Υπάρχουν και εκλογές χωρίς νίκες: Το φάντασμα του 2012 πάνω από τις κάλπες – Ανάλυση

Όση πρόοδο και αν έχει σημειώσει η δημοσκοπική μαιευτική και παρά την εξομολογητική των δημοσκόπων στην εγκυμονούσα κοινή γνώμη, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τη συμπεριφορά του ψηφοφόρου πίσω από το παραβάν –αν φτάσει ως εκεί.

Υπάρχει πάντα η γνωμάτευση του Γεωργίου Παπανδρέου: «η κάλπη είναι γκαστρωμένη». Το φύλο του παιδιού που θα προκύψει, πρόωρο ή στον μήνα του, ούτε να το προβλέψει με βεβαιότητα μπορεί κανείς, ούτε να το προκαθορίσει με τις μεθόδους της επικοινωνιακής γενετικής.

Μια πρόσφατη απόδειξη ήταν το σοκ τον Μάιο του 2012, που είχε ως και τερατογεννήσεις. Οι Κασιδιάρηδες έγιναν «κοινοβουλευτική δύναμη» και το κόμμα του Θεοδωράκη, που είχε «ποιοτικά» ψηφοδέλτια και φουλ μιντιακή στήριξη, έπαιρνε όσο και το κόμμα-χαβαλέ του μακαρίτη Βασίλη Λεβέντη.

Εν τέλει, η πιο ασφαλής μέθοδος πρόγνωσης του εκλογικού αποτελέσματος, με την έννοια της τάσης του εκλογικού σώματος, είναι η πολιτική ανάλυση.

Με βάση τον πανάρχαιο κανόνα ότι το αποτέλεσμα διαμορφώνεται από τα συμφραζόμενα της συγκυρίας στην οποία διενεργούνται οι εκλογές. Και ανάλογα με το κεντρικό δίλημμα στο οποίο καλείται να αποφασίσει ο ψηφοφόρος πίσω από την κουρτίνα. Με κριτήρια ιστορικά, ιδεολογικά, συμφερόντων, ακόμη και αισθητικής.

Κοινοβουλευτισμός σημαίνει «ό,τι πει ο λαός». Αλλά η «λαϊκή σοφία» δεν είναι πάντα τόσο σοφή και ενίοτε η κοινή γνώμη είναι η χειρότερη γνώμη. Όπως έλεγε ο Πολ Βαλερί: «αν 50.000 άνθρωποι κάνουν μια ανοησία, δεν παύει να είναι ανοησία».

Ωστόσο, ιστορικά έχει κατοχυρωθεί ότι ο καλύτερος κανόνας διακυβέρνησης είναι η πλειοψηφία. Και όπως ξέρουμε από τη Γαλλική Επανάσταση, «όταν οι πολλοί έχουν άδικο, οι πολλοί έχουν δίκιο».

Ο κατακερματισμός του πολιτικού σκηνικού και η οροφή της ΝΔ

Με αυτούς τους περιορισμούς, τα πράγματα δεν διαμορφώνονται καθόλου ευχάριστα για το πολυτεμαχισμένο πολιτικό σύστημα και την εργολαβική κατασκευή κομμάτων. Από τα οποία κανένα δεν δείχνει σε θέση να πείσει περισσότερους από έναν στους πέντε πολίτες. Και με βάση όσους καταλήξουν στην κάλπη, να «γράψει δύο μπροστά», όπως λέει και ο Τσίπρας για την ΕΛΑΣ του.

Μόνη εξαίρεση θα μπορούσε να είναι η ΝΔ, που κατά τους πιο ψύχραιμους υπολογισμούς των παρατηρητών μπορεί να φτάσει ως το 25%, για συγκεκριμένους λόγους:

– Έχει ισχυρά –οικονομικά και μιντιακά– εργαλεία στη διάθεσή της, στη βάση της υπάρχει παραταξιακή συνείδηση –που παρακάμπτει τις αμαρτίες του νεομητσοτακισμού–, διαθέτει τη βοήθεια του κράτους και της… κουρτίνας και έχει τους καλύτερους –για την ίδια– αντιπάλους.

Και μόνο η αδυναμία τους να συνασπιστούν απέναντί της, τη διασφαλίζει… Το 1965 και το 1981, που ηττήθηκε ο πολιτικός φορέας της Δεξιάς από τη Δημοκρατική Παράταξη, στη Βουλή μπήκαν μόλις τρία κόμματα. Στις επόμενες εκλογές μπορεί να είναι και… δέκα.

