Οκτώ κόμματα στο νήμα του 3% – Το δεύτερο θρίλερ των εκλογών, πόσο μπορεί να επηρεάσει την αυτοδυναμία και ο ρόλος Σαμαρά

Το πρώτο και αυτονόητο ερώτημα των επόμενων εκλογών είναι ποιος θα κυβερνήσει: αν θα προκύψει αυτοδύναμη κυβέρνηση, αν θα απαιτηθούν συνεργασίες ή αν η κάλπη θα οδηγήσει σε νέα εκλογική αναμέτρηση.

Υπάρχει, όμως, και ένα δεύτερο θρίλερ, το οποίο μπορεί τελικά να επηρεάσει καθοριστικά το πρώτο. Είναι η μάχη του 3%: ποια και πόσα από τα μικρότερα κόμματα θα καταφέρουν να περάσουν το κατώφλι της Βουλής και πόσες ψήφοι θα μείνουν χωρίς κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.

Στο διευρυμένο αυτό πεδίο βρίσκονται οκτώ κόμματα με εντελώς διαφορετικές αφετηρίες: η Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού, η Πλεύση Ελευθερίας, η Φωνή Λογικής, ο ΣΥΡΙΖΑ, η ΝΙΚΗ, το ΜέΡΑ25, οι Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο και (στη θέση των Σπαρτιατών) κάποια νέα εκδοχή της άκρας δεξιάς με αναφορά στον Ηλία Κασιδιάρη.

Δεν βρίσκονται όλοι σήμερα στο ίδιο δημοσκοπικό σημείο. Κάποιοι πατούν ήδη πάνω στη γραμμή του 3%, κάποιοι εμφανίζονται ασφαλέστεροι σε ορισμένες μετρήσεις και οριακοί σε άλλες, ενώ άλλοι χρειάζονται σχεδόν διπλασιασμό ή και πολλαπλασιασμό της σημερινής επιρροής τους. Κανείς, όμως, δεν μπορεί να θεωρεί ότι η μάχη έχει κριθεί, ιδιαίτερα σε ένα σκηνικό όπου νέοι σχηματισμοί υποχωρούν ή ενισχύονται μέσα σε λίγες εβδομάδες και η αδιευκρίνιστη ψήφος παραμένει μεγάλη.

Ειδικά δε εάν χρειαστούν δύο εκλογικές αναμετρήσεις, με τις δεύτερες κάλπες να γίνονται σε συνθήκες ακραίας πόλωσης με “θανάσιμη” πίεση στα μικρότερα κόμματα.

Το ποια από τα οκτώ κόμματα θα επιβιώσουν δεν αφορά μόνο τα ίδια. Μπορεί να ανεβάσει ή να κατεβάσει κατά αρκετές μονάδες τον πραγματικό πήχη της αυτοδυναμίας και να μετακινήσει δεκάδες κοινοβουλευτικές έδρες.

Η τελευταία φωτογραφία: Τέσσερα κόμματα σε απόσταση οριακού λάθους

Η πρώτη δημοσκόπηση μετά τη θερινή ανάπαυλα, της Interview για την POLITIC, αποτύπωσε στις 25 Αυγούστου μια πραγματική «ζώνη θανάτου» γύρω από το 3%. Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία καταγράφηκε στο 3,6%, η Φωνή Λογικής στο 3,1%, η Πλεύση Ελευθερίας στο 2,9% και το ΜέΡΑ25 στο 2,8%. Ακολουθούσαν οι Δημοκράτες με 2,1%, ο ΣΥΡΙΖΑ με 2% και η ΝΙΚΗ με 0,3%. Οι αναποφάσιστοι έφταναν το 10,6% και το «άλλο κόμμα» το 6%, ανεβάζοντας στο 16,6% το τμήμα του εκλογικού σώματος που δεν κατευθυνόταν σε κάποιον από τους ονομαστικά καταγραφόμενους σχηματισμούς.

