Κυβερνητικές στατιστικές αλχημείες και καθημερινές οικονομικές δυστυχίες

Οποτεδήποτε βγει κάποια στατιστική που καταδεικνύει με στοιχεία αυτό που ούτως ή άλλως ισχύει ως βίωμα για τα νοικοκυριά, δηλαδή πολύ απλά ότι τα πράγματα είναι δύσκολα, η κυβέρνηση σπεύδει να κάνει μια τοποθέτηση της μορφής: «δεν είναι αυτό που νομίζεις, αγάπη μου».

Για παράδειγμα, βγήκαν πρόσφατα στοιχεία του ΟΟΣΑ που είπαν ότι το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών στην Ελλάδα υποχώρησε το πρώτο τρίμηνο του 2026 κατά 3,6% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο. Η εξήγηση για αυτό αφορούσε ένα σύνολο από παράγοντες όπως είναι οι πληθωριστικές πιέσεις, ή η μείωση των εισοδημάτων από περιουσία, που θα μπορούσε να παραπέμπει σε ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων. Τα στοιχεία αυτά, όπως ήταν αναμενόμενο, τα ανέδειξε και η αντιπολίτευση.

Ποια ήταν η απάντηση της κυβέρνησης; Μια προσπάθεια να μας πείσει ότι τα στοιχεία δεν ισχύουν επιστρατεύοντας διάφορες αλχημείες. Π.χ. «ναι μειώθηκε το πρώτο τρίμηνο του 2026, γιατί είχε ανέβει πολύ στο τελευταίο τρίμηνο του 2025, οπότε καταβάλλονται τα δώρα Χριστουγέννων και σε κάθε περίπτωση περιμένετε να δείτε το δεύτερο τρίμηνο του 2026, που θα έχει μπει και η αύξηση στον κατώτατο μισθό».

Βεβαίως, προσπερνούν ορισμένα άλλα στοιχεία, όπως ότι δεν είναι δεδομένο ότι πάντα το τελευταίο τρίμηνο είναι το πιο καλό. Και βέβαια η αισιοδοξία ότι όλα θα πάνε καλά στα στοιχεία για το δεύτερο τρίμηνο, ίσως και να προσκρούσει στην αύξηση του πληθωρισμού, που ήδη έχει στην πράξη ακυρώσει την όποια ονομαστική αύξηση του κατώτερου μισθού.

Το ίδιο θα μπορούσε να πει κανείς και για την αντίδραση της κυβέρνησης στη δημοσιοποίηση των στοιχείων ότι υπάρχει μεγάλος αριθμός χαμηλών τραπεζικών λογαριασμών. Εκεί η απάντηση ήταν ότι στην πραγματικότητα υπάρχουν αρκετοί λογαριασμοί που έχουν ανάμεσα σε 5.000 έως 50.000 ευρώ, που ορίζουν τη «μεσαία τάξη». Χωρίς να σημειώσουν ότι λέγοντας αυτό πολύ απλά λένε πως ακόμη και η «μεσαία τάξη» δεν έχει στην τράπεζα τόσα λεφτά όσα π.χ. θα επέτρεπαν την αγορά ενός μικρού διαμερίσματος.

Όλα αυτά απλώς καταλήγουν σε ένα συμπέρασμα που είναι πέραν των στατιστικών. Σε πείσμα των κυβερνητικών διακηρύξεων οι ονομαστικές αυξήσεις των εισοδημάτων, όπως και η υποχώρηση της ανεργίας, δεν έχουν ως αποτέλεσμα την πραγματική βελτίωση της κατάστασης των νοικοκυριών ή τη μείωση της οικονομικής ανασφάλειας, ακριβώς επειδή δεν αναλογούν αυτές οι αυξήσεις στην πραγματική αύξηση του κόστους ζωής.

Ούτε είναι δεδομένο ότι και αυτή η ονομαστική αύξηση των εισοδημάτων θα συνεχιστεί, εάν αναλογιστούμε ότι τα τελευταία χρόνια «έπεσε χρήμα» στην ελληνική οικονομία, πρωτίστως από το Ταμείο Ανάκαμψης, μια οικονομική δυναμική που είναι αμφίβολο ότι θα συνεχιστεί, ακόμη και εάν η κυβέρνηση εξασφαλίσει τη συνέχιση ορισμένων χρηματοδοτήσεων μέσω εθνικών πόρων. Ούτε βέβαια πρόκειται τα μέτρα που θα ανακοινωθούν στη ΔΕΘ να καλύψουν τις μεγάλες ανάγκες και τις επίσης μεγάλες ανισότητες.

Σε κάθε περίπτωση, είναι σαφές ότι η ελληνική κοινωνία δεν έχει παραισθήσεις. Όταν δηλώνει ότι την ανησυχεί η ακρίβεια και ότι τα βγάζει πέρα δύσκολα, προφανώς και έχει επίγνωση της οικονομικής κατάστασής της. Για την ακρίβεια όσο πιο δύσκολα τα φέρνεις βόλτα τόσο πιο σαφή εικόνα έχεις και της πραγματικής σου κατάστασης.

Το τελευταίο που χρειάζεται είναι εξυπνακισμούς από την κυβέρνηση και προσπάθεια να την πείσουν ότι τα πράγματα είναι καλύτερα από ό,τι τα αισθάνεται. Εξυπνακισμούς που απλώς υπογραμμίζουν ότι αυτή η κυβέρνηση ούτε θέλει, ούτε μπορεί να απαντήσει στα αιτήματα της κοινωνίας.

Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

in.gr