Ας μην κρυβόμαστε: για τους βασικούς αντιπάλους του Μητσοτάκη, η πιο ρεαλιστική εκτίμηση τους πάει στο 12%, άντε και κάτι παραπάνω. Τα υπόλοιπα είναι ευσεβείς πόθοι.

Η εσωκομματική σκιά Σαμαρά και το όριο των οικονομικών παροχών στη ΔΕΘ

Ωστόσο, η παρεμβολή Σαμαρά, εφόσον εξασφαλίσει την υποστήριξη του «καραμανλισμού» –τα καλύτερα παιδιά του οποίου πάντως σιτίζονται πλέον στο πρυτανείο του νεομητσοτακισμού–, σκιάζει το μέλλον της ΝΔ. Ο σημερινός Πρωθυπουργός κινδυνεύει να βρεθεί με το «χειρότερο ποσοστό» του κόμματος, για το οποίο κατηγορεί τον Μεσσήνιο ιντριγκαδόρο, που έχει πλέον απέναντί του.

Η κυρίαρχη εντύπωση είναι ότι ο Μητσοτάκης δίνει τη μάχη της ανάκαμψης στο πεδίο των παροχών –όπως θα τις αναδείξει στη ΔΕΘ. Αλλά πρόκειται για λάθος που έγινε και στο παρελθόν.

Π.χ. το θηριώδες «πακέτο Σημίτη» το 2003 ουδόλως τον βοήθησε να αποφύγει το πικρό ποτήρι της παράδοσης στον Γ. Παπανδρέου. Και το ζεστό χρήμα –με τις πρώτες επιταγές ευρωεπιδοτήσεων– που μοίραζε το 1981 ο Αθανάσιος Κανελλόπουλος, ως υπουργός Οικονομικών του Ράλλη, δεν άλλαξε τη μοίρα του κόμματός του.

Τα τέσσερα «κρυφά χαρτιά» του Μητσοτάκη και η αμφίβολη απόδοσή τους

Σύμφωνα με καλούς γνώστες των σχεδιασμών του, στην πραγματικότητα ο Μητσοτάκης βασίζει την επικράτησή του σε άλλες προϋποθέσεις –με όση αξία θα μπορούσαν να έχουν στις συνθήκες που διαμορφώνει στην κοινωνία η πολιτική του. Σε «κρυφά χαρτιά» που μόνο ο ίδιος μπορεί να ρίξει στο τραπέζι…

– Ένα είναι η Ευρωπαϊκή Προεδρία. Εκτός από προσωπικό απωθημένο του –μόνο ο Ανδρέας Παπανδρέου και ο Σημίτης την άσκησαν–, μπορεί να αποτελέσει και εκλογικό χαρτί με βάση την «επάρκεια» στον ρόλο που διεκδικεί για τον εαυτό του. Κατά την περίφημη θεωρία «ποιος θα σηκώσει το τηλέφωνο στις τρεις το πρωί». Γι’ αυτόν τον λόγο άλλωστε έσπρωξε τις εκλογές όσο πιο κοντά γίνεται στην 1η Ιουλίου 2027.

– Το δεύτερο όπλο χρειάζεται υπερατλαντική γέμιση: είναι κάποια φιλική κίνηση υποστήριξης από την πλευρά του Τραμπ –που εμφανώς τον έχει «αδικήσει» ως τώρα στο τρίγωνο Άγκυρα – Τελ Αβίβ – Αθήνα, με βάση το οποίο διαμορφώνει την πολιτική του στην περιοχή.

Όταν ήρθε στην Αίγυπτο, δεν έδειξε καν να τον γνωρίζει, στην Άγκυρα δεν του χάρισε ούτε μια φωτογραφία μαζί του –πόσο μάλλον να πεταχτεί και ως την Ακρόπολη, όπως τους παραμύθιαζε η Γκιλφόιλ.