Η εικόνα δεν είναι ενιαία σε όλες τις εταιρείες. Στη δημοσκόπηση της Marc στα τέλη Ιουλίου, η Ελπίδα βρισκόταν στο 6,5% στην πρόθεση και στο 7,4% στην εκτίμηση ψήφου, η Πλεύση στο 4,8% και 5,5% αντίστοιχα, η Φωνή Λογικής στο 3,1% και 3,5% και το ΜέΡΑ25 στο 2,8% και 3,1%. Ο ΣΥΡΙΖΑ, η ΝΙΚΗ, οι Δημοκράτες και οι Σπαρτιάτες κινούνταν μεταξύ 1,1% και 1,4%, σύμφωνα με τα αναλυτικά ευρήματα της Marc.

Αντίστοιχα, η Pulse τον Ιούλιο κατέγραφε την Ελπίδα στο 7,5%, την Πλεύση στο 4,5%, τη Φωνή Λογικής ακριβώς στο 3%, το ΜέΡΑ25 στο 2,5%, τον ΣΥΡΙΖΑ στο 2% και τους Δημοκράτες και τη ΝΙΚΗ στο 1%. Στο σενάριο κατανομής των αναποφάσιστων, η Ελπίδα έφτανε το 8,5%, η Πλεύση το 5%, η Φωνή Λογικής το 3,5% και το ΜέΡΑ25 ακριβώς το 3%, όπως προκύπτει από τη μέτρηση της Pulse.

Άρα δεν πρόκειται για οκτώ κόμματα που ισοβαθμούν στο 2,9% ή στο 3,1%. Πρόκειται για τρεις διαφορετικές ζώνες:

• Την απολύτως οριακή ζώνη, στην οποία βρίσκονται σήμερα κυρίως η Φωνή Λογικής και το ΜέΡΑ25.
• Τη ζώνη των κομμάτων που σε κάποιες μετρήσεις εμφανίζονται με σχετική ασφάλεια και σε άλλες πλησιάζουν επικίνδυνα το όριο, όπως η Ελπίδα και η Πλεύση Ελευθερίας.
• Και τη ζώνη των κομμάτων που σήμερα βρίσκονται σαφώς χαμηλότερα, αλλά διαθέτουν πολιτικό όνομα, οργανωτικό υπόβαθρο ή μια ενδεχόμενη εξωτερική εξέλιξη που θα μπορούσε να τα ξαναβάλει στο παιχνίδι: ΣΥΡΙΖΑ, Δημοκράτες, ΝΙΚΗ και ένας νέος ακροδεξιός σχηματισμός.

Η απόσταση, πάντως, δεν είναι απαγορευτική. Σε ένα εκλογικό σώμα περίπου έξι εκατομμυρίων ψηφοφόρων, μία ποσοστιαία μονάδα αντιστοιχεί χονδρικά σε 55.000-60.000 ψήφους. Ένα κόμμα που βρίσκεται στο 2% χρειάζεται περίπου 55.000-60.000 επιπλέον ψηφοφόρους για να προσεγγίσει το όριο. Πολιτικά είναι δύσκολο, αλλά όχι αδύνατο – ιδίως σε περίοδο υψηλής ρευστότητας.

Γιατί το 2,99% ενός κόμματος μπορεί να κρίνει την αυτοδυναμία ενός άλλου

Ο εκλογικός νόμος προβλέπει ότι το πρώτο κόμμα λαμβάνει μπόνους 20 εδρών εφόσον συγκεντρώσει τουλάχιστον 25%. Από εκεί και πάνω, για κάθε επιπλέον μισή ποσοστιαία μονάδα προστίθεται μία έδρα, έως το ανώτατο μπόνους των 50 εδρών στο 40%.

Οι υπόλοιπες έδρες κατανέμονται αναλογικά μόνο μεταξύ των κομμάτων που έχουν ξεπεράσει το 3%. Επομένως, όσο μεγαλύτερο είναι το συνολικό ποσοστό των κομμάτων που μένουν εκτός Βουλής τόσο αυξάνεται η αξία των ποσοστών των κομμάτων που μπαίνουν. Αυτό αποτελεί κεντρικό στοιχείο του νόμου 4654/2020 για την εκλογή βουλευτών.

