Τουρκία: Φόβοι για ελληνοϊσραηλινό χτύπημα στα κατεχόμενα

Ένα εξαιρετικά σοβαρό σενάριο έχει αρχίσει να συζητείται τις τελευταίες εβδομάδες στον τουρκικό δημόσιο διάλογο: τι θα συνέβαινε εάν μια ευρύτερη σύγκρουση Τουρκίας–Ισραήλ μεταφερόταν στην Κύπρο και οδηγούσε ακόμη και σε στρατιωτική εμπλοκή γύρω από τα Κατεχόμενα.

Η συζήτηση δεν εμφανίστηκε από το πουθενά. Τροφοδοτείται από την ταχύτατη αναβάθμιση της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας–Ισραήλ, την ολοένα στενότερη σχέση του Ισραήλ με την Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά και από την απότομη επιδείνωση των σχέσεων Άγκυρας–Τελ Αβίβ. Το συγκεκριμένο σενάριο περιγράφεται και στο ρεπορτάζ του Χρήστου Μαζανίτη στο enikos.gr ως μία από τις ανησυχίες που απασχολούν τουρκικά μέσα και αναλυτές.

Η μεγάλη αλλαγή ήρθε όμως τις τελευταίες ημέρες. Στις 24 Σεπτεμβρίου, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου κατηγόρησε ευθέως τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι «κατέχει παράνομα τη βόρεια Κύπρο» και αναφέρθηκε παράλληλα στις ελληνοτουρκικές διαφορές. Η Άγκυρα αντέδρασε έντονα στις δηλώσεις του.

Μία ημέρα αργότερα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωνε από το ίδιο βήμα ότι έχουν περάσει 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή μέρους της Κύπρου, επαναλαμβάνοντας ως ελληνικό στόχο την επανένωση του νησιού, «απαλλαγμένου από δυνάμεις κατοχής», στη βάση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, Μητσοτάκης και Νετανιάχου είχαν συναντηθεί στη Νέα Υόρκη, με την επίσημη ανακοίνωση του Μαξίμου να αναφέρει ότι μεταξύ των θεμάτων που συζητήθηκαν ήταν η διμερής αμυντική συνεργασία και τα μεγάλα έργα διασυνδεσιμότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το στρατιωτικό τοπίο έχει ήδη αλλάξει
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της τουρκικής ανησυχίας. Η σχέση Αθήνας–Τελ Αβίβ δεν είναι πλέον μόνο πολιτική. Στις 31 Αυγούστου Ελλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν συμφωνία περίπου 3 δισ. ευρώ για τον «Θόλο του Αχιλλέα», το νέο πολυεπίπεδο ελληνικό σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας. Στην αρχιτεκτονική του περιλαμβάνονται ισραηλινά συστήματα David’s Sling, SPYDER και BARAK MX, μαζί με προηγμένα ραντάρ και σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας τη χαρακτήρισε τη μεγαλύτερη αμυντική εξαγωγική συμφωνία που έχει υπογράψει ποτέ το Ισραήλ με την Ελλάδα.

Είχε προηγηθεί τον Ιούνιο συμφωνία περίπου 750 εκατ. δολαρίων για τα συστήματα πυραυλικού πυροβολικού PULS, επιβεβαιώνοντας ότι η συνεργασία περνά από τις κοινές ασκήσεις σε κοινή τεχνολογική και επιχειρησιακή φιλοσοφία.

Παράλληλα η Κύπρος χρησιμοποιεί ήδη ισραηλινό BARAK MX, ενώ ο Κύπριος υπουργός Άμυνας Βασίλης Πάλμας έχει μιλήσει δημόσια για τη σημασία της διαλειτουργικότητας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ και για τους κοινούς κινδύνους που, κατά τη Λευκωσία, προέρχονται από την Τουρκία.

Η άλλη πλευρά του νομίσματος βρίσκεται στα Κατεχόμενα. Στις 9 Μαρτίου 2026 η ίδια η Τουρκία ανακοίνωσε την ανάπτυξη έξι F-16 και συστημάτων αεράμυνας στη βόρεια Κύπρο, δηλώνοντας μάλιστα ότι θα μπορούσαν να ληφθούν πρόσθετα μέτρα εφόσον κρινόταν αναγκαίο.

