Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Η γαλλική παρέμβαση που επιχειρεί να ξεμπλοκάρει το έργο – Το κρίσιμο «ραντεβού» της 26ης Οκτωβρίου

Μια γαλλική παρέμβαση με έντονο διπλωματικό περιεχόμενο φαίνεται ότι βρίσκεται πίσω από την προσπάθεια να ξεμπλοκάρει το Great Sea Interconnector (GSI), η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, η οποία έχει βρεθεί ουσιαστικά σε αδιέξοδο εξαιτίας των τουρκικών αντιδράσεων στις έρευνες ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.

Αθήνα και Παρίσι εμφανίζονται πλέον πολύ κοντά σε μια φόρμουλα που θα επιτρέψει την επιστροφή των ερευνητικών πλοίων στην περιοχή, με την 26η Οκτωβρίου να βρίσκεται στον σχεδιασμό ως πιθανή ημερομηνία επανέναρξης των βυθομετρικών ερευνών.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι αυτή τη φορά η Γαλλία δεν περιορίζεται σε πολιτική υποστήριξη του έργου. Η απόκτηση του 66% του GSI από τον γαλλικό επενδυτικό όμιλο Meridiam έχει μεταβάλει τα δεδομένα, καθώς το Παρίσι διαθέτει πλέον άμεσο οικονομικό και στρατηγικό συμφέρον για την ολοκλήρωση της διασύνδεσης. Παράλληλα, η επίσης γαλλική Nexans είναι η εταιρεία που έχει αναλάβει την κατασκευή και πόντιση του καλωδίου.

Η γαλλική φόρμουλα και η «δημιουργική ασάφεια»

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που βρίσκεται υπό διαμόρφωση, η Nexans θα ενημερώσει την Άγκυρα ότι πρόκειται να πραγματοποιήσει βυθομετρικές έρευνες σε διεθνή ύδατα ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου. Ταυτόχρονα θα ζητήσει από την Αθήνα την προβλεπόμενη άδεια για τις εργασίες, όπως επιβάλλεται από τη σχετική σύμβαση.

Και ακριβώς εδώ βρίσκεται η λεπτή – αλλά εξαιρετικά σημαντική – διαφορά πάνω στην οποία επιχειρείται να οικοδομηθεί η λύση.

Η γαλλική πλευρά θα ενημερώσει την Τουρκία, δεν θα ζητήσει όμως την άδειά της.

Η Αθήνα θεωρεί ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να ζητηθεί τουρκική έγκριση για τις συγκεκριμένες εργασίες, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως έμμεση αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας σε θαλάσσιες περιοχές όπου η Ελλάδα δεν την αποδέχεται. Η Άγκυρα, από την πλευρά της, επιμένει ότι στις περιοχές που θεωρεί τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας πρέπει να προηγείται συνεννόηση και «συντονισμός».

Η φόρμουλα που εξετάζεται επιχειρεί ουσιαστικά να επιτρέψει στις δύο πλευρές να διατηρήσουν τις νομικές και πολιτικές θέσεις τους χωρίς να εμποδιστεί εκ νέου το έργο. Η Τουρκία θα μπορεί να παρουσιάσει την προηγούμενη ενημέρωσή της ως επιβεβαίωση ότι λαμβάνεται υπόψη η θέση της, ενώ Αθήνα και Παρίσι θα επιμένουν ότι μια απλή γνωστοποίηση των εργασιών δεν συνιστά σε καμία περίπτωση αίτημα έγκρισης.

Πρόκειται, ουσιαστικά, για μια «δημιουργική ασάφεια» με γαλλική σφραγίδα, η οποία όμως θα κριθεί όχι στις διπλωματικές διατυπώσεις αλλά στη θάλασσα, όταν το ερευνητικό πλοίο επιχειρήσει πράγματι να πραγματοποιήσει τις εργασίες.

«Δεν ζητάμε άδεια» λέει η Αθήνα – Το βλέμμα και στην επίσκεψη Ρούμπιο

Η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί τις τελευταίες ημέρες να καταστήσει απολύτως σαφή αυτή τη διάκριση. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έχει επαναλάβει ότι «δεν χρειάζεται κάποια άδεια για να προχωρήσει αυτό το έργο», σημειώνοντας παράλληλα ότι Ελλάδα, Κύπρος και Γαλλία βρίσκονται «στην ίδια σελίδα».

Το μήνυμα έχει προφανή αποδέκτη την Άγκυρα, η οποία επιδιώκει να καθιερώσει στην πράξη μια διαδικασία προηγούμενης συνεννόησης για δραστηριότητες στις θαλάσσιες ζώνες που διεκδικεί.

Η γαλλική εμπλοκή, ωστόσο, αλλάζει σημαντικά και το πολιτικό βάρος της υπόθεσης. Δεν θα βρίσκεται πλέον απέναντι στις τουρκικές αντιδράσεις μόνο η Αθήνα, όπως συνέβη όταν οι έρευνες ανατολικά της Κάσου ανεστάλησαν το 2024 μετά την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Η Γαλλία έχει πλέον επενδυτική συμμετοχή στο έργο, γαλλική εταιρεία κατασκευάζει το καλώδιο και το Παρίσι έχει κάθε λόγο να επιδιώκει την υλοποίησή του.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό αποκτά ενδιαφέρον και η επικείμενη επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα στις 6 και 7 Οκτωβρίου. Η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών δεν συνδέεται τυπικά με τη γαλλική πρωτοβουλία, ωστόσο η ενέργεια, η Ανατολική Μεσόγειος και το GSI βρίσκονται στην ατζέντα των ελληνοαμερικανικών συνομιλιών. Θα είχε επομένως ιδιαίτερο ενδιαφέρον εάν πριν από την επανέναρξη των ερευνών υπάρξει και μια σαφής αμερικανική πολιτική τοποθέτηση υπέρ της απρόσκοπτης υλοποίησης του έργου.

Το πραγματικό τεστ, πάντως, παραμένει μπροστά. Η ενημέρωση της Άγκυρας μπορεί να λύσει το διπλωματικό αδιέξοδο μόνο εφόσον η Τουρκία αρκεστεί πράγματι στην ενημέρωση και δεν επιχειρήσει να μετατρέψει τη διαδικασία σε αναγνώριση δικαιώματος έγκρισης.

Γι’ αυτό και η 26η Οκτωβρίου, εφόσον επιβεβαιωθεί ο σχεδιασμός, δεν θα είναι απλώς μια ημερομηνία επανέναρξης τεχνικών εργασιών. Θα αποτελέσει το πρώτο πραγματικό τεστ της γαλλικής φόρμουλας και, κυρίως, της δυνατότητας να προχωρήσει επιτέλους το καλώδιο χωρίς η Ελλάδα να αποδεχθεί επί του πεδίου τις τουρκικές διεκδικήσεις.

topontiki.gr