Οι άνθρωποι –της ομογένειας κυρίως– που έχει βάλει να μιλήσουν στον Τραμπ –μετά την αποτυχία της εταιρείας που είχε προσλάβει το 2024 για να λειάνει τις σχέσεις του με τη «διοίκηση Τραμπ»– εμφανίζονται αισιόδοξοι ότι «ο πρόεδρος θα κάνει ό,τι χρειάζεται»…

Τρίτο εργαλείο «εθνικών διαστάσεων», για το οποίο έχουν γίνει πολλά στο παρασκήνιο, είναι η «επιστροφή των Μαρμάρων». Κάποια στιγμή πίστευε ότι βρίσκεται κοντά στο «θαύμα» – για το οποίο προσέφερε αντίστοιχα ανταλλάγματα. Αλλά η μετάθεση της ευθύνης, από το νέο αφεντικό της Ντάουνινγκ Στριτ 10, σε αποφάσεις του «Βρετανικού Μουσείου» είναι σαν δελφικός χρησμός: διευκολύνει ή αποκλείει οριστικά το ενδεχόμενο να επιστρέψει ο Μητσοτάκης από το Λονδίνο κομίζοντας στο εκλογικό σώμα το «χρυσόμαλλο δέρας»;

Τέλος, μετά την εξομάλυνση των διαφωνιών που υπήρχαν μεταξύ Μητσοτάκη και Χριστοδουλίδη –συν τη διευκόλυνση εγκατάστασης του τέως προέδρου της Κύπρου στην Αθήνα–, η αναθέρμανση του Κυπριακού είχε διαμορφώσει στο Μέγαρο Μαξίμου –ερήμην πάντως του υπουργού Εξωτερικών– προσδοκίες για εξελίξεις.

Το βασικό επιχείρημα είναι ότι, προκειμένου να αφήσει κάτι πίσω του ο απερχόμενος Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Γκουτέρες, θα φέρει τα πράγματα σε σημείο που θα επιτρέπει στον Έλληνα Πρωθυπουργό να ισχυρίζεται ότι «επίκειται η λύση». Μεγάλος καημός κι αυτός –αν ληφθεί υπόψη ότι ενίοτε ο Μητσοτάκης αισθάνεται ως… μετεμψύχωση του Ελευθερίου Βενιζέλου.

Το διεθνές προφίλ και το «φάντασμα» του Μαΐου του 2012

Υπάρχει ένα ακόμη στοιχείο που, κατά τους προσωπικούς επιτελείς του Πρωθυπουργού, μπορεί να κάνει τη διαφορά με τους ανταγωνιστές του: η «γκλόμπαλ» αντίληψη που έχει για τον εαυτό του.

Είναι κοινό μυστικό η πεποίθησή του ότι αποτελεί υπολογίσιμο διεθνή παράγοντα –συχνά χρησιμοποιεί στους συνομιλητές του πρώτο ενικό μιλώντας για τη χώρα–, και αυτό θα συνδεθεί στην προεκλογική περίοδο με τη θεωρία της «σταθερότητας» – που προβάλλει ως εκλογικό πειστήριο.

Ωστόσο, για να αναδειχθεί αυτό το όπλο πρέπει να συνεργήσουν πολλοί και όχι πάντως πρόθυμοι συνομιλητές – αν βρίσκονται στη θέση τους τη στιγμή που θα τους χρειάζεται: ο Μακρόν βρίσκεται στη δύση του αφήνοντας πίσω του συντρίμμια, ο Μερτς είναι σχεδόν περίγελως και η Μελόνι δεν είναι ιδανική για σύμμαχος.

Δεν ξεχνιέται άλλωστε ότι η ιδέα να εμφανιστεί ο ίδιος ως παράγων των εκλογών στις ΗΠΑ με «παρεμβάσεις» υπέρ της υποψήφιας των Δημοκρατικών μετά τον Μπάιντεν και κατά του Τραμπ αποδείχθηκε γκάφα… διαρκείας.

Σε ένα άτυπο εκλογικό «παρατηρητήριο» που λειτουργεί διακριτικά στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αξιολογούνται και αυτές οι «συνιστώσες» της προεκλογικής καμπάνιας, παράλληλα με την αποδοχή των παροχών. Συν την επικοινωνιακή διαχείριση των αντιπάλων –κατά τις, από το 2019, συμβουλές Γκρίνμπεργκ, γκουρού της «αρνητικής διαφήμισης»– κατά των άλλων.

Οι ασκήσεις επί χάρτου συντηρούν την αισιοδοξία του σημερινού ενοίκου του Μεγάρου Μαξίμου. Αλλά οι πολιτικές αναλύσεις και οι εκτιμήσεις προσώπων με εκλογική εμπειρία δείχνουν πως τα «έξτρα» εργαλεία του πρωθυπουργικού οπλοστασίου δεν θα δουλέψουν…

Καθώς στον κοινοβουλευτισμό υπάρχουν και εκλογές χωρίς νικητές, το φάντασμα που πλανάται ήδη πάνω από την κάλπη είναι ο Μάιος του 2012…

ieidiseis.gr