Ένα απλουστευμένο παράδειγμα αποκαλύπτει το μέγεθος της επίδρασης:

Συνολικό ποσοστό εκτός Βουλής	Κατά προσέγγιση ποσοστό πρώτου κόμματος για 151 έδρες
5%	περίπου 39%
8%	περίπου 38%
10%	περίπου 37,5%
12%	περίπου 37%
15%	περίπου 36%
18%	περίπου 35%

Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί, επειδή η τελική κατανομή επηρεάζεται από τις στρογγυλοποιήσεις και την κατανομή των εδρών στις εκλογικές περιφέρειες. Η γενική αρχή, όμως, είναι αδιαμφισβήτητη: μια διαφορά δέκα μονάδων στο ποσοστό που μένει εκτός Βουλής μπορεί να μετακινήσει τον πήχη της αυτοδυναμίας κατά τρεις έως τέσσερις μονάδες.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η επίδραση ενός και μόνο κόμματος.

Ας υποθέσουμε ότι το πρώτο κόμμα λαμβάνει 36%. Με 15% των ψήφων εκτός Βουλής, προσεγγίζει οριακά τις 151 έδρες. Αν ένα κόμμα που βρίσκεται στο 2,9% περάσει τελικά το όριο και το ποσοστό των εκτός Βουλής υποχωρήσει περίπου στο 12%, το πρώτο κόμμα μπορεί να χάσει τρεις έως τέσσερις έδρες και να βρεθεί κάτω από την αυτοδυναμία.

Το μικρό κόμμα δεν κερδίζει, δηλαδή, μόνο τους δικούς του επτά, οκτώ ή εννέα βουλευτές. Αλλάζει ταυτόχρονα τη βάση πάνω στην οποία υπολογίζονται οι έδρες όλων των άλλων.

Εάν δύο ή τρία οριακά κόμματα περάσουν ταυτόχρονα το 3%, η διαφορά για το πρώτο κόμμα μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τις δέκα έδρες. Αντίστροφα, εάν πολλά κόμματα σταματήσουν στο 2,7%, στο 2,8% και στο 2,9%, μπορεί να προκύψει αυτοδυναμία με ποσοστό που, σε μια λιγότερο κατακερματισμένη Βουλή, δεν θα πλησίαζε τις 151 έδρες.

Αυτό είναι το εκλογικό παράδοξο: μία ψήφος που βοηθά ένα μικρό κόμμα να περάσει το 3% μπορεί ταυτόχρονα να στερήσει από το πρώτο κόμμα πολλαπλάσια κοινοβουλευτική δύναμη.

1. Ελπίδα για τη Δημοκρατία: Από τη δημοσκοπική έκρηξη στη δοκιμασία αντοχής

Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού ξεκίνησε με εντυπωσιακή δυναμική, αντλώντας από διαφορετικές και συχνά αντιφατικές δεξαμενές: πολίτες που κινητοποιήθηκαν από το αίτημα δικαιοσύνης για τα Τέμπη, ψηφοφόρους της αντισυστημικής ψήφου, ανθρώπους που απείχαν, συντηρητικούς ψηφοφόρους και σημαντικό τμήμα της παλαιότερης βάσης της ΝΙΚΗΣ.

Στη συνέχεια, όμως, ήρθε η φυσιολογική αλλά έντονη φθορά της μετάβασης από ένα κίνημα ηθικής διαμαρτυρίας σε κανονικό πολιτικό κόμμα. Όσο η Ελπίδα καλείται να τοποθετηθεί για την οικονομία, την εξωτερική πολιτική, τα δικαιώματα, τη δημόσια διοίκηση και τις συμμαχίες, τόσο δυσκολότερο γίνεται να διατηρήσει ενωμένο ένα ετερόκλητο ακροατήριο.

Η πτώση από το 5,3% στο 3,6% μέσα σε έναν μήνα στην έρευνα της Interview είναι προειδοποιητική. Δεν επιβεβαιώνεται στον ίδιο βαθμό από όλες τις εταιρείες, αλλά δείχνει ότι η είσοδος στη Βουλή δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη.

