«Με ποιο κόμμα θα κατέβεις τώρα στις εκλογές»: Παζάρι βουλευτών και μεταγραφές

Η απερχόμενη Βουλή – με την κουτσουρεμένη ολομέλεια – στην οποία το ένα έκτο των μελών της δηλώνουν «ανεξάρτητοι» – ετοιμάζεται να παραδώσει στην επόμενη. Και αν κάποιοι από τους καινούργιους βουλευτές θα σας θυμίζουν κάτι, θα είναι οι παλιοί ντυμένοι με τα χρώματα άλλου κόμματος. Υγιή εξέλιξη για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, δεν το λες.

Οι φίλαθλοι, ίσως θεωρούν λογικό να ρωτήσουν στο δρόμο έναν ποδοσφαιριστή ή μπασκετμπολίστα: «Σε ποια ομάδα θα παίζεις του χρόνου;». Ισχύει και για τηλεπερσόνες: «Σε ποιο κανάλι θα σε βλέπουμε;».

Για την πολιτική όμως – ιδίως αν νοηθεί ως δράση για αξίες, ιδέες και προγράμματα- συνιστά υποχώρηση ότι πλέον θεωρείται φυσική η ερώτηση σε πολιτικό: «Με ποιο κόμμα θα πολιτευτείς στη νέα περίοδο;».

Μετακινήσεις πολιτικών από ένα κόμμα σε άλλο υπήρχαν πάντα. Συχνότερα στην Ελλάδα, σπανίως στα πολιτικά συστήματα της Δύσης. Κάποιοι μετέχοντες στο δημόσιο βίο, δήλωναν ότι πλέον θα υπηρετούν κάτι άλλο από αυτό για το οποίο είχαν ζητήσει τη λαϊκή ψήφο. Ακόμη και αν επρόκειτο για κάτι διαμετρικά αντίθετο. Η συνήθης, ευτελής, δικαιολογία των «γυρολόγων» είναι: «Εγώ είμαι σταθερός, το κόμμα μου άλλαξε…».

Το κόμμα και ο Τσώρτσιλ

Ο Τσώρτσιλ, που επίσης μετακινήθηκε στο αντίπαλο κόμμα, έλεγε: «Κάποιοι αλλάζουν κόμμα για χάρη των αρχών τους και κάποιοι αλλάζουν αρχές για χάρη του κόμματος». Στην μεταπολεμική Ελλάδα απλώς είχαμε «Τι Πλαστήρας , τι Παπάγος» και το δίδαξε, μετακινούμενος, ο… Γεώργιος Παπανδρέου.

Ίσως ήταν εύλογο φαινόμενο σε περιόδους κοσμογονικών μεταβολών. Όπως, π.χ. στις συνθήκες που διαμόρφωσε η Μεταπολίτευση το 1974, όταν παλαιοί κεντρώοι μετακινηθήκαν στο ΠΑΣΟΚ και κάποιοι στη ΝΔ.

Ένας μάλιστα από «απόκτημα» του Καραμανλή, έγινε και αρχηγός του κόμματός του – το οποίο βρίσκεται πλέον στα χέρια της δυναστείας του. Η πλήρης «νομιμοποίηση» της αλλαγής Θεών και δογμάτων…

Υπήρχε όμως και η αποκρουστική πλευρά των μετακινήσεων. Πρώην κομμουνιστές να τίθεται στην υπηρεσία των «αστικών» κομμάτων, ή και της χούντας και «δημοκρατικοί» να μετέχουν στην Αποστασία, για την ανατροπή της λαοπρόβλητης κυβέρνησης του 1964 – με ανταλλάγματα που έφταναν ως τον χρηματισμό.

Τα τελευταία χρόνια η «πολιτικοποίηση του ποδοσφαίρου» που καυτηρίαζαν τα μέσα ενημέρωσης, αντικαταστάθηκε από την «ποδοσφαιροποίηση της πολιτικής», με τις πυκνές μεταγραφές πολιτικών.

Όπως στα πρωταθλήματα ποδοσφαίρου και μπάσκετ, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πού θα αγωνίζονται οι παίκτες των ομάδων στην επόμενη σεζόν – καθώς όλα είναι θέμα προσφοράς που θα δέχονταν – έτσι και στην πολιτική: Κανείς δεν μπορεί να πάρει όρκο ότι σε ποιο κόμμα θα ανήκει – ακόμη και την … επόμενη μέρα – ένα πολιτικός.

