Παιδική Προστασία: Στα νοσοκομεία 93 ανήλικοι – Μόλις 13 οι ενεργοί Επαγγελματίες

Η φρικιαστική ιστορία των παιδιών της Κυψέλης, που ήρθε στην επιφάνεια με τον πιο άγριο τρόπο, καταδεικνύει το δαιδαλώδες και, συνάμα, διάτρητο πλέγμα προστασίας των ανηλίκων στην Ελλάδα.

Αναδεικνύει με τον πιο οδυνηρό τρόπο τα κενά, τις παραλείψεις και τις αδυναμίες ενός συστήματος που καλείται να προστατεύσει τα πιο ευάλωτα μέλη της κοινωνίας, αλλά σε κρίσιμες περιπτώσεις αποδεικνύεται ανεπαρκές. Κενά τα οποία επισημαίνονται κάθε φορά που συμβαίνει ανάλογο γεγονός, αλλά δεν καλύπτονται.

«Το μείζον είναι ότι δεν υπάρχει σύστημα παιδικής προστασίας στην Ελλάδα», καταγγέλλει στο «Βήμα» ο διευθυντής Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, ψυχίατρος Γιώργος Νικολαΐδης, και διερωτάται: «Καμία δομή, εκπαιδευτική, υγειονομική, προνοιακή ή η Κοινωνική Υπηρεσία του Δήμου, δεν εντόπισε το σοβαρό πρόβλημα στο κορίτσι που σήμερα είναι έγκυος, στα 15 χρόνια ζωής του;».

Όπως αναφέρει, στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, όλες οι υπηρεσίες που έρχονται καθημερινά σε επαφή με τα παιδιά είναι σε ετοιμότητα προκειμένου να αναγνωρίζουν εγκαίρως ευάλωτες περιπτώσεις. «Σε κάποιες χώρες», προσθέτει, «κάθε οικογένεια που υποδέχεται στους κόλπους της ένα νέο μέλος, δέχεται την επίσκεψη κοινωνικού λειτουργού προκειμένου να υπάρξει έγκαιρη παρέμβαση αν αυτή απαιτηθεί. Τα προγράμματα αυτά αποδεδειγμένα σώζουν ζωές. Το γεγονός ότι στην Ελλάδα δεν εφαρμόζεται τίποτε, είναι εξοργιστικό».

Στα νοσοκομεία 93 ανήλικοι ελλείψει δομών

Η έλλειψη επαρκών δομών φροντίδας παιδιών, σε συνδυασμό με ένα ανοργάνωτο και ανεπαρκώς στελεχωμένο σύστημα αναδοχής, δημιουργεί ένα επικίνδυνο κενό προστασίας.

Τα τελευταία επίσημα στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης, για το δεύτερο τρίμηνο του 2026, δείχνουν ότι σήμερα σε 21 Νοσοκομειακές Μονάδες φιλοξενούνται συνολικά 93 ανήλικοι.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, μόνο στο Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία» τον προηγούμενο μήνα φιλοξενούνταν 40 παιδιά. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι τα περισσότερα παιδιά παραμένουν στα Νοσοκομεία για περίπου έναν μήνα. Υπάρχουν, όμως, και περιπτώσεις που χρήζουν νοσηλευτικής φροντίδας και παραμένουν εκεί για επτά ή ακόμη και οκτώ χρόνια. Με άλλα λόγια, τα Νοσοκομεία καλούνται στην πράξη να καλύψουν ένα κενό για το οποίο είναι αναρμόδια: να λειτουργήσουν ως χώροι φιλοξενίας και προστασίας παιδιών, όταν δεν υπάρχει διαθέσιμη κατάλληλη δομή ή ανάδοχη οικογένεια.