Το βασικό της πλεονέκτημα παραμένει η ισχυρή αναγνωρισιμότητα της Μαρίας Καρυστιανού και η σύνδεσή της με ένα βαθύ κοινωνικό αίτημα δικαιοσύνης. Το μειονέκτημα είναι η έλλειψη δοκιμασμένου κομματικού μηχανισμού και η δυσκολία μετατροπής της ηθικής επιρροής σε σταθερή, ολοκληρωμένη πολιτική πρόταση.

Και ακριβώς εδώ μπορεί να παρέμβει ο Αντώνης Σαμαράς, διεκδικώντας το συντηρητικό, πατριωτικό και αντιμητσοτακικό τμήμα της δυνητικής βάσης της.

2. Πλεύση Ελευθερίας: Ισχυρό πρόσωπο, αλλά μεγάλη δημοσκοπική απόκλιση

Η Πλεύση Ελευθερίας παρουσιάζει ίσως τη μεγαλύτερη απόκλιση μεταξύ των πρόσφατων μετρήσεων. Στη μία εμφανίζεται στο 2,9%, ενώ σε άλλες βρίσκεται μεταξύ 4,5% και 5,5%.

Η Ζωή Κωνσταντοπούλου διαθέτει ισχυρή προσωπική αναγνωρισιμότητα, κοινοβουλευτική παρουσία και ένα καθαρό αντισυστημικό στίγμα. Αυτά αποτελούν σημαντικότερες βάσεις από εκείνες που διαθέτουν αρκετοί νεότεροι σχηματισμοί.

Από την άλλη, η Πλεύση πιέζεται από πολλές πλευρές. Διεκδικεί ψηφοφόρους που κινούνται μεταξύ της αριστερής διαμαρτυρίας, της αντισυστημικής ψήφου και της οργής απέναντι στους θεσμούς. Στις ίδιες δεξαμενές απευθύνονται πλέον περισσότερα κόμματα και πρόσωπα. Η προσωπική υπεροχή της επικεφαλής της μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα, αλλά και ως όριο εάν η κομματική εικόνα παραμένει πλήρως ταυτισμένη με ένα μόνο πρόσωπο.

Με τα σημερινά δεδομένα, η Πλεύση έχει περισσότερες πιθανότητες εισόδου από αρκετούς άλλους σχηματισμούς της λίστας. Δεν έχει, όμως, το περιθώριο να αγνοήσει μια μέτρηση που την τοποθετεί κάτω από το κατώφλι.

3. Φωνή Λογικής: Η πιο καθαρή μάχη πάνω στη γραμμή

Η Φωνή Λογικής αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα κόμματος που μπορεί να κριθεί σε μερικά δέκατα της μονάδας. Οι περισσότερες πρόσφατες μετρήσεις την τοποθετούν μεταξύ 2,5% και 3,5%.

Διαθέτει καθαρό πολιτικό στίγμα, υψηλή δραστηριότητα στα κοινωνικά δίκτυα και αναγνωρίσιμη ηγεσία. Ταυτόχρονα, όμως, κινείται σε έναν χώρο όπου η προσφορά πολιτικών σχημάτων αυξάνεται συνεχώς.

Η ίδρυση κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά θα μπορούσε να της προκαλέσει σοβαρό πρόβλημα. Δεν χρειάζεται να της αφαιρέσει μία ή δύο ολόκληρες μονάδες. Αρκεί μια μετακίνηση λίγων δεκάτων για να τη στείλει από το 3,1% στο 2,8%.

Για τη Φωνή Λογικής, επομένως, ο Σαμαράς δεν είναι απλώς ένας ακόμη ανταγωνιστής. Μπορεί να αποδειχθεί ο παράγοντας που θα κρίνει την κοινοβουλευτική της ύπαρξη.

4. ΣΥΡΙΖΑ: Η αδιανόητη μάχη επιβίωσης ενός πρώην κόμματος εξουσίας

Η παρουσία του ΣΥΡΙΖΑ σε μια συζήτηση για το όριο του 3% θα έμοιαζε αδιανόητη πριν από λίγα χρόνια. Σήμερα, όμως, οι περισσότερες μετρήσεις τον καταγράφουν μεταξύ 1% και 2%.

