Οι μυστικές υπηρεσίες στη Γερμανία μπαίνουν στη «νέα εποχή» – Αφορμή, η Ρωσία και ο φόβος «υβριδικού πολέμου»

Η κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς, που βρίσκεται υπό ασφυκτική πίεση, τόσο στο εσωτερικό, όσο και από το εξωτερικό, ενέκρινε νομοσχέδιο, το οποίο προβλέπει ενίσχυση των μυστικών υπηρεσιών.

Η Γερμανία έχει θέσει τις μυστικές της υπηρεσίες υπό αυστηρούς περιορισμούς, που αποκλείουν άμεσες και δυνητικά θανατηφόρες επιχειρήσεις, ανάλογες με αυτές που ασκούνται από τη CIA (ΗΠΑ) ή τη Μοσάντ (Ισραήλ). Οι κανόνες αυτοί επιβλήθηκαν εν μέρει λόγω των φρικτών καταχρήσεων της ναζιστικής περιόδου, της δράσης των μυστικών υπηρεσιών στην πάλε ποτέ Ανατολική Γερμανία. Αλλά και λόγω του ισχυρού αισθήματος υπέρ της προστασίας της ιδιωτικής ζωής των Γερμανών.

Ο υπουργός Εσωτερικών στη Γερμανία, Αλεξάντερ Ντόμπριντ, ανακοίνωσε την αναδιάρθρωση των μυστικών υπηρεσιών / REUTERS/Fabrizio Bensch

Η ρωσική υβριδική απειλή

Γερμανοί αξιωματούχοι κατηγορούν τη Ρωσία ότι διεξάγει μια «υβριδική» εκστρατεία δολιοφθοράς, κατασκοπείας και παραπληροφόρησης εναντίον της χώρας. Θεωρούν ότι η κυριότερη αιτία είναι το γεγονός ότι η Γερμανία είναι από τους μεγαλύτερους στρατιωτικούς υποστηρικτές της Ουκρανίας στον πόλεμο. Από τον υπουργό Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ έως την ηγεσία του στρατού, Γερμανοί αξιωματούχοι δείχνουν τη Μόσχα ως τη βασική απειλή για τη χώρα.

Μια «επανάσταση»

Το νομοσχέδιο, που πρέπει να εγκριθεί από το κοινοβούλιο, δίνει ευρείες νέες εξουσίες για τη διεξαγωγή μυστικών επιχειρήσεων και την ανάληψη δράσης κατά των ξένων απειλών. Και αίρει πολλούς από τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν κατά τη μεταπολεμική περίοδο.

Οι αλλαγές που προβλέπει η κυβέρνηση Μερτς στη Γερμανία έρχονται να απαντήσουν με μια λίστα αιτημάτων που έχουν εκφράσει οι ξένες και οι εγχώριες υπηρεσίες πληροφοριών. Οι τελευταίες παραπονιούνται ότι η Γερμανία υστερεί σε σχέση με τους συμμάχους και τους εχθρούς της.

Ο υπουργός Εσωτερικών, ανακοινώνοντας το νομοσχέδιο, δήλωσε στην εφημερίδα Bild, ότι πρόκειται για «ιστορική επανάσταση» στον τομέα της ασφάλειας. «Μετατρέπουμε τις υπηρεσίες πληροφοριών μας σε γνήσιες μυστικές υπηρεσίες», είπε.

«Είναι καιρός να τοποθετηθούμε ώστε να είμαστε ανταγωνιστικοί και ισότιμοι με τις υπηρεσίες-εταίρους μας σε όλο τον κόσμο. Αυτό απαιτεί επιχειρησιακές ικανότητες και ενεργές δυνάμεις για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της σύγχρονης κρατικής τρομοκρατίας και των εξτρεμιστικών ομάδων».

Από τη συλλογή πληροφοριών στη δράση

Μέχρι σήμερα, οι μυστικές υπηρεσίες στη Γερμανία περιορίζονταν σε μεγάλο βαθμό στη συλλογή πληροφοριών. Πλέον, θα έχουν μεγαλύτερο περιθώριο για να διεξάγουν μη θανατηφόρες επιχειρήσεις, σε περίπτωση κυβερνοεπιθέσεων, δολιοφθοράς κ.λπ.

Η κυβέρνηση Μερτς, ήδη εξαιρετικά αντιδημοφιλής μέσα στο μικρό χρονικό διάστημα που βρίσκεται στην εξουσία, φαίνεται ότι επέλεξε να παίξει το χαρτί της ασφάλειας. Ειδικά σε μια περίοδο που η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία προπορεύεται στις δημοσκοπήσεις.

Υποστήριξε ότι χρειάζονται πιο ισχυρές υπηρεσίες πληροφοριών για την αντιμετώπιση των απειλών που θέτουν οι εχθρικές ξένες δυνάμεις, οι τρομοκρατικές ομάδες και οι εγκληματίες στον κυβερνοχώρο.

