Επίσκεψη Ρούμπιο: Υπουργέ μου, ιδού η αποικία σας

Ηλθε, του έδωσαν τον εμβληματικό για τη δημοκρατία τόπο της Πνύκας για να προπαγανδίσει τις θέσεις του alt right κινήματος MAGA, τσέπωσε άλλα τέσσερα δισεκατομμύρια για εξοπλισμούς, κράτησε ίσες αποστάσεις στα ελληνοτουρκικά, ούτε λίγο ούτε πολύ λέγοντας «βρείτε τα», απέφυγε τις καυτές πατάτες και τις επίμονες δημοσιογραφικές ερωτήσεις (Αμερικανών δημοσιογράφων, ντε, όχι Ελλήνων – οι δεύτεροι «απαξιούν» να ασχοληθούν με «κουτσομπολιά») για την πρέσβειρά του που φέρεται να ρίχνει όποτε θέλει κυβερνήσεις απανταχού στα Βαλκάνια, και απήλθε.

Κοντολογίς, αυτός είναι ο απολογισμός της πολυδιαφημισμένης – εκ μέρους της κυβέρνησης Μητσοτάκη – επίσκεψης του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο. Τον οποίο, a propos, υποδέχτηκε σχεδόν με τιμές αρχηγού κράτους. Ορισμένα στιγμιότυπα από την επίσκεψη είναι ενδεικτικά. Για παράδειγμα, ο πρωθυπουργός, ως μη όφειλε από την εθιμοτυπία και το πρωτόκολλο, τον υποδέχτηκε στα σκαλιά της εισόδου του μεγάρου Μαξίμου. Υποδοχή που επιφυλάσσεται σε ομόβαθμούς του (πρωθυπουργούς, προέδρους) και όχι σε κατώτερους σε αξίωμα, όπως ένας υπουργός.

Επιπλέον, με συνοπτικές διαδικασίες, η πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, έτσι επειδή το ήθελε, εξασφάλισε από το υπουργείο Πολιτισμού και τη Λίνα Μενδώνη την Πνύκα, για να απευθυνθεί στο διεθνές κοινό ο υπουργός Εξωτερικών και σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του «πλανητάρχη». Υποτίθεται ότι αυτός ο εμβληματικός διεθνώς χώρος προορίζεται για τις πολύ υψηλού επιπέδου εμφανίσεις ηγετών και εκδηλώσεων, και όχι για να προσφέρεται στον πάσα έναν υπουργό Εξωτερικών, ο οποίος διεκδικεί ρόλο δελφίνου για να πάρει το χρίσμα του υποψηφίου των Ρεπουμπικάνων στην μετα-Τραμπ εποχή.

Κυβέρνηση – φοβισμένος απολογητής των ΗΠΑ

Γενικότερα, η συμπεριφορά της κυβέρνησης απέναντι στον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, ανέδυε εικόνα αλήστου μνήμης εποχών, οπότε υποδέχονταν στην Ελλάδα τους κάθε λογής Βαν Φλίτ, λέγοντας τους … «στρατηγέ μου, ιδού ο στρατός σας». Φανταστείτε τι έχει να γίνει εάν έλθει στην Αθήνα ο αντιπρόεδρος του Τραμπ και επικρατέστερος για το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων, σκληρός της alt right (επιεικός ο χαρακτηρισμός), Τζέι Ντι Βανς, του χρόνου, και μάλιστα λίγο πριν τις εκλογές.

Αναμενόμενη η στάση της εθελοδουλείας. Εδώ συνωστίζονται οι υπουργοί της κυβέρνησης Μητσοτάκη για το ποιος θα πάρει αγκαζέ την πρέσβειρα των ΗΠΑ, ποιος θα φωτογραφηθεί μαζί της και ποιος θα πάει στα νυκτερινά κέντρα όπου συχνάζει, ενώ την ίδια στιγμή οι ΗΠΑ έχουν γίνει άνω – κάτω με τις αποκαλύψεις της Wall Street Journal, σύμφωνα με τις οποίες η ίδια σε τραπέζι, όπου παρίστατο και ο υπουργός Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ανέφερε σε εντονότατο μάλιστα ύφος ότι οι ΗΠΑ όπου και όποτε θέλουν, μπορούν να ανατρέψουν κυβερνήσεις ακόμα και στην Ελλάδα.