Πάλι ο κανόνας της προσφοράς, διαμορφώνει τους όρους της περιήγησης από τη μια πλευρά του πολιτικού φάσματος στην άλλη – ενίοτε και…τουμπαλιν!

Πολιτική και ποδόσφαιρο

Έγινε η πολιτική ίδια με το ποδόσφαιρο; Όχι, έγινε χειρότερη. Γιατί στην ποδοσφαιρική και μπασκετική αγορά των μεταγραφών, ισχύουν κάποιοι κανόνες, με βασικότερο ότι μετακινούνται οι καλύτεροι – και πάντως κάποιοι που έχουν αποδείξει την αξία τους στο γήπεδο, ή στο παρκέ.

Στην πολιτική, κατά κανόνα μετακινούνται οι χειρότεροι και πάντως όσοι αποτυγχάνουν στις κάλπες. Οι πρώην του ενός κόμματος που αλλάζουν φανέλα, είναι όσοι αποδοκιμάσθηκαν από τους τους ψηφοφόρους του – και σπανίως κάποιοι που είχαν πολιτικες διαφωνίες την ηγεσία.

Αν υπάρχει οικονομικό αντάλλαγμα – όπως το 1965, με τις «βαλίτσες» του Τομ Πάπας, που προηγούνταν της αποχώρησης από την Ένωση Κέντρου – δεν το μαθαίνουμε ποτέ – αν και σε κάποιες περιπτώσεις οι υποψίες είναι ισχυρές.

Σίγουρα, όμως, υπάρχει πολιτικό αντάλλαγμα – με την προσφορά αξιώματος. Πρωτίστως με τη συμμετοχή στο ψηφοδέλτιο του νέου κόμματος, στο οποίο υποτίθεται ότι ο μεταγραφείς μεταφέρει την εκλογική πελατεία του. Όση και αν είναι, αξιολογείται αντιστοίχως από τις δύο πλευρές, με την παροιμία: «Σας πήραμε, σας πήραμε φλουρί Κωνσταντινάτο -μας πήρατε, μας πήρατε βαρέλι δίχως πάτο»…

Ανερυθρίαστα κάποιοι που για χρόνια υπερασπίζονταν όχι απλώς ένα κόμμα, αλλά και ιδέες, αξίες και πολιτικές που το χαρακτήριζαν, στη συνέχεια κάνουν το ίδιο για τα αντίθετά τους. Όσοι αναζητούν τις αίτιες για την απαξίωση της πολιτικής και τη κρίσης εμπιστοσύνης στους πολιτικούς, έχουν την πρώτη.

Μετακινήσεις βουλευτών από κόμμα σε κόμμα

Η μαζική μετακίνηση πολιτευτών από τη Ένωση Κέντρου στο ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου της δεκαετίας του 1970, παράλληλα με κάποιες μετακινήσεις προς τη ΝΔ του Καραμανλή και αργότερα του Μητσοτακη, το 2012-15 έγιναν ροές από το ΠΑΣΟΚ προς τον ΣΥΡΙΖΑ επί Τσίπρα και πήραν χαρακτήρα πανστρατιάς από τον Σημιτικό «εκσυγχρονισμό» και την Αριστερά προς τον υιό Μητσοτάκη, όταν ανέλαβε τη ΝΔ.

Συνήθως οι μετακινούμενοι επιδιώκουν και λαϊκή νομιμοποίηση εκ των υστέρων, με είσοδο στη Βουλή και συχνά το… καταφέρουν. Με τη συνδρομή οικονομικών και μιντιακών «χορηγών» σε πολλές περιπτώσεις.

Η, απροσδιορίστων αναλογιών, σύνθεση παλαιών -που μετακινούνται μαζί τους- και νέων ψηφοφόρων, που τους σταυροφορούν, εκλαμβάνεται ως επιβράβευση από την κοινωνία. Ιδού μια ακόμη αιτία αλλοίωσης της ουσίας της πολιτικής, με την επικύρωση του «σοφού λαού».

