Η Γαλλία νομιμοποίησε τον υποβοηθούμενο θάνατο

Σε ισχύ τέθηκε στη Γαλλία ο νόμος που αναγνωρίζει το δικαίωμα στον υποβοηθούμενο θάνατο για ενήλικες με ανίατες ασθένειες που προκαλούν αφόρητο πόνο, μετά την έγκρισή του από το Συνταγματικό Συμβούλιο και τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η Γαλλία εντάσσεται πλέον στη μικρή ομάδα χωρών που έχουν νομιμοποιήσει τον υποβοηθούμενο θάνατο, μεταξύ των οποίων η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Ελβετία και ο Καναδάς.

Ο νόμος, που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη έπειτα από χρόνια πολιτικής και κοινωνικής αντιπαράθεσης, αφορά ενήλικες που είναι Γάλλοι πολίτες ή μακροχρόνιοι κάτοικοι και πάσχουν από ασθένεια που έχει κριθεί ανίατη και τους προκαλεί αφόρητο πόνο.

Ποιους αφορά ο νέος νόμος

Πριν από τη διαδικασία, ένας γιατρός θα πρέπει να επιβεβαιώσει ότι ο ασθενής πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπει ο νόμος. Στη συνέχεια, ειδική ομάδα θα αξιολογεί εάν τα κριτήρια έχουν πράγματι πληρωθεί.

Εφόσον το αίτημα εγκριθεί, ο ασθενής θα πρέπει να περιμένει τουλάχιστον δύο ημέρες πριν από τη διαδικασία και να επιβεβαιώσει την απόφασή του την ίδια ημέρα.

Ο ασθενής μπορεί να ανακαλέσει τη συναίνεσή του οποιαδήποτε στιγμή. Κατά κανόνα, θα πρέπει να χορηγεί ο ίδιος την ουσία που προκαλεί τον θάνατο. Εάν, όμως, δεν είναι σωματικά σε θέση να το κάνει, μπορεί να τον βοηθήσει επαγγελματίας υγείας.

Μέχρι σήμερα, η Γαλλία επέτρεπε μορφές παθητικής ευθανασίας, όπως η διακοπή τεχνητής υποστήριξης της ζωής, καθώς και βαθιά καταστολή μέχρι τον θάνατο. Ωστόσο, όσοι επιθυμούσαν ενεργή επιλογή στο τέλος της ζωής τους συχνά αναγκάζονταν να ταξιδέψουν σε χώρες όπου ο υποβοηθούμενος θάνατος είναι νόμιμος.

Μακρόν: «Ένας υποδειγματικός δημοκρατικός διάλογος»

Ο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος είχε δεσμευτεί κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2022 να θεσμοθετήσει το δικαίωμα στον θάνατο, χαιρέτισε την εξέλιξη, υποστηρίζοντας ότι «ολοκληρώνει έναν υποδειγματικό δημοκρατικό διάλογο».

Ο κεντρώος βουλευτής που εισηγήθηκε το νομοσχέδιο χαρακτήρισε την εξέλιξη «σημαντικό βήμα προς τα εμπρός».

Το γραφείο του Γάλλου προέδρου ανέφερε ότι ο νόμος αποτελεί «ουσιαστική εγγύηση για τους συμπολίτες μας» και μπορεί πλέον να εφαρμοστεί, καθώς στηρίζεται σε «πλήρως θεμελιωμένες δημοκρατικές, ηθικές και συνταγματικές βάσεις».

Έντονες αντιδράσεις

Η νομοθεσία, ωστόσο, εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις. Το Ίδρυμα Jérôme Lejeune, που παρέχει φροντίδα εφ’ όρου ζωής σε ανθρώπους με γενετικές νοητικές αναπηρίες, όπως το σύνδρομο Down, εξέφρασε την «οργή» του.

Άλλες οργανώσεις που αντιτίθενται στον νόμο υποστήριξαν ότι αποτελεί «απόλυτο κίνδυνο για τους πιο ευάλωτους».

Κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής συζήτησης, οι βουλευτές είχαν δικαίωμα ελεύθερης ψήφου, ώστε να εκφράσουν τις προσωπικές τους πεποιθήσεις. Το ζήτημα του τέλους της ζωής παραμένει ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο στη Γαλλία, χώρα με ισχυρή καθολική παράδοση, ενώ τον νόμο είχαν αντιταχθεί και ορισμένοι επαγγελματίες υγείας.

Τι έκρινε το Συνταγματικό Συμβούλιο

Η δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ήρθε μετά από αρκετές νομικές προσφυγές. Οι επικριτές υποστήριζαν, μεταξύ άλλων, ότι το ελάχιστο διάστημα των δύο ημερών για την επανεξέταση της απόφασης είναι υπερβολικά σύντομο και ότι ολόκληρα ιδρύματα υγείας θα πρέπει να μπορούν να αρνηθούν τη συμμετοχή τους για λόγους συνείδησης.

Το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας ενέκρινε την περασμένη Παρασκευή τον νόμο στο σύνολό του, ζητώντας ωστόσο διευκρινίσεις σε ορισμένες διατάξεις, μεταξύ άλλων για τη λεγόμενη «ρήτρα συνείδησης», η οποία επιτρέπει στους επαγγελματίες υγείας να αρνηθούν να συμμετάσχουν στη διαδικασία.

Το Συμβούλιο δεν ακύρωσε καμία διάταξη του νόμου, έκρινε όμως ότι οι γιατροί πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους νόμιμους εκπροσώπους των ασθενών κατά την αξιολόγηση των αιτημάτων. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι τη «ρήτρα συνείδησης» μπορούν να επικαλούνται όχι μόνο γιατροί και νοσηλευτές, αλλά και φαρμακοποιοί.

Η ίδια ρήτρα θα ισχύει και για ιδιωτικά, συνήθως θρησκευτικά, ιδρύματα υγείας, όταν ο υποβοηθούμενος θάνατος είναι «προδήλως αντίθετος» με την αποστολή τους. Προϋπόθεση είναι, ωστόσο, να μην αποτελούν τα μοναδικά ιδρύματα που μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες υγείας μιας συγκεκριμένης περιοχής.

tovima.gr