Στις ΗΠΑ, βουλευτές ζητούν από τον Ρούμπιο να ξεκαθαρίσει τι έχει πει η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, εάν πράγματι οι ΗΠΑ έχουν εμπλακεί σε ανατροπή κυβέρνησης στη Ρουμανία, και βέβαια εάν η Αμερικανίδα πρέσβης έχει προσωπική ατζέντα συμφερόντων για τις μεγάλες μπίζνες των ΗΠΑ στα Βαλκάνια (ενέργεια, μέταλλα, σπάνιες γαίες, εμπορικοί δρόμοι, αγωγοί και κέντρα data, κ.λ.π.).

Στην Ελλάδα, ωστόσο, παρατηρήθηκε το εξής οξύμωρο. Ενώ υπερατλαντικά, ο Ρούμπιο ακόμη δεν έχει απαντήσει θεσμικά στους βουλευτές της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων στο Κογκρέσο για το τι συμβαίνει με την Γκίλφοϊλ, στην Ελλάδα η ίδια η κυβέρνηση Μητσοτάκη εμφανίζεται ως απολογητής της πρέσβεως, και σπεύδουν να την καλύψουν.

Τσιμουδιά για Τουρκία

Την ίδια στιγμή, πάντως, η επίσκεψη Ρούμπιο προκάλεσε προβληματισμό, αν όχι παγωμάρα στην Αθήνα. Πόσο μάλλον, αφού ο ίδιος κράτησε ίσες αποστάσεις απέναντι στην Ελλάδα και την Τουρκία. Πέραν της γενικόλογης υποστήριξης που εξέφρασε στα ενεργειακά και άλλα σχέδια στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης – και αυτά είναι πολλά, με την καταλυτική εμπλοκή των ΗΠΑ – ο Ρούμπιο απέφυγε να στείλει ανοικτό μήνυμα προς την Τουρκία, και να δηλώσει ευθέως την υποστήριξη των ΗΠΑ στην Ελλάδα.

Ειδικότερα, όταν ερωτήθη για αυτά τα σχέδια στην περιοχή, μεταξύ των οποίων και για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ (Great Sea Interconnector – GSI), το οποίο εμποδίζει η Τουρκία, είπε πως αυτό πρέπει να επιλυθεί μέσω της «ιδιωτικής διπλωματίας (privet diplomacy)» και ότι «δεν είναι θέμα για να συζητείται σε συνεντεύξεις Τύπου».

Δεν διευκρίνισε τι εννοούσε με τον – τουλάχιστον ατυχή – όρο «ιδιωτική διπλωματία». Τη «μυστική διπλωματία», χωρίς καμία ενημέρωση των Ελλήνων; Το να τα βρει η Αθήνα και η Αγκυρα μέσω παρασκηνιακών, διπλωματικών συνεννοήσεων; Τη διπλωματία κεκλεισμένων των θυρών; Ενδεχόμενη παρασκηνιακή, διπλωματική διαμεσολάβηση ή «πιέσεις» (!) των ΗΠΑ προς την Τουρκία; Οπως και να’ χει, πέραν των ευχολόγιων περί γενικής και αόριστης υποστήριξης των ΗΠΑ σε οικονομικά, εμπορικά, ενεργειακά σχέδια στην περιοχή, η λέξη – κλειδί «Τουρκία», και πολύ περισσότερο ότι Ελλάδα και Κύπρος έχουν κάθε δικαίωμα να κάνουν αυτά τα έργα, βάσει του διεθνούς Δικαίου, απουσίασαν από το λεξιλόγιό του.

Κρύπτονται πίσω από τους Γάλλους που κάνουν μπίζνες με την Τουρκία

Χτες, υψηλόβαθμοι κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών, κάνοντας έναν απολογισμό της επίσκεψης Ρούμπιο, αναφερόμενοι στο έργο του καλωδίου, πέταξαν το μπαλάκι στη γαλλική εταιρεία, η οποία μπήκε επικεφαλής του έργου. Το GSI, υποστήριξαν, «δεν εξαρτάται από την ελληνική κυβέρνηση, αλλά από τις γαλλικές εταιρείες (σ.σ. Meridiam, Nexans). Οταν υποβάλλουν αίτημα, τότε η Ελλάδα θα εκδώσει σχετική Navtex για τις εργασίες». Διευκρίνισαν, πάντως, ότι «έως τώρα δεν έχει υπάρξει συζήτηση με την τουρκική πλευρά» για το θέμα.