Ο ΣΥΡΙΖΑ διατηρεί όνομα, στελέχη, τοπικές οργανώσεις και μια ιστορική διαδρομή που δεν διαθέτουν οι νέοι σχηματισμοί. Αυτά μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα τελευταίο δίχτυ ασφαλείας όταν πλησιάσουν οι κάλπες.

Το πρόβλημα είναι ότι έχει χάσει το σημαντικότερο μέρος της πολιτικής του χρησιμότητας στα μάτια των ψηφοφόρων. Δεν αποτελεί πλέον τον βασικό φορέα διεκδίκησης της κυβέρνησης, ενώ άλλοι σχηματισμοί έχουν καταλάβει τον χώρο της αριστερής, προοδευτικής ή αντισυστημικής ψήφου.

Θα λειτουργήσει η ιστορική μνήμη και ο κομματικός μηχανισμός ως δύναμη επιστροφής ή θα ενεργοποιηθεί η «χρήσιμη ψήφος», με τους εναπομείναντες ψηφοφόρους του να μετακινούνται για να μη χαθεί η ψήφος τους; Αυτό μπορεί να είναι το πιο σκληρό υπαρξιακό ερώτημα των εκλογών.

5. ΝΙΚΗ: Από την κοινοβουλευτική παρουσία στον κίνδυνο εξαφάνισης

Η ΝΙΚΗ βρίσκεται σήμερα χαμηλότερα από το 3%, συχνά μεταξύ 0,3% και 1,4%. Δεν χρειάζεται, συνεπώς, μια απλή μικρή άνοδο, αλλά μια πραγματική πολιτική ανασύνταξη.

Η αρχική της επιτυχία βασίστηκε σε ένα συμπαγές θρησκευτικό και εθνικοσυντηρητικό ακροατήριο. Ένα σημαντικό τμήμα αυτού του κόσμου έχει πλέον περισσότερες επιλογές. Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία άντλησε ισχυρές εισροές από τη συγκεκριμένη δεξαμενή, ενώ η πιθανή εμφάνιση Σαμαρά θα μπορούσε να προκαλέσει νέα αφαίμαξη.

Η ΝΙΚΗ διαθέτει οργανωμένα δίκτυα που μπορεί να μην αποτυπώνονται πάντοτε πλήρως στις δημοσκοπήσεις. Ωστόσο, η απόσταση από το 3% είναι σήμερα μεγάλη. Αν δεν βρει έναν νέο λόγο πολιτικής παρουσίας, κινδυνεύει να συνθλιβεί ανάμεσα στην Ελπίδα και σε ένα κόμμα Σαμαρά.

6. ΜέΡΑ25: Μόνιμα με το ένα πόδι μέσα και το άλλο έξω

Το ΜέΡΑ25 βρίσκεται ίσως στην πιο γνώριμη θέση: γύρω από το όριο. Άλλοτε καταγράφεται στο 2,5%-2,8% και άλλοτε στο 3%-3,1%.

Ο Γιάνης Βαρουφάκης παραμένει εξαιρετικά αναγνωρίσιμος και το κόμμα διαθέτει σαφέστερη ιδεολογική ταυτότητα από αρκετούς ανταγωνιστές του. Αυτό του εξασφαλίζει έναν σχετικά σταθερό πυρήνα. Το ερώτημα είναι αν ο πυρήνας αρκεί.

Το ΜέΡΑ25 πιέζεται από την ανασύνθεση του ευρύτερου προοδευτικού χώρου, την Πλεύση Ελευθερίας και τη δυσκολία του να διευρύνει την απήχησή του πέρα από το ήδη πεπεισμένο ακροατήριο. Βρίσκεται, πάντως, τόσο κοντά στο 3%, ώστε η προεκλογική καμπάνια, η τηλεοπτική παρουσία και η κινητοποίηση των τελευταίων ημερών μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικές.

7. Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο: Το στοίχημα της αυτόνομης καθόδου

Οι Δημοκράτες του Στέφανου Κασσελάκη καταγράφονται από 1% έως 2,4%. Η τελευταία Interview τούς έφερε στο 2,1%, ποσοστό που τους επιτρέπει να διεκδικήσουν το όριο, αλλά όχι να αισθάνονται ασφαλείς.

