Βουλγαρικό εκπαιδευτικό δίκτυο στη Βόρεια Ελλάδα – Ποιος δίνει το «πράσινο φως»;

Μια νέα δωρεάν δομή εκμάθησης της βουλγαρικής γλώσσας στο Οφρύνιο Καβάλας φέρνει στο προσκήνιο ένα ευρύτερο δίκτυο εκπαιδευτικών δομών που λειτουργούν στη Βόρεια Ελλάδα και συνδέονται με την οργανωμένη πολιτική της Βουλγαρίας για την εκπαίδευση των πολιτών και των κοινοτήτων της στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, περίπου 20 παιδιά έχουν ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον για τα νέα τμήματα στο Οφρύνιο, ενώ αντίστοιχες δομές λειτουργούν ήδη σε Καβάλα, Κομοτηνή, Δράμα, Ασπροβάλτα, Νέα Πέραμο, Κάτω Νευροκόπι και Σέρρες.

Το ζήτημα δεν αφορά, ασφαλώς, τη διδασκαλία μιας ξένης γλώσσας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργούν αυτές οι δομές στην Ελλάδα.

Δεν πρόκειται για ελληνικά σχολεία

Αρχικά πρέπει να γίνει μια βασική διάκριση.

Τα λεγόμενα βουλγαρικά σχολεία του εξωτερικού δεν αντικαθιστούν το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Τα παιδιά που συμμετέχουν σε αυτά συνεχίζουν να φοιτούν κανονικά στα ελληνικά σχολεία και παρακολουθούν συμπληρωματικά μαθήματα βουλγαρικής γλώσσας.

Άλλο, επομένως, ένα αναγνωρισμένο σχολείο πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και άλλο ένα απογευματινό ή κυριακάτικο τμήμα γλώσσας και πολιτισμού.

Ωστόσο, όταν δεν πρόκειται για μια μεμονωμένη ιδιωτική πρωτοβουλία αλλά για ένα οργανωμένο δίκτυο που χρηματοδοτείται από ξένο κράτος, προκύπτουν εύλογα ερωτήματα για το καθεστώς λειτουργίας και την εποπτεία του.

Η οργανωμένη πολιτική της Βουλγαρίας

Η Βουλγαρία έχει θεσμοθετήσει εδώ και χρόνια τη λειτουργία των λεγόμενων βουλγαρικών κυριακάτικων σχολείων στο εξωτερικό.

Το βουλγαρικό Υπουργείο Παιδείας διαθέτει επίσημο θεσμικό πλαίσιο, καταλόγους σχολείων και σύστημα κρατικής χρηματοδότησης. Οι δομές αυτές εντάσσονται στην πολιτική της Σόφιας για τη διατήρηση της βουλγαρικής γλώσσας και της πολιτιστικής ταυτότητας των Βουλγάρων που ζουν εκτός της χώρας.

Μάλιστα, σύμφωνα με στοιχεία του βουλγαρικού Υπουργείου Παιδείας, για το σχολικό έτος 2026-2027 περίπου 40.000 μαθητές φοιτούν σε 410 βουλγαρικά κυριακάτικα σχολεία σε 44 χώρες, ενώ η κρατική χρηματοδότηση για τη συγκεκριμένη εκπαιδευτική πολιτική ξεπερνά τα 10 εκατομμύρια ευρώ.

Τα προγράμματα δεν περιορίζονται απαραίτητα στη διδασκαλία της γλώσσας. Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει, ανάλογα με τη δομή και το πρόγραμμα, διδασκαλία βουλγαρικής γλώσσας και λογοτεχνίας, ιστορίας και γεωγραφίας της Βουλγαρίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα συγκεκριμένα μαθήματα διδάσκονται στο Οφρύνιο. Για τη νέα δομή στην Καβάλα έχει γίνει γνωστό ότι αφορά εκμάθηση της βουλγαρικής γλώσσας.

Το ερώτημα για την ελληνική Πολιτεία

Εδώ βρίσκεται η ουσία.

Με ποιο ακριβώς καθεστώς λειτουργούν οι συγκεκριμένες δομές στην Ελλάδα;

• Υπάρχει ειδική διακρατική συμφωνία Ελλάδας και Βουλγαρίας που καλύπτει τη λειτουργία τους;
• Έχουν εγκριθεί ή γνωστοποιηθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες του ελληνικού Υπουργείου Παιδείας;
• Υπάρχει επίσημη καταγραφή των χώρων όπου πραγματοποιούνται τα μαθήματα, των εκπαιδευτικών και των προγραμμάτων που εφαρμόζονται;
• Και ποιος έχει την αρμοδιότητα εποπτείας τους;

Τα ερωτήματα αυτά δεν αμφισβητούν το δικαίωμα των οικογενειών να μαθαίνουν στα παιδιά τους τη γλώσσα και τον πολιτισμό της χώρας καταγωγής τους. Αφορούν αποκλειστικά το θεσμικό πλαίσιο και τη διαφάνεια της λειτουργίας τέτοιων δομών στην ελληνική επικράτεια.

Το αντίστοιχο ελληνικό μοντέλο στο εξωτερικό

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αντίστοιχη πολιτική της Ελλάδας.

Η ελληνική Πολιτεία στηρίζει εδώ και χρόνια την ελληνόγλωσση εκπαίδευση στο εξωτερικό, μέσω Τμημάτων Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού και άλλων μορφών εκπαίδευσης.

Η λειτουργία τους διέπεται από συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο και, σε αρκετές περιπτώσεις, συνδέεται με το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας υποδοχής και διακρατικές συμφωνίες.

Επομένως, είναι εύλογο να ζητείται αντίστοιχη ενημέρωση και για τις δομές που λειτουργούν στην Ελλάδα με χρηματοδότηση ή οργανωτική υποστήριξη άλλου κράτους.

Δεν χρειάζονται υπερβολές – χρειάζονται απαντήσεις

Η ύπαρξη βουλγαρικών τμημάτων εκμάθησης γλώσσας δεν αποτελεί από μόνη της κάτι παράνομο ή ασυνήθιστο. Αντίστοιχες προσπάθειες για τη διατήρηση της γλώσσας και του πολιτισμού τους κάνουν κοινότητες σε ολόκληρο τον κόσμο.

Σύμφωνα με το pellain.com το γεγονός, όμως, ότι η Βουλγαρία διαθέτει ένα οργανωμένο και κρατικά χρηματοδοτούμενο δίκτυο σχολείων του εξωτερικού καθιστά εύλογο το ερώτημα για το πώς ακριβώς εφαρμόζεται αυτή η πολιτική στην Ελλάδα.

• Πόσες αντίστοιχες δομές λειτουργούν σήμερα στη χώρα;
• Ποιες χρηματοδοτούνται από το βουλγαρικό κράτος;
• Με ποια διαδικασία αδειοδοτούνται ή γνωστοποιούνται;
• Ποιοι διδάσκουν σε αυτές;
• Ποιος ελέγχει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα;
• Και, κυρίως, ποια είναι η επίσημη θέση του ελληνικού Υπουργείου Παιδείας για τη λειτουργία τους;

Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα θα μπορούσαν να ξεκαθαρίσουν το τοπίο, χωρίς κινδυνολογία και χωρίς αυθαίρετα συμπεράσματα.

newsbreak.gr

*Φωτογραφία X @Център Селимински