Κοντολογίς, μετά την Κάσο, οπότε η Τουρκία, δια των «κανονιοφόρων» της, μπλόκαρε την εξέλιξη του έργου, χωρίς καμία αντίδραση από τη χώρα μας για να μην διαταραχθούν τα «ήρεμα νερά», τώρα η κυβέρνηση Μητσοτάκη κρύπτεται πίσω από τους Γάλλους.

Θεωρούν, λοιπόν, ότι με τις συνεννοήσεις που θα κάνουν με την Αγκυρα το Παρίσι και η δεσπόζουσα γαλλική εταιρεία, η οποία έχει μεγάλη επιχειρηματική δραστηριότητα στην Τουρκία, θα μπορέσει να αρχίσει το έργο. Αυτό είναι το «καλό» – για την κυβέρνηση – σενάριο. Το κακό είναι να μην συνεχιστεί καθόλου το έργο. Στην περίπτωση του «ευνοϊκού» σεναρίου, η μεν Αθήνα θα λέγει ότι δεν πήραμε την άδεια της Τουρκίας για να προχωρήσει το έργο, όπως το «απαιτεί» η Αγκυρα, η δε Τουρκία θα ισχυρίζεται ότι ερωτήθη από τους Γάλλους, και επειδή είναι … μεγαλόκαρδη, έδωσε την άδειά της.

Καζάν καζάν (win win – κερδισμένοι όλοι), όπως έλεγε παλιότερα και μια ψυχή του ΕΛΙΑΜΕΠ, ο σημερινός σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του Κυριάκου Μητσοτάκη, Θάνος Ντόκος. Μόνο που όλα αυτα εξυπηρετούν αποκλειστικά την επικοινωνία και όχι τα εθνικά συμφέροντα. Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, έμπρακτα η Τουρκία επιβάλλει τις απαιτήσεις της. Κατά τα άλλα, η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι κρατάει σθεναρή στάση. Σκέτοι Κολοκοτρωναίοι!

Οπως και να’ χει, η φινλανδοποίηση της Ελλάδας, προχωρεί. Οσο η χώρα δεν υπερασπίζεται με συνέπεια τα δικαιώματά της, τόσο δεν θα μπορεί να κάνει το παραμικρό, χωρίς προηγουμένως να ρωτήσει την Αγκυρα, με αποτέλεσμα να μπαίνει ολοένα περισσότερο στην τροχιά της δορυφοριοποίησής της από την Τουρκία. Κι’ ας προβαίνει συνεχώς σε πανάκριβες – πολλές αναγκαίες – εξοπλιστικές προμήθειες, που γίνονται όμως σε επιλήψιμες συνθήκες πλήρους αδιαφάνειας.

Ε, όχι και «κίτρινη κάρτα» στην πρέσβειρα της … καρδιάς μας!

Οι ίδιοι υψηλόβαθμοι κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών, σε ερώτηση εάν μετά το τελευταίο θλιβερό ολίσθημα που φέρεται να υπέπεσε η πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, απειλώντας θεούς και δαίμονες με ανατροπές κυβερνήσεων, κατά τις επαφές κυβερνητικών παραγόντων με τον Μ. Ρούμπιο εισέπραξαν κλίμα δυσαρέσκειας στο πρόσωπο της Κ. Γκίλφοϊλ, έσπευσαν να πουν ότι «δεν υπάρχει ζήτημα κίτρινης κάρτας για την Γκίλφοϊλ. Να παρακολουθήσουμε πως θα εξελιχθεί την υπόθεση στο Κογκρέσο, και ανάλογα θα αντιδράσουμε».