Ο Στέφανος Κασσελάκης έχει δηλώσει ότι οι Δημοκράτες θα κατέβουν αυτόνομα στις βουλευτικές εκλογές, παρά τις χαμηλές δημοσκοπικές επιδόσεις, όπως είχε ξεκαθαρίσει ήδη από τον Μάρτιο του 2026.

Το κόμμα διαθέτει αναγνωρίσιμο επικεφαλής και επιχειρεί να τοποθετηθεί στον χώρο του σύγχρονου φιλελεύθερου και προοδευτικού Κέντρου. Το πρόβλημα είναι ότι ο χώρος αυτός είναι πολυδιασπασμένος και η προσωπική αναγνωρισιμότητα του Κασσελάκη δεν έχει μετατραπεί μέχρι σήμερα σε αντίστοιχη κομματική δύναμη.

Για να περάσει το 3%, χρειάζεται να αποδείξει ότι αποτελεί χρήσιμη πολιτική επιλογή και όχι απλώς ένα ακόμη προϊόν των διασπάσεων του προηγούμενου κύκλου.

8. Σπαρτιάτες και Κασιδιάρης: Το εκλογικό και το νομικό ερωτηματικό

Οι Σπαρτιάτες καταγράφηκαν στη Marc στο 1,1%. Ωστόσο, η συζήτηση δεν αφορά μόνο το υφιστάμενο κόμμα, αλλά την πιθανότητα εμφάνισης ενός νέου σχήματος με πολιτική αναφορά στον Ηλία Κασιδιάρη.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Αυγούστου, εξετάζεται σχέδιο δημιουργίας νέου φορέα μέσω του αδελφού του, ενώ ο ίδιος ο Κασιδιάρης επιχειρεί να επανενεργοποιηθεί πολιτικά. Η περίπτωση αυτή δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μια συνηθισμένη κομματική υποψηφιότητα.

Το 2024 ο Άρειος Πάγος απέκλεισε τους Σπαρτιάτες από τις ευρωεκλογές, κρίνοντας ότι πραγματικός αρχηγός τους ήταν ο καταδικασμένος για διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή Ηλίας Κασιδιάρης. Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο έκρινε αργότερα ότι υπήρξε εξαπάτηση εκλογέων και εξέπεσαν από το βουλευτικό αξίωμα τρεις εκλεγμένοι με τους Σπαρτιάτες.

Επομένως, ακόμη και αν εμφανιστεί δημοσκοπική δυναμική, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν και με ποιους όρους θα μπορούσε να συμμετάσχει ένα τέτοιο σχήμα στις εκλογές. Τα σενάρια επιστροφής μέσω νέου κόμματος θα βρεθούν εκ νέου υπό αυστηρό δικαστικό έλεγχο.

Αν, πάντως, επιτραπεί η συμμετοχή ενός τέτοιου φορέα, μπορεί να ανατρέψει τη σημερινή κατανομή στον χώρο της υπερδεξιάς, αποδυναμώνοντας περισσότερα από ένα κόμματα που κινούνται κοντά ή κάτω από το 3%.

Ο Σαμαράς ως αναδιανομέας της τράπουλας

Ο Αντώνης Σαμαράς δεν έχει ακόμη ανακοινώσει επισήμως κόμμα. Παρ’ όλα αυτά, οι δημοσκοπήσεις τον μετρούν συστηματικά και καταγράφουν μια δυνητική δεξαμενή που δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Στην Interview, το 12% απαντά ότι είναι πολύ ή αρκετά πιθανό να ψηφίσει ένα κόμμα υπό τον πρώην πρωθυπουργό, ενώ μαζί με όσους το θεωρούν «λίγο πιθανό», η ευρύτερη δεξαμενή φτάνει περίπου το 20%-21%. Αυτό δεν αποτελεί πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος. Η δυνητική ψήφος είναι πάντοτε πολλαπλάσια της τελικής. Δείχνει, όμως, ότι υπάρχει ακροατήριο.