«Βρισκόμαστε στο επίκεντρο μιας υβριδικής σύγκρουσης όχι μόνο με τη Ρωσία αλλά και με άλλους παράγοντες», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Μαρκ Χένριχμαν, πρόεδρος της επιτροπής εποπτείας των πληροφοριών του κοινοβουλίου.

Και ισχυρίστηκε ότι η έως σήμερα προσεκτική προσέγγιση που ακολουθούσε η Γερμανία την έχει καταστήσει ανίκανη να συμβάλει σωστά στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Και με αφορμή το drone με τα εκρηκτικά στο αεροδρόμιο της Λειψίας, πρόσθεσε: «Αντιμετωπίζουμε αντιπάλους που παίζουν χωρίς κανέναν κανόνα. Δεν σέβονται τον νόμο και την τάξη. Στόχος τους δεν είναι απλώς να ασκήσουν πίεση στη Δύση, την ΕΕ και τη Γερμανία, αλλά ιδανικά να τους γονατίσουν».

Καμία θανατηφόρα επιχείρηση

Οι μεταρρυθμίσεις θα επιτρέψουν ενδεχομένως στις υπηρεσίες κατασκοπείας να πραγματοποιούν δικές τους κυβερνοεπιθέσεις. Παράδειγμα, η απενεργοποίηση ξένων συστημάτων πληροφορικής που χρησιμοποιούνται από εχθρικούς παράγοντες ή ο αποκλεισμός ροών πληρωμών.

Επεκτείνονται επίσης οι εξουσίες συλλογής και ανάλυσης δεδομένων τόσο για την BND (μυστική υπηρεσία εξωτερικού) όσο και για την BfV (εσωτερικού). Σε αυτό θα συμπεριλαμβάνεται η άδεια χρήσης τεχνητής νοημοσύνης για τη σάρωση τεράστιων συνόλων δεδομένων και τη διατήρηση ορισμένων δεδομένων για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, η υπηρεσία κατασκοπείας BND θα μπορούσε να εκτελεί αποστολές δολιοφθοράς στο εξωτερικό. Ωστόσο, οι δολοφονίες και άλλες θανατηφόρες επιχειρήσεις θα παραμείνουν αυστηρά απαγορευμένες.

Σύμφωνα με τον Πέτερ Νόιμαν, καθηγητή Σπουδών Ασφαλείας στο King’s College του Λονδίνου, τα αυστηρά πρωτόκολλα για τη δράση των μυστικών υπηρεσιών, έχουν μερικές φορές καταστήσει δύσκολη τη συνεργασία με συμμαχικές υπηρεσίες πληροφοριών. Και σπάνιες τις κοινές επιχειρήσεις.

«Ήρθε η ώρα οι γερμανικές υπηρεσίες πληροφοριών να αποκτήσουν παρόμοιες εξουσίες με άλλες ευρωπαϊκές χώρες», είπε στο AFP.

Είναι αντισυνταγματικό;

Μια τόσο μεγάλη αλλαγή δεν θα μπορούσε να μην προκαλέσει θετικές αντιδράσεις αλλά και επικρίσεις. Ο βουλευτής των Πρασίνων Κονσταντίν φον Νοτς, αντιπρόεδρος της επιτροπής εποπτείας των πληροφοριών, δήλωσε: «Οι νέες και ισχυρές εξουσίες είναι θεμελιωδώς κατάλληλες δεδομένου του τρέχοντος απαιτητικού κλίματος ασφαλείας».

Αλλά η Εταιρεία για τα Πολιτικά Δικαιώματα υποστήριξε ότι οι νέες εξουσίες ψηφιακής επιτήρησης θα «παραβιάσουν βαθιά τα θεμελιώδη δικαιώματα». Και η Κλάρα Μπίγκερ του αριστερού Die Linke, και ειδικός σε θέματα εσωτερικής πολιτικής, δήλωσε στην εφημερίδα Tagesschau: «Όποιος δίνει στις υπηρεσίες πληροφοριών επιχειρησιακά δικαιώματα παρέμβασης, εξουσίες δολιοφθοράς και κρατικές επιθέσεις σχεδιάζει μια νέα γερμανική μυστική αστυνομία».

Για την Μπίγκερ, αυτό είναι «ανιστόρητο και ανεύθυνο», διότι θα ωθήσει τις εξουσίες επιτήρησης «πέρα από οποιοδήποτε επίπεδο συμβατό με το Σύνταγμα».

Ζήτημα συνταγματικότητας έθεσε και ο ηγέτης του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (FDP), Βόλφγκανγκ Κουμπίκι. «Αυτό που σχεδιάζει ο Ντόμπριντ είναι μια ιστορική παραβίαση ταμπού. Όλα όσα ήθελε πάντα το συντηρητικό μπλοκ όσον αφορά τις εξουσίες παρέμβασης χωρίς υπερβολικά ενοχλητικά νομικά εμπόδια πρέπει τώρα να παραδοθούν στην Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος. Είναι σχεδόν απίθανο το Συνταγματικό Δικαστήριο να μην παρέμβει εδώ», δήλωσε η Κουμπίκι στην εφημερίδα «Augsburger Allgemeine».

in.gr