Χωρίς χρονοδιάγραμμα η επανεκκίνηση του μετροπόντικα στην Κυψέλη – Δήμας: Θα ξεκινήσει μόνο με επαρκή μέτρα

Χωρίς ημερομηνία επανεκκίνησης παραμένει ο μετροπόντικας της Γραμμής 4 του Μετρό στην Κυψέλη, πέντε μήνες μετά την ακινητοποίησή του, καθώς η επιστροφή του σε λειτουργία συνδέεται πλέον με την ολοκλήρωση ενός νέου κύκλου τεχνικών και επιστημονικών ελέγχων.

Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών απέφυγε να προσδιορίσει ακόμη και ενδεικτικό χρόνο επανεκκίνησης, ξεκαθαρίζοντας ότι το TBM δεν θα κινηθεί εάν προηγουμένως δεν υπάρξει η αναγκαία επιστημονική τεκμηρίωση ότι μπορεί να συνεχίσει με ασφάλεια.

Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα της συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιήθηκε παρουσία της Ελληνικό Μετρό, της αναδόχου κοινοπραξίας, του προέδρου του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος Γιώργου Στασινού, αλλά και εκπροσώπων των κατοίκων της Κυψέλης, οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να θέσουν τα ζητήματα που τους απασχολούν στους βασικούς συντελεστές του έργου.

Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας απέφυγε να δώσει οποιαδήποτε ημερομηνία για την επιστροφή του μηχανήματος, που παραμένει ακινητοποιημένο από τις 8 Μαΐου. Η επανεκκίνηση, όπως κατέστη σαφές, θα προχωρήσει μόνο εφόσον ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες αξιολογήσεις και οι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες επιβεβαιώσουν ότι η νέα μεθοδολογία και τα μέτρα που σχεδιάζονται είναι επαρκή για την ασφαλή συνέχιση της διάνοιξης.

«Δεν θέλουμε να χάσουμε χρόνο», ήταν το μήνυμα της πολιτικής ηγεσίας. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ακόμη στα χέρια της Πολιτείας η τεχνική τεκμηρίωση που απαιτείται για να δοθεί το πράσινο φως. Έτσι, η εμπλοκή στην Κυψέλη παρατείνεται, χωρίς να μπορεί ακόμη να αποτιμηθεί η επίδρασή της στο συνολικό χρονοδιάγραμμα της Γραμμής 4.

Όταν δοθεί το πράσινο φως, το TBM θα ξεκινήσει με μικρά και ελεγχόμενα βήματα, αυστηρότερες παραμέτρους λειτουργίας και συνεχή παρακολούθηση, ώστε να ελέγχεται σε πραγματικό χρόνο η συμπεριφορά του εδάφους και των κτηρίων.

Στην Αθήνα ο Lord Robert Mair

Σε αυτό το κρίσιμο στάδιο μπαίνει στην σύνθετη εξίσωση ο Βρετανός καθηγητής Lord Robert Mair, διεθνής αυθεντία στη διάνοιξη σηράγγων σε μαλακά εδάφη και στις επιπτώσεις των εδαφικών μετακινήσεων στα κτήρια, ο οποίος καλείται να συνδράμει στον σχεδιασμό για την ασφαλή επανεκκίνηση του TBM.

Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν σε συνέντευξη τύπου, η επιστράτευση του Βρετανού γεωτεχνικού που είναι από τους πλέον έμπειρους ειδικούς σε αντίστοιχα περιστατικά, γίνεται προκειμένου να υπάρξει πρόσθετη ανεξάρτητη τεχνική κρίση πριν δοθεί το πράσινο φως για τη συνέχιση της διάνοιξης.

Ο καθηγητής αναμένεται στην Αθήνα την επόμενη εβδομάδα και ήδη τροφοδοτείται από την Ελληνικό Μετρό με το τεχνικό υλικό και τα δεδομένα του έργου, ώστε να αποκτήσει πλήρη εικόνα του περιστατικού και των προτεινόμενων μέτρων.

Τι προκάλεσε τις καθιζήσεις

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, το σύστημα παρακολούθησης του έργου κατέγραψε καθιζήσεις στην επιφάνεια του εδάφους και επιπτώσεις σε γειτονικά κτήρια κατά τη διάνοιξη του τμήματος από τον σταθμό Κυψέλη προς τον σταθμό Δικαστήρια.

Ο μετροπόντικας είχε σταματήσει από τον περασμένο Φεβρουάριο 4 φορές για ελέγχους και προσαρμογές και τελικά ακινητοποιήθηκε στις 8 Μαΐου στη θέση όπου παραμένει μέχρι σήμερα.