Η Marc κατέγραψε το 2,9% να δηλώνει ότι θα ψήφιζε «σίγουρα» ένα κόμμα Σαμαρά και το συνολικό «σίγουρα ή αρκετά πιθανό» στο 12,4%. Η ανάλυση της έρευνας έδειξε ότι το κόμμα θα αντλούσε από διαφορετικούς χώρους, με ισχυρή διείσδυση μεταξύ ψηφοφόρων της Ελπίδας, αλλά και μικρότερες εισροές από το ΠΑΣΟΚ, την ΕΛΑΣ και τη ΝΔ. Τα σχετικά ευρήματα παρουσιάστηκαν στην ανάλυση της Marc.

Σε άλλη μέτρηση, θετικά απέναντι στο ενδεχόμενο εμφανίζονταν το 26% των ψηφοφόρων της Ελπίδας, το 11% της ΝΙΚΗΣ, το 8% της Φωνής Λογικής και περίπου ένας στους τέσσερις αναποφάσιστους, όπως καταγράφηκε σε δημοσκοπική ανάλυση για τη δυναμική Σαμαρά.

Ο Σαμαράς μπορεί, επομένως, να επηρεάσει τη μάχη του 3% με τρεις τρόπους:

• Πρώτον, να αφαιρέσει μερικά κρίσιμα δέκατα από τη Φωνή Λογικής και να τη στείλει εκτός Βουλής.

• Δεύτερον, να πιέσει περαιτέρω τη ΝΙΚΗ, στερώντας της τη δυνατότητα πολιτικής ανάκαμψης.

• Τρίτον, να αποσπάσει από την Ελπίδα το συντηρητικό και πατριωτικό τμήμα της βάσης της, επιταχύνοντας την πτώση ενός κόμματος που ξεκίνησε πολύ υψηλότερα.

Το παράδοξο: Ο Σαμαράς μπορεί να δυσκολέψει (ευθέως), ή να διευκολύνει (εμμέσως) την αυτοδυναμία

Η επίδραση ενός κόμματος Σαμαρά στην αυτοδυναμία δεν είναι μονοσήμαντη.

Στο πρώτο σενάριο, το κόμμα Σαμαρά μπαίνει στη Βουλή με (αρκετά) πάνω από 5%-6%, αφαιρεί ψήφους απευθείας από το πρώτο κόμμα και ταυτόχρονα επιβιώνουν η Φωνή Λογικής και η Ελπίδα. Σε αυτήν την περίπτωση, οι ψήφοι εκτός Βουλής περιορίζονται, το πρώτο κόμμα χάνει ποσοστό και ο πήχης των 151 εδρών απομακρύνεται αισθητά.

Στο δεύτερο σενάριο, ο Σαμαράς μπαίνει στη Βουλή, αλλά σπρώχνει δύο ή τρία συγγενικά κόμματα κάτω από το 3%. Τότε η απώλεια για το πρώτο κόμμα μπορεί να αντισταθμιστεί εν μέρει από τη μεγάλη δεξαμενή ψήφων που θα μείνει χωρίς εκπροσώπηση.

Στο τρίτο και πιο παράδοξο σενάριο, το κόμμα Σαμαρά συγκεντρώνει 2,7%-2,9%, δεν μπαίνει στη Βουλή, αλλά έχει ήδη αφαιρέσει αρκετές ψήφους ώστε να αφήσει εκτός και τη Φωνή Λογικής ή τη ΝΙΚΗ. Έτσι μπορεί να προστεθούν πέντε, έξι ή περισσότερες μονάδες στο συνολικό ποσοστό των εκτός Βουλής κομμάτων.

Σε αυτήν την περίπτωση, ο Σαμαράς θα έχει προκαλέσει πολιτική ζημιά στην κυβερνητική παράταξη σε επίπεδο ψήφων, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να τη βοηθήσει στην κατανομή των εδρών, κατεβάζοντας τον αριθμητικό πήχη της αυτοδυναμίας.

Γι’ αυτό δεν αρκεί να γνωρίζουμε πόσο θα πάρει ένα κόμμα Σαμαρά. Πρέπει να γνωρίζουμε από ποιους θα το πάρει και ποια από τα υπόλοιπα κόμματα θα στείλει κάτω από το 3%.