Σύμφωνα με την πρόεδρο του Συλλόγου Αναδόχων Γονέων και Εθελοντών για την Κοινωνική Προστασία των Ανηλίκων, δικηγόρο, Ελένη Γεώργαρου, μεγάλο πρόβλημα αποτελεί η έλλειψη προσώπων να προβούν σε επείγουσα ή στη λεγόμενη «πυροσβεστική» αναδοχή, ακόμη και αν υπάρχουν άνθρωποι στο κοινωνικό περιβάλλον του παιδιού που μπορούν να το φροντίσουν, λαμβάνοντας, αν χρειάζεται, μόνο την οικονομική ενίσχυση γι’ αυτή. «Ο νόμος 4538/2018», εξηγεί, «προβλέπει ότι σε επείγουσες περιπτώσεις μόνο συγγενείς μπορούν να αναλάβουν άμεσα ένα παιδί που κινδυνεύει, κάτι που σπάνια βρίσκει εφαρμογή. Αντίθετα, υπάρχουν πρόσωπα εμπιστοσύνης του παιδιού που θα μπορούσαν για σύντομο χρόνο να αναλάβουν τη φροντίδα τους, όπως γείτονες, δάσκαλοι, εργαζόμενοι κοινωνικών ή υγειονομικών υπηρεσιών, χωρίς να είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Αναδόχων. Μια έκθεση καταλληλότητας και η επιθυμία του παιδιού να ζήσει ασφαλές σε οικείο περιβάλλον, μη συγγενικό, θα απάλλασσε πολλά παιδιά από τη βάσανο του Νοσοκομείου. Ο νόμος πρέπει να αλλάξει και να γίνει ευέλικτος και χρηστικός προς όφελος των παιδιών και να μη δημιουργεί ανώφελα διοικητικά εμπόδια».

Μόλις 13 ενεργοί επαγγελματίες ανάδοχοι

Την ίδια στιγμή, ο θεσμός του Επαγγελματία Αναδόχου, ο οποίος θεσπίστηκε με στόχο να μην ζουν σε Ιδρύματα παιδιά με αναπηρίες ή ψυχιατρικές παθήσεις, φαίνεται ότι έχει ατονήσει, ενώ η Επαγγελματική Αναδοχή Βραχείας Διάρκειας (σ.σ. μπορεί να δίδεται άμεσα σε επαγγελματία ανάδοχο με εισαγγελική διάταξη ανήλικος ανεξαρτήτως αναπηρίας, έως ότου βρεθεί μακροπρόθεσμη λύση, προκειμένου να μην παραμένει το παιδί στο Νοσοκομείο), ουδέποτε λειτούργησε. Αξίζει να αναφερθεί ότι σήμερα οι ενεργοί επαγγελματίες ανάδοχοι για όλη την Ελλάδα είναι μόλις 13 (αρχικά ήταν οκτώ και προ μηνών εγγράφηκαν στο αντίστοιχο Μητρώο άλλοι πέντε), ενώ άλλοι τέσσερις αναμένουν να υπογράψουν τη σχετική σύμβαση.

«Η Επαγγελματική Αναδοχή Βραχείας Διάρκειας προβλέφθηκε θεσμικά, αλλά δεν εφαρμόστηκε στην πράξη», σημειώνει η κυρία Γεώργαρου. Έτσι, ένα εργαλείο που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «γέφυρα» ανάμεσα στην απομάκρυνση ενός παιδιού από ένα κακοποιητικό ή ακατάλληλο περιβάλλον και στην εξεύρεση μόνιμης λύσης, παραμένει ανενεργό.

Όπως αναφέρει, η επαγγελματική αναδοχή συνδέθηκε με το Ταμείο Ανάκαμψης, από το οποίο τελικά απεντάχθηκε, με αποτέλεσμα να μείνουν οι επαγγελματίες ανάδοχοι γονείς απλήρωτοι για σημαντικό χρονικό διάστημα. Πηγές αναφέρουν ότι προσφάτως το πρόγραμμα εντάχθηκε στον προϋπολογισμό του αρμόδιου υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, προκειμένου να επιλυθεί και αυτό το πρόβλημα εντός του Σεπτεμβρίου.

Παρά ταύτα, και μόνο το γεγονός ότι 93 ανήλικοι συνεχίζουν να φιλοξενούνται σε Νοσοκομειακές μονάδες και μόλις 13 Επαγγελματίες Ανάδοχοι είναι ενεργοί αποτυπώνει με αριθμούς ένα πρόβλημα που εδώ και χρόνια καταγγέλλεται: η χώρα διαθέτει ένα σύστημα παιδικής προστασίας που παραμένει κατακερματισμένο, χωρίς επαρκείς δομές και τη δυνατότητα να ανταποκριθεί άμεσα στις ανάγκες των παιδιών.

Ελενα Φυντανίδου

tovima.gr