Η εξήγηση που δόθηκε για το φαινόμενο συνδέει τις καθιζήσεις με την πίεση που ασκούσε το TBM στο μέτωπο της εκσκαφής. Σε συγκεκριμένες θέσεις η πίεση αυτή δεν ήταν επαρκής για να εξισορροπήσει την πίεση του εδάφους, με αποτέλεσμα την υποχώρησή του και τη μεταφορά της εδαφικής μετακίνησης προς την επιφάνεια με τη μορφή καθίζησης.

Η πλευρά του υπουργείου επισήμανε ότι το σύστημα παρακολούθησης λειτούργησε όπως είχε σχεδιαστεί. Σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφηκαν υπερβάσεις των προκαθορισμένων ορίων, οι οποίες ενεργοποίησαν τους προβλεπόμενους ελέγχους και τελικά την ακινητοποίηση του μηχανήματος. Όπως διευκρινίστηκε, η υπέρβαση ενός ορίου δεν σημαίνει από μόνη της ότι ένα κτήριο βρίσκεται σε κίνδυνο, καθώς τα όρια λειτουργούν προειδοποιητικά ώστε να ενεργοποιούνται εγκαίρως οι έλεγχοι και τα απαιτούμενα μέτρα.

Βλάβες σε 20 από τα 35 κτήρια που ελέγχθηκαν

Όπως έγινε γνωστό στη συνέντευξη Τύπου, στην επίμαχη περιοχή της Κυψέλης βρίσκονται συνολικά 87 κτήρια. Μέχρι σήμερα έχουν ελεγχθεί 35 από αυτά, ενώ σε 20 κτήρια διαπιστώθηκαν βλάβες διαφορετικής έκτασης και σοβαρότητας μετά τη διέλευση του μετροπόντικα.

Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων πρόκειται, σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, για ρωγμές σε τοίχους, επιχρίσματα και αρμούς, δηλαδή σε μη φέροντα στοιχεία. Υπάρχουν ωστόσο και περιπτώσεις στις οποίες οι πραγματογνώμονες ζήτησαν αναλυτικότερη διερεύνηση και πρόσθετες παρεμβάσεις. Όπως τονίστηκε, κανένα από τα κτήρια που έχουν εξεταστεί δεν έχει κριθεί ακατάλληλο για χρήση.

Ιδιαίτερη παρακολούθηση γίνεται στα ακίνητα που βρίσκονται κοντά στη σημερινή θέση του TBM. Για τα κτήρια που βρίσκονται πίσω από το μηχάνημα αναφέρθηκε ότι οι καθιζήσεις έχουν σταματήσει και μετά την ακινητοποίησή του δεν έχει διαπιστωθεί περαιτέρω εξέλιξη του φαινομένου.

Στασινός: Τα κτήρια θα επανέλθουν σε καλύτερη κατάσταση

Κεντρικό ρόλο στην αποτίμηση των ζημιών έχει αναλάβει το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, το οποίο κλήθηκε από την Ελληνικό Μετρό να εξετάσει ανεξάρτητα τα κτήρια που επηρεάστηκαν από τη διέλευση του μετροπόντικα.

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός ανέφερε ότι το Επιμελητήριο ανέλαβε, κατόπιν αιτήματος της Ελληνικό Μετρό, την πραγματογνωμοσύνη των κτηρίων, ώστε η αξιολόγηση των βλαβών και των απαιτούμενων παρεμβάσεων να γίνεται πάνω σε κοινή και τεκμηριωμένη βάση.

Όπως είπε, έχουν ήδη παραδοθεί οι πρώτες 14 ενδιάμεσες εκθέσεις, ενώ η διαδικασία συνεχίζεται και για τα επιπλέον κτήρια που έχουν ενταχθεί στον έλεγχο. Στη δεύτερη αυτή φάση έχουν προστεθεί ακόμη έξι κτήρια, για τα οποία έχουν οριστεί πραγματογνώμονες και ακολουθείται η ίδια διαδικασία τεχνικής αξιολόγησης.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Στασινός στο αποτέλεσμα των παρεμβάσεων, επισημαίνοντας ότι μετά την ολοκλήρωση των εργασιών τα κτήρια θα επανέλθουν σε καλύτερη κατάσταση από εκείνη στην οποία βρίσκονταν πριν από το συμβάν.