Τέσσερα πιθανά εκλογικά τοπία

Με βάση τη σημερινή εικόνα μπορούν να διαμορφωθούν τέσσερα βασικά σενάρια:

Πρώτο: Η πολυκομματική Βουλή. Η Ελπίδα, η Πλεύση, η Φωνή Λογικής και το ΜέΡΑ25 περνούν το όριο, ενώ ένα ή δύο ακόμη κόμματα πραγματοποιούν την έκπληξη. Οι ψήφοι εκτός Βουλής περιορίζονται και η αυτοδυναμία απαιτεί σαφώς υψηλότερο ποσοστό. Οι συνεργασίες γίνονται πιθανότερες αριθμητικά, αλλά δυσκολότερες πολιτικά λόγω του κατακερματισμού.

Δεύτερο: Η μαζική «σφαγή» στο 3%. Μόνο ένα ή δύο από τα οριακά κόμματα μπαίνουν και τα υπόλοιπα σταματούν μεταξύ 1,5% και 2,9%. Το ποσοστό εκτός Βουλής μπορεί να εκτιναχθεί στο 15% ή και περισσότερο, χαρίζοντας στο πρώτο κόμμα πολύ ευνοϊκότερη μετατροπή των ψήφων του σε έδρες.

Τρίτο: Η αναδιάταξη από τον Σαμαρά. Ένα νέο κόμμα μπαίνει δυναμικά στη Βουλή, αλλά διαλύει την υπάρχουσα ισορροπία στη δεξιά και αντισυστημική ψήφο. Η Φωνή Λογικής, η ΝΙΚΗ και η Ελπίδα πιέζονται, ενώ η τελική επίδραση στην αυτοδυναμία εξαρτάται από το πόσα από αυτά τα σχήματα θα επιβιώσουν.

Τέταρτο: Η επιστροφή της ακραίας δεξιάς υπό νέα ονομασία. Εάν επιτραπεί η συμμετοχή ενός φορέα με αναφορά στον Κασιδιάρη και αυτός εμφανίσει δυναμική, η μάχη γίνεται ακόμη πιο κατακερματισμένη. Ένα τέτοιο κόμμα μπορεί είτε να περάσει το 3% είτε να αφήσει περισσότερα συγγενικά σχήματα κάτω από το όριο, αυξάνοντας τελικά τις «χαμένες» ψήφους.

Το βράδυ των εκλογών το βλέμμα δεν θα είναι μόνο στην πρώτη θέση

Το βράδυ των εκλογών, η προσοχή θα στραφεί φυσιολογικά στο ποσοστό του πρώτου κόμματος και στη διαφορά του από το δεύτερο. Εξίσου κρίσιμη, όμως, θα είναι η σειρά των μικρότερων ποσοστών:

3,2%, 3,1%, 2,9%, 2,8%, 2,4%.

Εκεί μπορεί να κρύβεται η τελική απάντηση για την αυτοδυναμία.

Η μάχη δεν αφορά απλώς την πολιτική επιβίωση οκτώ κομμάτων. Αφορά το αν η επόμενη Βουλή θα έχει έξι, οκτώ, δέκα ή ακόμη περισσότερους σχηματισμούς. Αφορά το αν εκατοντάδες χιλιάδες ψήφοι θα εκπροσωπηθούν ή θα αναδιανεμηθούν έμμεσα στα μεγαλύτερα κόμματα. Αφορά το αν το πρώτο κόμμα θα χρειάζεται περίπου 39% ή αν θα μπορεί να πλησιάσει τις 151 έδρες ακόμη και με ποσοστό γύρω στο 36%.

Και αφορά τον Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος μπορεί να εμφανιστεί ως αντίπαλος της κυβερνητικής παράταξης, αλλά –ανάλογα με το πού θα κατευθύνει και πού θα εγκλωβίσει τις ψήφους– να αποδειχθεί είτε ο άνθρωπος που θα ακυρώσει την αυτοδυναμία είτε εκείνος που, παραδόξως, θα τη διευκολύνει.

topontiki.gr