Κι’ όλα αυτά, ενώ στις ΗΠΑ συνεχίζεται ο βομβαρδισμός δημοσιευμάτων. Σε νέο δημοσίευμα της Wall Street Journal αναφέρεται ότι η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, λίγο πριν την ακρόαση από την ειδική Επιτροπή του Κογκρέσου για την επικύρωση της τοποθέτησής της στην Ελλάδα, είχε ζητήσει από «δωρητή» του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να εξοφλήσει λογαριασμό της πιστωτικής κάρτας της ύψους 100.000 δολαρίων υποσχόμενη, ως αντάλλαγμα, πρόσβαση σε αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης.

Αγνωστο είναι εάν πρόκειται για Ελληνα «δωρητή» ή Αμερικανό. Ελπίζουμε να μην φέσωσε την κάρτα της για τουαλέτες, συνολάκια, και την ακριβή σαμπάνια που προτιμά. Οπως και να’ χει, μπροστά στη σκάλα του αεροσκάφους του, παρούσης της Γκίλφοϊλ, η οποία είχε μεταβεί στο αεροδρόμιο για να τον αποχαιρετήσει, ο Μάρκο Ρούμπιο, αρνήθηκε να σχολιάσει το δημοσίευμα. Είπε ότι το γνώριζε, αλλά ότι δεν είχε ιδέα εάν οι πληροφορίες ήταν αληθείς και ότι δεν επρόκειτο να τοποθετηθεί επί του θέματος.

Να σημειωθεί πως, προηγουμένως, κατά τη διάρκεια κοινών δηλώσεών του με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ είχε πει ότι δεν πρόκειται να σχολιάσει δημοσίως, επί του εδάφους ξένης χώρας, τι κάνουν οι αμερικανικές πρεσβείες ανά τον κόσμο.

Πονοκέφαλος η στάση της Ουάσιγκτον για τα F-35 στην Τουρκία

Ακόμα ένα θέμα, στο οποίο η στάση της Ουάσιγκτον προκαλεί πονοκέφαλο στην Αθήνα, είναι εάν θα επιστρέψει η Τουρκία στο πρόγραμμα των αεροσκαφών πέμπτης γενιάς, F-35. Κατά την πρώτη προεδρική θητεία Τραμπ, η Τουρκία απεβλήθη, επειδή αγόρασε τα σύγχρονα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα, S-400. Βασικός όρος για την επιστροφή της χώρας στο πρόγραμμα των F-35, είναι να «ξεφορτωθεί» τους S-400.

Αυτό ακριβώς κάνει τώρα η Αγκυρα. Σε συνεννοήσεις, όμως, με τη Μόσχα. Δεν είναι τυχαία, εξάλλου, η πρόσφατη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέϊ Λαβρόφ, ότι η Ρωσία είναι σύμφωνη στο να δώσει η Τουρκία τα συστήματα σε άλλη χώρα, αρκεί αυτό το κράτος να μην εχθρικό προς τη Ρωσία. Δήλωση που κατ’ αρχήν φωτογραφίζει την Ουκρανία. Ως γνωστόν, διεθνής κανόνας είναι να δίδεται η άδεια της χώρας κατασκευαστή – εξαγωγέα, για να περάσει ένα οπλικό σύστημα από τη μια χώρα σε άλλη.

Σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας στον διεθνή Τύπο, η Αγκυρα βρήκε αγοραστή. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ωστόσο, το Ισραήλ φέρεται να έθεσε «βέτο» στον σύμμαχό του, διότι κυρίως θέλει να πουλήσει στα ΗΑΕ τα δικά του συστήματα. Ετσι, προς το παρόν, δεν προχώρησε το σχέδιο. Ωστόσο, η σύμφωνη γνώμη Μόσχας – Αγκυρας δείχνει ότι η πώληση του συστήματος σε άλλη χώρα είναι σε … καλό δρόμο.

Τι θα γίνει, λοιπόν, εάν «απαλλαγεί» η Τουρκία από τους S-400 και η κυβέρνηση Τραμπ προωθήσει την επιστροφή της γείτονος στα F-35; Να σημειωθεί πως ήδη η Αγκυρα βρίσκεται σε συνεννοήσεις με Γαλλία – Ιταλία για την απόκτηση του «ευρωπαϊκού» αντιαεροπορικού συστήματος, ενώ, παρά τις διαφορές τους, παρατηρείται κινητικότητα στις σχέσεις Γαλλίας – Τουρκίας.