Αυτό σημαίνει ότι οι εργασίες δεν θα εξαντληθούν στην αποκατάσταση των εμφανών ρωγμών. Όπου οι πραγματογνώμονες διαπιστώνουν ότι απαιτούνται πρόσθετες παρεμβάσεις ή ενισχύσεις, αυτές θα εντάσσονται στις εργασίες αποκατάστασης. Το στοιχείο αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς αρκετές από τις οικοδομές της περιοχής είναι παλαιές και το περιστατικό ήρθε να επιβαρύνει κατασκευές που ήδη μετρούν πολλές δεκαετίες ζωής.

Μετά τις ενδιάμεσες εκθέσεις θα ακολουθήσουν οι τελικές πραγματογνωμοσύνες, στις οποίες θα προσδιορίζεται αναλυτικά το αντικείμενο των εργασιών ανά κτήριο και τα πρόσθετα μέτρα που τυχόν κρίνονται αναγκαία.

Μιτζάλης: Έτοιμα τα συνεργεία για τις αποκαταστάσεις

Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της αναδόχου κοινοπραξίας Κωνσταντίνο Μιτζάλη, η ανάδοχος έχει ήδη ξεκινήσει τις εργασίες αποκατάστασης, έχοντας προχωρήσει σε επεμβάσεις σε τρία συνολικά κτήρια, πολύ πριν παραδοθούν οι ενδιάμεσες εκθέσεις του ΤΕΕ.

Ο επικεφαλής της κοινοπραξίας διαβεβαίωσε και τους εκπροσώπους των κατοίκων της Κυψέλης που παρέστησαν στη συνέντευξη Τύπου ότι η εταιρεία έχει ήδη συμβληθεί με τα απαιτούμενα συνεργεία και είναι έτοιμη να εντατικοποιήσει τις εργασίες αποκατάστασης, εφόσον ολοκληρώνεται η απαιτούμενη τεχνική διαδικασία και δίνουν το πράσινο φως οι ίδιοι οι ιδιοκτήτες για την έναρξη των εργασιών στις ιδιοκτησίες τους.

Οι αποκαταστάσεις θα πραγματοποιηθούν χωρίς οικονομική επιβάρυνση των ιδιοκτητών και με βάση τις πραγματογνωμοσύνες για κάθε κτήριο. Όπου υποδεικνύονται πρόσθετα μέτρα ή ενισχύσεις, οι παρεμβάσεις δεν θα περιορίζονται στην επισκευή των εμφανών βλαβών αλλά θα περιλαμβάνουν και τις τεχνικές εργασίες που κρίνονται αναγκαίες.

Πολλαπλό «φίλτρο» πριν πάρει μπρος το TBM

Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά τη μεθοδολογία με την οποία θα συνεχιστεί η διάνοιξη χωρίς να επαναληφθούν τα προβλήματα.

Όπως προέκυψε από την τεχνική παρουσίαση, τα μέτρα και η νέα μεθοδολογία λειτουργίας του TBM θα περάσουν από πολλαπλά επίπεδα αξιολόγησης, στα οποία προστίθεται πλέον και η κρίση του διεθνούς εμπειρογνώμονα.

Παράλληλα θα εκπονηθούν οι απαιτούμενες μελέτες και θα προσδιοριστούν τα μέτρα προστασίας των κτηρίων που βρίσκονται μπροστά από την πορεία του μηχανήματος. Αποκαταστάσεις, τεχνικές μελέτες και έλεγχοι θα «τρέχουν» παράλληλα ώστε, όπως ανέφερε η πολιτική ηγεσία, να μη χαθεί περισσότερος χρόνος.

Ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη να συνδυαστούν η ασφάλεια και η πρόοδος του έργου, επισημαίνοντας ότι όλοι οι συντελεστές της Γραμμής 4 κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Υπογράμμισε επίσης ότι η Ελληνικό Μετρό, ως δημόσια επιχείρηση, δεν έχει μόνο την ευθύνη διαχείρισης της σύμβασης και προώθησης του έργου, αλλά και την υποχρέωση να διαχειριστεί τα προβλήματα που προέκυψαν και την αγωνία των κατοίκων που επηρεάζονται.

Για την ώρα, πάντως, η ημερομηνία επανεκκίνησης παραμένει ανοιχτή. Και όσο το TBM εξακολουθεί να βρίσκεται ακινητοποιημένο στην Κυψέλη, παραμένει άγνωστο και το πραγματικό αποτύπωμα της πολύμηνης εμπλοκής στο συνολικό χρονοδιάγραμμα της Γραμμής 4.