«Eurosummer» μετ’ εμποδίων: Οι νέοι έλεγχοι προκαλούν χάος στα αεροδρόμια της Ευρώπης

Το «Eurosummer» είναι μια δημοφιλής τάση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις παρατεταμένες, ξέγνοιαστες καλοκαιρινές διακοπές στην Ευρώπη.

Ωστόσο, πολλοί από τους ταξιδιώτες εκτός ΕΕ που επέλεξαν να κάνουν «Eurosummer» αυτό το καλοκαίρι, ήρθαν αντιμέτωποι με τεράστιες ουρές και αναμονή ωρών στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια. Από τη Φρανκφούρτη και το Άμστερνταμ μέχρι την Αθήνα και το Παρίσι, σημειώνονται καθημερινά καθυστερήσεις, έντονη ταλαιπωρία, ακόμη και χαμένες πτήσεις.

Αιτία για αυτό φαίνεται πως αποτελεί το νέο Σύστημα Εισόδου–Εξόδου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Entry/Exit System – EES), το οποίο τέθηκε σε πλήρη λειτουργία τον Απρίλιο και εφαρμόζεται πλέον στις 29 χώρες της ζώνης Σένγκεν.

Το σύστημα ήρθε να αντικαταστήσει τη χειροκίνητη σφράγιση διαβατηρίων με ψηφιακή καταγραφή και βιομετρικούς ελέγχους: δακτυλικά αποτυπώματα, αναγνώριση προσώπου και αποθήκευση προσωπικών δεδομένων για κάθε ταξιδιώτη εκτός ΕΕ.

Σκοπός είναι οι αυστηρότεροι έλεγχοι των ευρωπαϊκών συνόρων, η καλύτερη παρακολούθηση των μετακινήσεων και η ενίσχυση της ασφάλειας. Ωστόσο, η εφαρμογή του αποδεικνύεται πιο δύσκολη από ό,τι είχε προβλεφθεί.

Πρωτοφανείς χρόνοι αναμονής

Τα στοιχεία από μεγάλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια είναι ενδεικτικά. Σύμφωνα με δεδομένα των Financial Times, στη Φρανκφούρτη οι χρόνοι αναμονής έφτασαν τα 120 λεπτά τον Ιούλιο, διπλάσιοι σε σχέση με πέρυσι. Στο Μόναχο αυξήθηκαν από 31 σε 60 λεπτά και στο Άμστερνταμ από 80 σε 120 λεπτά. Σε περιόδους αιχμής, οι ουρές μπορούν να αγγίξουν ακόμη και τις πέντε ώρες.

Το βασικό πρόβλημα, όπως εξηγούν ταξιδιώτες και αεροπορικές εταιρίες, δεν είναι μόνο η διάρκεια, αλλά η απρόβλεπτη φύση των καθυστερήσεων. Εκτός αιχμής, η διαδικασία μπορεί να ολοκληρωθεί σχετικά γρήγορα, όμως σε ώρες υψηλής κίνησης, το σύστημα δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στον όγκο των επιβατών.

Πού έγκειται η καθυστέρηση

Οι ταξιδιώτες από τρίτες χώρες υποχρεούνται κατά την πρώτη είσοδό τους να καταχωρίσουν βιομετρικά δεδομένα —μια διαδικασία που θεωρητικά διαρκεί περίπου 70 δευτερόλεπτα, αλλά στην πράξη συχνά παρατείνεται λόγω τεχνικών προβλημάτων, ελλείψεων προσωπικού και δυσλειτουργιών στα αυτόματα μηχανήματα. Όπως περιγράφει η γερμανική Deutsche Welle, η διαδικασία αυτή καθ’ αυτή είναι περισσότερο χρονοβόρα από τον «παραδοσιακό» έλεγχο διαβατηρίων, όμως με τις όποιες τεχνικές δυσκολίες, ο χρόνος αναμονής για κάθε επιβάτη αυξάνεται.

«Κακοσχεδιασμένο» σύστημα ή μεταβατική φάση;

Πέραν των παραπόνων των ταξιδιωτών, αεροπορικές εταιρίες έχουν ασκήσει έντονη κριτική για το νέο σύστημα. Εταιρείες κάνουν λόγο για επιχειρησιακές δυσκολίες, ενώ στελέχη του κλάδου, όπως ο CEO της Ryanair Μάικλ Ο’ Λίρι, χαρακτηρίζουν το σύστημα «κακοσχεδιασμένο».

Απέναντι σε αυτή την πίεση, αρκετά αεροδρόμια, συμπεριλαμβανομένων και των ελληνικών, έχουν προχωρήσει σε προσωρινή αναστολή μέρους των ελέγχων, όπως η λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων, προκειμένου να αποσυμφορηθούν οι ουρές. Η δυνατότητα αυτή, ωστόσο, έχει προσωρινό χαρακτήρα και θεωρητικά λήγει το φθινόπωρο, με εννέα κράτη-μέλη -μεταξύ αυτών και η Ελλάδα- να ζητούν ήδη παράταση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει τα προβλήματα, αλλά αποδίδει τις μεγάλες καθυστερήσεις κυρίως σε προϋπάρχουσες αδυναμίες, όπως ελλείψεις προσωπικού και περιορισμούς υποδομών. Επιμένει, πάντως, ότι το σύστημα «λειτουργεί συνολικά καλά» και ότι τα οφέλη του σε επίπεδο ασφάλειας είναι σημαντικά.

Το ευρύτερο σχέδιο για τον έλεγχο των συνόρων

Πίσω από τη φετινή ταλαιπωρία, όμως, βρίσκεται ένα ευρύτερο σχέδιο. Σύμφωνα με το EUObserver, το EES αποτελεί μέρος μιας συνολικής ψηφιοποίησης του ελέγχου των ευρωπαϊκών συνόρων, που υλοποιείται από τον οργανισμό eu-LISA, τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για τη Διαχείριση Μεγάλων Συστημάτων IT.

Μαζί με το EES, αναπτύσσεται και το ETIAS, ένα σύστημα προέγκρισης άδειας εισόδου για πολίτες τρίτων χωρών που δεν χρειάζονται βίζα (όπως οι ΗΠΑ ή ο Καναδάς), στα πρότυπα της αμερικανικής ESTA. Όταν τεθεί σε λειτουργία, θα αφορά πάνω από 1,4 δισεκατομμύρια ταξιδιώτες παγκοσμίως.

Η ανάπτυξη αυτών των υποδομών έχει κοστίσει σχεδόν 2 δισ. ευρώ, με τη συμμετοχή μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών τεχνολογίας και άμυνας. Όπως μεταδίδει το European Correspondent, το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει αντιδράσεις από οργανώσεις, οι οποίες επισημαίνουν ελλείψεις στη δημοκρατική εποπτεία και τον αυξανόμενο ρόλο ιδιωτικών φορέων στη διαχείριση των ευρωπαϊκών συνόρων.

tovima.gr