Ενδιαφέρον είναι επίσης ότι ο Ρούμπιο, σε προηγούμενη συνάντησή του με τον Ελληνα υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, φέρεται να έχει πει ότι τόσο ο ίδιος όσο και ο Τραμπ δεν πιστεύουν ότι η πώληση F-35 στην Τουρκία θα αποτελέσει απειλή για το Ισραήλ. Δηλαδή, είναι εμφανώς θετικοί στην επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα. Βέβαια, το ισραηλινό λόμπι στις ΗΠΑ εναντιώνεται ανοικτά σε αυτό το ενδεχόμενο.

Ενδεχόμενη επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα, θα αποβεί εις βάρος της Ελλάδας, η οποία επίσης θα προμηθευτεί F-35. Πόσο μάλλον, αφού η Τουρκία θα διαθέτει θεαματικά μεγαλύτερο αριθμό τους.

Εναποθέτουν ελπίδες στον Ρούμπιο

Χτες, οι υψηλόβαθμες πηγές του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, απέφυγαν να διευκρινίσουν εάν, κατά τις συναντήσεις του πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών με τον Μ. Ρούμπιο ετέθη μετ’ επιτάσεως από ελληνικής πλευράς το συγκεκριμένο θέμα, περιοριζόμενες να επαναλάβουν τον ισχυρισμό ότι η Ελλάδα «δεν μπορεί να επιβάλλει στις ΗΠΑ την πολιτική των εξαγωγών τους». Πρόκειται για ένα άνευ ουσίας «επιχείρημα» που αναμασά η κυβέρνηση, η οποία κατά τα λοιπά πανηγύριζε, επειδή με την απόκτηση των πανάκριβων F-35, η Ελλάδα θα αποκτήσει αεροπορική υπεροχή στο Αιγαίο. Λες και οι Αμερικανοί, αίφνης, επειδή «αγάπησαν» την Ελλάδα, έπαψαν να ακολουθούν διαχρονική πολιτική τους της «ισορροπίας» δυνάμεων στην περιοχή.

Οι ίδιες πηγές, πάντως, άφησαν να εννοηθεί ότι εναποθέτουν ελπίδες τους στη στάση του Ρούμπιο, ο οποίος, ως γνωστόν, δεν διακρίνεται για ιδιαίτερα φιλικά αισθήματα προς την Τουρκία. «Η κρίση του Ρούμπιο, θα παίξει σημαντικό ρόλο», ανέφεραν, αν και ξεχνούν ότι στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, και ιδιαίτερα του MAGA Τραμπ, ουδόλως παίζουν ρόλο τα προσωπικά «αισθήματα», αλλά ο κυνισμός και τα συμφέροντα των ΗΠΑ και της κυβερνητικής κάστας στην Ουάσιγκτον. Ως εκ τούτου, εάν ο Λευκός Οίκος προκρίνει την Τουρκία αντί της Ελλάδας, επειδή θεωρεί ότι αυτό είναι προς το συμφέρον του, η Αγκυρα θα αποκομίσει οφέλη και στο κομμάτι των F-35.

Κατά τα λοιπά, πανηγυρίζουν για μια ήσσονος σημασίας συμφωνία συνεργασίας που υπέγραψε ο υπουργός Αμυνας, Νίκος Δένδιας, με την Εθνοφρουρά της Φλώριντα, παρουσιάζοντάς την λες και ήρθε το ιππικό να σώσει την Ελλάδα. Οι ίδιες υψηλόβαθμες πηγές του υπουργείου Εξωτερικών, τέλος, αναφερόμενες στο νέο «δωράκι» προς τον Τραμπ των 4 δισεκατομμυρίων για εξοπλισμούς, υποστήριξαν ότι αφορούν προμήθειες που θα ... τρέξουν σε διάστημα 12+8 ετών. Στο μεταξύ, καίριο θέμα που «καίει», είναι τα οπλικά συστήματα που θα φέρουν τα ελληνικά F-35, που μένει να φανεί εάν δώσουν τελικώς την έγκρισή τους οι ΗΠΑ σε αυτά που ζητάει η Ελλάδα.  
neostrategy.gr
ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αλέξανδρος Μπελτές