Η εξέλιξη εκείνη συνέβη μέσα στην ευρύτερη κρίση ασφαλείας της Ανατολικής Μεσογείου, όταν και η Ελλάδα είχε αποστείλει στην Κυπριακή Δημοκρατία δύο φρεγάτες και ζεύγος F-16 για την ενίσχυση της άμυνας απέναντι στις περιφερειακές απειλές.

Τον Σεπτέμβριο η Άγκυρα επανήλθε, εκφράζοντας επίσημα την αντίθεσή της στην παράταση της αμερικανικής άρσης του εμπάργκο όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατία έως τον Σεπτέμβριο του 2027 και κατηγορώντας τη Λευκωσία ότι εντείνει τον εξοπλισμό της. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας έχει παράλληλα δηλώσει ότι παρακολουθεί στενά τις αμυντικές συνεργασίες της Κύπρου με τρίτες χώρες.

Υπάρχει πράγματι σχέδιο ελληνοϊσραηλινού χτυπήματος;
Εδώ απαιτείται σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στα πραγματικά δεδομένα και στο στρατιωτικό σενάριο. Στα επίσημα κείμενα Ελλάδας, Ισραήλ και Κύπρου που έχουν δημοσιοποιηθεί δεν υπάρχει αναφορά σε κοινό σχέδιο επίθεσης στα Κατεχόμενα. Η τριμερής συνεργασία προβλέπει ενίσχυση της ασφάλειας, της άμυνας, των στρατιωτικών σχέσεων, της θαλάσσιας ασφάλειας και της προστασίας κρίσιμων υποδομών. Δεν αποτελεί, με βάση τα δημόσια συμφωνηθέντα, συμμαχία συλλογικής άμυνας τύπου ΝΑΤΟ με αυτόματη στρατιωτική εμπλοκή.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η Άγκυρα αγνοεί τη μεταβολή της στρατιωτικής ισορροπίας.

Μέσα σε λίγους μήνες η Ελλάδα ενσωματώνει ισραηλινά συστήματα αεράμυνας και πυραυλικού πυροβολικού, η Κύπρος αυξάνει τη διαλειτουργικότητά της με Ελλάδα και Ισραήλ και το Τελ Αβίβ έχει ανεβάσει θεαματικά τους τόνους απέναντι στην Τουρκία για το Κυπριακό. Την ίδια στιγμή, το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας έχει μιλήσει δημόσια για μια ευρύτερη περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας που θα εκτείνεται έως την Ελλάδα και την Κύπρο.

Υπάρχει και το διεθνές νομικό δεδομένο. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, με τα ψηφίσματα 541 του 1983 και 550 του 1984, έκρινε άκυρη την απόπειρα δημιουργίας χωριστού κράτους στη βόρεια Κύπρο και κάλεσε τα κράτη να μην το αναγνωρίσουν.

Αυτό, πάντως, δεν συνεπάγεται ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια θα ήταν αυτομάτως νόμιμη ή ότι οι σύμμαχοι της Τουρκίας θα έμεναν εκτός μιας κρίσης. Η ίδια η Συνθήκη του ΝΑΤΟ προβλέπει συγκεκριμένους όρους για την εφαρμογή του Άρθρου 5 και αναφέρει ότι κάθε σύμμαχος λαμβάνει τα μέτρα που ο ίδιος θεωρεί αναγκαία· δεν υπάρχει ένας αυτόματος μηχανισμός που να επιτρέπει να προβλεφθεί σήμερα η αντίδραση της Συμμαχίας σε ένα τόσο πρωτοφανές σενάριο.

Άρα η πραγματική είδηση δεν είναι ότι επίκειται ένα ελληνοϊσραηλινό «χτύπημα».

Η ουσιαστική εξέλιξη είναι ότι η στρατηγική γεωγραφία της Ανατολικής Μεσογείου αλλάζει. Η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ έχουν φτάσει σε επίπεδο αμυντικής συνεργασίας πολύ βαθύτερο από εκείνο προηγούμενων ετών, ενώ η Τουρκία έχει απαντήσει με πραγματική στρατιωτική ενίσχυση της παρουσίας της στα Κατεχόμενα.

Και ακριβώς αυτή η νέα πραγματικότητα είναι που κάνει σενάρια τα οποία μέχρι πριν λίγα χρόνια θα έμοιαζαν ακραία να αποτελούν πλέον αντικείμενο συζήτησης στα στρατηγικά επιτελεία και στα μέσα ενημέρωσης της περιοχής.

newsauto.gr