Οι ψηφοφόροι αντιστέκονται στην νομιμοποίηση των… διασπάσεων, κατά την Αβερώφεια πρόβλεψη «ο λύκος τρώει όποιον φεύγει από το μαντρί», αλλά μόνο αν πρόκειται για πρώην Πρωθυπουργούς. Υπουργοί και βουλευτές μια χαρά βολεύονται στο νέο μαντρί…

Οι πιο θεαματικές μετακινήσεις αυτής της περιόδου σημειώνονται όχι από το ΠΑΣΟΚ προς την ΕΛΑΣ, όπως θα περίμενε ο ιδρυτής, όπως συνέβη μεταξύ 2012 και 2019, αλλά αντιστρόφως.

Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ – τους οποίους μάλιστα ανακάλυψε ως πολιτικά ταλέντα ο Τσίπρας όπως η Θρασκιά, ο Πέτρος Πάππας – ο Λεύτερης Αυλωνίτης, οι πρώην Ολυμπία Τελιγιορίδου και Λευτέρης Αβραμάκης και άλλοι, δίνουν τα χέρια με τον Ανδρουλάκη. Όπως και ο βουλευτής Χουρδάκης που δρασκέλισε το κενό ανάμεσα στην Κωνσταντοπούλου και το ΠΑΣΟΚ, αλλά και όσοι πρώην Συριζαίοι αγωνιούν – σε καραντίνα στη νήσο Έλις της ΕΛΑΣ.

Προς ΠΑΣΟΚ ετοιμάζεται ο ναύαρχος Αποστολάκης και κάποιοι επαναπατρίζονται, όπως η Νίνα Κασιμάτη και ο καθηγητής Γιάννης Πανούσης. Αν και η ονοματολογία που θα συνεχιστεί δεν έχει ιδιαίτερη σημασία – το φαινόμενο προβληματίζει.

Από τη σκοπιά τους τα κόμματα, από την εποχή των παλαιών Καραμανλή και Παπανδρέου, μιλούν για «διευρύνσεις» και οι επίγονοί τους τις επιδιώκουν «αμφίπλευρα». Με πιο θεαματική, αλλά αποτυχημένη, τη βουλευτοποίηση – δια του ψηφοδελτίου Επικρατείας – από τον Γ. Παπανδρέου το 2004, των Στ. Μάνου και Α. Ανδριανόπουλου από τη μια πλευρά και των Μαρία Δαμανάκη και Μ. Ανδρουλάκη από την άλλη.

Σκοτεινή πλευρά αυτών των «αλλαξοπιστιών», είναι η παρασκηνιακή οργάνωσή τους από το κόμμα… υποδοχής – κάποιοι μιλούν και για παροτρύνσεις ισχυρών παραγόντων εκτός πολιτικής.\

Παραδείγματα το «Ποτάμι» που διέλυσε ο Μητσοτάκης, επειδή ο Στ. Θεοδωράκης ψήφισε τις Πρέσπες, το κόμμα του Καμένου που διαλύθηκε επειδή δεν τις ψήφισε και ο ΣΥΡΙΖΑ που προσπαθεί να διαλύσει ο Τσίπρας, επειδή δεν μπορούσε να αναμετρηθεί εσωκομματικά με τις φράξιες και τα «βαρίδια» του. Οι απόπειρες δορυφοροποίησης του ΠΑΣΟΚ από τον Νεομητσοτακισμό δεν ευοδωθήκαν και ένας από τους πρωταγωνιστές της βρίσκεται ήδη στα ψηφοδέλτιά του.

Καθώς πλησιάζουν οι εκλογές, όλο και περισσότερες αλεπούδες σκάνε μύτη στο παζάρι. Δεν λείπει και η γραφική πλευρά, με στοιχεία γενιτσαρισμού που τη συνοδεύουν. Παράδειγμα η πιο όψιμη μεταγραφή Μητσοτάκη από τον «κύκλο» Σημίτη που λεει και κάνει – ως υπουργός, πράγματα που θα δίσταζε και ο πιο γηγενής Νεοδημοκράτης. Και ασφαλώς να μην ξεχάσουμε και όσους επιχείρησαν να ενταθούν στην αυλή του σημερινού Πρωθυπουργού, τους απέρριψε και ξανάγιναν… φανατικοί του ΠΑΣΟΚ.

Και η -πολιτική- ζωή συνεχίζεται. Όλο και προς το χειρότερο. Ειδικά αν είσαι ψηφοφόρος, δεν ξέρεις πλέον ποια χρήση της ψήφου σου, θα κάνει ο πονηρός πολιτευτής που σου την απέσπασε…

Γιώργος Λακόπουλος

ieidiseis.gr