Παραμένει η θολούρα στην «Ασπίδα του Αχιλλέα»: Για «ελληνικό πηγαίο κώδικα» μιλά το Ισραήλ, για ενημέρωση πιέζει η αντιπολίτευση

Ένας παλιός πολιτικός αφορισμός λέει ότι «όταν χρειάζεται να εξηγήσεις, χάνεις». Το γνωμικό αυτό, προφανώς, εννοεί ότι όταν μιλούν οι πολιτικοί, καλό είναι να εξηγούν εξαρχής πλήρως και με απλά λόγια τι θέλουν να πουν, ειδάλλως αργά ή γρήγορα θα υπάρξουν… παρενέργειες.

Περίπου αυτό συμβαίνει τις τελευταίες ημέρες με την «Ασπίδα του Αχιλλέα» και τον πηγαίο κώδικα (δηλαδή, ένα απλό κείμενο αναγνώσιμο από άνθρωπο που μπορεί τελικά να οδηγήσει στον έλεγχο της συμπεριφοράς ενός υπολογιστή) του αντιαεροπορικού συστήματος που η Ελλάδα αγόρασε από το Ισραήλ. Πριν την αγορά, ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, είχε ξεκαθαρίσει ότι στο «πακέτο» συμπεριλαμβάνεται και ο πηγαίος κώδικας. Ωστόσο, μιλώντας στην «Καθημερινή» ο διευθυντής αντιπυραυλικής άμυνας του Ισραήλ, Μοσέ Πατέλ, ουσιαστικά διέψευσε τον υπουργό, λέγοντας ότι «ο πηγαίος κώδικας (source code) δεν περιλαμβανόταν στην άδεια χρήσης της συμφωνίας. Ωστόσο, είμαστε εκεί για να παρέχουμε υποστήριξη και συντήρηση, καθώς και κάθε είδους βοήθεια και ό,τι άλλο χρειαστεί στο μέλλον».

Στη συνέχεια, και ενώ η συνέντευξη Πατέλ προκαλούσε πολιτική αναταραχή στην Ελλάδα, το υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ διευκρίνισε ότι στο πλαίσιο της συμφωνίας θα υπάρξει μεταφορά τεχνογνωσίας προς την Ελλάδα, καθώς και «από κοινού χρήση λογισμικού και τεχνολογίας με τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις», λέγοντας ότι η συνεργασία θα επεκταθεί και στις ελληνικές εταιρείες που θα συμμετάσχουν στη συμπαραγωγή των οπλικών συστημάτων. Ωστόσο, η διατύπωση δεν περιέχει ρητή αναφορά σε παράδοση του πηγαίου κώδικα, αλλά μια γενικότερη αναφορά στην μεταφορά τεχνογνωσίας.

Τελικά, σε νέα ανακοίνωσή του, το Τελ Αβίβ αναφέρει ότι «στο πλαίσιο της συμφωνίας για την “Ασπίδα του Αχιλλέα”, το υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ και το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχουν συμφωνήσει στη μεταφορά ισραηλινής τεχνογνωσίας στις ελληνικές εταιρείες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Η συμφωνία αφορά τόσο την επιχειρησιακή τεχνογνωσία που έχει αποκτήσει το Ισραήλ μέσα από δεκαετίες ανάπτυξης και λειτουργίας συστημάτων αεράμυνας όσο και την παροχή τεχνολογικής υποστήριξης, ώστε οι ελληνικές εταιρείες να μπορέσουν να αναπτύξουν το κεντρικό λογισμικό διοίκησης και ελέγχου. Ο ελληνικός πηγαίος κώδικας που θα αναπτυχθεί στο πλαίσιο του προγράμματος, καθώς και οποιεσδήποτε τροποποιήσεις ή προσθήκες σε αυτόν, θα παραμείνει υπό αποκλειστικό ελληνικό έλεγχο και θα προσαρμοστεί στις επιχειρησιακές απαιτήσεις της Ελλάδας».

Από την ανακοίνωση αυτή προκύπτουν δύο ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις:

·        Πρώτον, ότι ο πηγαίος κώδικας του συστήματος δεν περιλαμβάνεται στη συμφωνία (κάτι μάλλον αναμενόμενο, καθώς software τέτοιου είδους συνήθως αντιμετωπίζεται ως κρατικό μυστικό, σε αντίθεση με το επιχειρησιακό software, που επιτρέπει την ομαλή χρήση των εξαρτημάτων ενός οπλικού συστήματος – ραντάρ, αισθητήρες, εκτοξευτές αναχαιτιστών, ανάλυση στόχων, κ.λπ. και το οποίο προφανώς «πάει πακέτο» με το σύστημα), και

·        Δεύτερον, ότι η Ελλάδα θα αναπτύξει τον δικό της πηγαίο κώδικα για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», προκειμένου να έχει τον πλήρη έλεγχο του Command and Control (C2) του συστήματος και να το προσαρμόσει στις δικές της ανάγκες και προτεραιότητες.

Σε τρίτο, πιο στενά πολιτικό επίπεδο, ωστόσο, η ανακοίνωση του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας δεν απαντά με σαφήνεια στο ερώτημα που έθεσε χθες ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, αν η Ελλάδα παραμένει «όμηρος» του Ισραήλ, καλώντας την κυβέρνηση και προσωπικά τον πρωθυπουργό να ενημερώσουν τα κόμματα και τους πολίτες, ενώ ήδη ο τομεάρχης Άμυνας του κόμματος, Μιχάλης Κατρίνης, κατέθεσε σχετική ερώτηση στη Βουλή.

Προς το παρόν, η κυβέρνηση μοιάζει να περιορίζεται στις ανακοινώσεις του Ισραήλ, με τον Ν. Δένδια να μην έχει προβεί σε κάποια δήλωση σχετικά με το θέμα. Ωστόσο, δεδομένου ότι η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αποτελεί ένα κρίσιμο – και ακριβό – αμυντικό σύστημα, είναι δεδομένο ότι η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Άμυνας θα πρέπει να ενημερώσει σχετικά με τις λεπτομέρειες της απόκτησής του – όπως, π.χ., πότε θα είναι έτοιμο το λογισμικό για το C2, ποιος ο ρόλος του Ισραήλ στην ανάπτυξη του συγκεκριμένου software, κ.λπ. Πάντως, πηγές του υπουργείου εξηγούν ότι ο ελληνικός πηγαίος κώδικας δίνει στη χώρα πλεονέκτημα, καθώς θα της επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση του συστήματος έναντι ενός «κλειστού» source code.

topontiki.gr