωραϊστεί επειδή διατυπώνεται με πιο προσεκτικές λέξεις, ή επειδή διαθέτει καλύτερο επικοινωνιακό σχέδιο. Τι να κάνει η «επικοινωνία» όταν η πραγματικότητα μυρίζει καμένο πεύκο, μυρίζει στάχτη, μυρίζει χώμα που δεν θα ξαναγίνει ποτέ το ίδιο. Κάθε καμένο δάσος δεν είναι απλώς μια μαύρη έκταση στον χάρτη. Είναι χαμένη βιοποικιλότητα, κατεστραμμένες περιουσίες, τραυματισμένες κοινότητες ανθρώπων...

Ναι, είναι σημαντικό που δεν έχουμε εκατόμβες νεκρών, όπως άλλοτε. Όμως, οι άνθρωποι δεν είναι γυμνοί από προϋποθέσεις. Οι άνθρωποι είναι και οι τόποι τους, οι αναφορές τους, οι χώροι όπου αναπνέουν και κινούνται, οι μνήμες τους, οι δουλειές τους, τα χωράφια και τα σπίτια τους, τα δέντρα και οι καλλιέργειες τους. Είναι το δάσος που έβλεπαν από το παράθυρό τους, το χωράφι που καλλιεργούσαν, το βουνό όπου μεγάλωσαν τα παιδιά τους, οι μέλισσες, οι ελιές, τα ζώα, οι διαδρομές τους...

Αν προσέξει κανείς το «αφήγημα» που σιγά σιγά χτίζεται, πρέπει να συνηθίσουμε να υπομένουμε τις δασικές πυρκαγιές. Και να μην οργιζόμαστε, να μη θυμώνουμε και, κυρίως, να μην αναζητούμε ευθύνες, γιατί... κλιματική κρίση είναι, τι να κάνουμε; Οφείλουμε να... είμαστε ευγνώμονες που δεν καιγόμαστε ζωντανοί όπως στο Μάτι, πριν στην Ηλεία, πιο πριν κάπου αλλού. Όλα παρουσιάζονται ως αναπότρεπτη "φυσική" πραγματικότητα, αρκεί οι ευθύνες να μη φτάσουν ποτέ εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις.

Αυτό είναι που με ανησυχεί περισσότερο. Η προσπάθεια που γίνεται, δηλαδή, ώστε να αποδεχτούμε ότι έτσι θα είναι, πλέον, κάθε καλοκαίρι μας. Διαμορφώνεται μια νέα «κανονικότητα», όπου θα θεωρείται ως περίπου φυσιολογικό αυτό που κάποτε θα μας εξόργιζε.

Όμως, δεν υπάρχει κανένας νόμος της φύσης ή της ιστορίας, που να λέει ότι η καταστροφή... αποτελεί θερινό έθιμο! Σε καμία κυβέρνηση - είτε σε αυτή, είτε στην προηγούμενη είτε στην επόμενη – δεν πρέπει να επιτραπεί να μας να πείσει, ότι όλα αυτά είναι αναπόφευκτα. Γιατί από τη στιγμή που η καταστροφή μετατρέπεται σε «κανονικότητα», η επόμενη καταστροφή... έχει ήδη αρχίσει! Και τη στιγμή που θα πάψουμε να απαιτούμε ευθύνη, η επόμενη μεγάλη φωτιά θα καίει ότι απέμεινε, πριν καν ανάψει!”