Το ΕΣΥ του Γεωργιάδη! Ασθενοφόρα στην περιφέρεια, Στρατιωτικοί για κάθε χρήση

To πρόσφατο περιστατικό στην Κύθνο με την καθυστέρηση του ασθενοφόρου   μπορεί, σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας αλλά και με τον δήμαρχο του νησιού, να μην εκτυλίχθηκε όπως αρχικά περιγράφηκε, όμως η ουσία του προβλήματος παραμένει: η ελληνική περιφέρεια είναι αθωράκιστη στο θέμα της διακομιδής έκτακτων περιστατικών υγείας.

Καταρχάς, σημειώνεται πως το σύστημα διακομιδής έκτακτων περιστατικών γίνεται με δύο τρόπους: από το ΕΚΑΒ (Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας) και από τα ασθενοφόρα που υπάγονται στα Κέντρα Υγείας στην περιφέρεια.

Στην πρώτη περίπτωση λόγω και του μεγάλου κεντρικού μηχανισμού, τα κενά και οι αρρυθμίες αντιμετωπίζονται πιο γρήγορα.

Η κατάσταση είναι πιο δύσκολη στην περιφέρεια, εκεί όπου αντανακλώνται συσσωρευμένα προβλήματα στον τομέας της υγείας.

Στρατιωτικοί σε διασώσεις χωρίς τις απαραίτητες γνώσεις

Στην πρόσφατη περίπτωση της Κύθνου, σύμφωνα με τον Μιχάλη Γιαννάκο, πρόεδρο της ΠΟΕΔΗΝ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων Δημόσιων Νοσοκομείων) αλλά και τον δήμαρχο του νησιού, το ασθενοφόρο δεν καθυστέρησε, έφτασε εκεί μέσα σε 25 λεπτά από την ώρα που εκλήθη, ενώ το άτομο το οποίο αντιμετώπιζε καρδιολογικά προβλήματα βρισκόταν ήδη σε δεινή θέση την ώρα της κλήσης του ΕΚΑΒ.

Σύμφωνα με τον δήμαρχο Σταμάτη Γαρδέρη, ο οποίος μίλησε στο in, ο διασώστης που εργαζόταν στο νησί επί 10 συναπτά έτη μετατέθηκε πριν από έναν μήνα σε άλλη περιοχή (το αιτήθηκε ο ίδιος για οικογενειακούς λόγους).

Έκτοτε, τα δύο ασθενοφόρα του νησιού τα οδηγούν δύο στρατιωτικοί, οι οποίοι συνεπικουρούν στο έργο του ΕΚΑΒ στην Κύθνο σταθερά εδώ και 3 χρόνια.

Πριν από τρία χρόνια με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) θεσπίστηκε το μέτρο, στρατιωτικοί να μπορούν να στελεχώνουν τα ασθενοφόρα των Κέντρων Υγείας στην Περιφέρεια. Η λύση «μπάλωμα» χρησιμοποιείται έκτοτε εκτεταμένα.

Η απόφαση αυτή πάρθηκε από την κυβέρνηση το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς, μετά από μια σειρά τραγικών περιστατικών σε νησιά και περιοχές της περιφέρειας, όπου άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους περιμένοντας ασθενοφόρα τα οποία δεν είχαν οδηγούς.

Σημειώνεται πως οι οδηγοί στα ασθενοφόρα των Κέντρων Υγείας δεν είναι απαραίτητο να διαθέτουν δίπλωμα διασώστη, μπορούν να έχουν απλώς το δίπλωμα οδήγησης αυτής της κατηγορίας οχημάτων.

Παρόλα αυτά, έναν οδηγό που δεν διαθέτει δίπλωμα διασώστη, όπως και έναν στρατιωτικό που οδηγεί το όχημα, πρέπει βάσει νόμου να συνοδεύει γιατρός/νοσηλευτής ο οποίος/η οποία να εργάζεται στο Κέντρο Υγείας της περιοχής.

Ο προβληματικός τρόπος με τον οποίο λειτουργούν τα ασθενοφόρα που ανήκουν στα Κέντρα Υγείας (και όχι στο ΕΚΑΒ) είναι εμφανές στο Κέντρο Υγείας Αίγινας, κατάσταση την οποία έχει περιγράψει εκτενώς σε διάφροα ρεπορτάζ το in.

Ενδεικτικά να σημειώσουμε πως αν την ώρα της κλήσης για ένα έκτακτο περιστατικό, ο/η γιατρός/νοσηλευτής-τρια είναι απασχολημένος/η με άλλα έκτακτα περιστατικά στο Κέντρο Υγείας, τότε ένας από τους δύο ασθενείς (ή αυτός στο ιατρείο ή αυτός στον δρόμο) θα μείνει αβοήθητος, κάτι που για παράδειγμα έχει συμβεί αρκετές φορές στην Αίγινα.

Την ίδια στιγμή, όταν στο όχημα βρίσκεται ένας στρατιωτικός οδηγός και ένας γιατρός/νοσηλευτής και το περιστατικό είναι κρίσιμο, ο υγειονομικός που είναι πίσω, μόνος του με τον ασθενή, δεν μπορεί να πραγματοποιήσει εύκολα ΚΑΡΠΑ ή σύνθετες ιατρικές πράξεις εν κινήσει, κάτι που δύο εκπαιδευμένοι διασώστες του ΕΚΑΒ διαχειρίζονται πολύ καλύτερα.

Πίσω στην Κύθνο, εκεί όπου η θέση του διασώστη έχει μείνει κενή εδώ και έναν μήνα, η εικόνα που επικρατεί περιγράφει τι συμβαίνει σε μεγάλο μέρος της ελληνικής περιφέρειας.

Όπως ανέφερε ο κ. Γιαννάκος σε χθεσινή του ανακοίνωση: «Αυτή τη στιγμή, οι βάρδιες του ασθενοφόρου καλύπτονται από ένστολους, κάτι που κοστίζει στο κράτος 150 ευρώ την ημέρα. Με λιγότερα χρήματα σε κίνητρα θα υπήρχε ενδιαφέρον από οδηγούς και διασώστες για πρόσληψη. Προκηρύξεις γίνονται και βγαίνουν άγονες. Ποιος θα δουλέψει με 800 ευρώ τον μήνα; Οι ντόπιοι προτιμούν την απασχόληση στον τουρισμό και οι οδηγοί ή διασώστες από άλλα μέρη της χώρας είναι αναμενόμενο να μην ενδιαφέρονται, αφού ο μισθός δεν φθάνει ούτε για το νοίκι του σπιτιού. Έτσι καταφεύγουν στους ένστολους, οι οποίοι είναι άσχετοι από διακομιδές».

«Για εμάς, ο διασώστης είναι πολυτέλεια»

Για τον δήμαρχο της Κύθνου, η συζήτηση για το πότε και αν θα αναπληρωθεί η θέση του διασώστη που μετατέθηκε είναι πολυτέλεια μπροστά σε άλλα ζητήματα που αντιμετωπίζει το νησί.

«Μας μιλάτε για διασώστες, ενώ δεν έχουμε γιατρούς» λέει ο ίδιος χαρακτηριστικά στο in. «Κάθε θέση που προκηρύσσεται, δυσκολευόμαστε πάρα πολύ για να την καλύψουμε. Έτσι, αποφασίσαμε να δώσουμε εμείς κίνητρα. Στους αγροτικούς γιατρούς ο Δήμος δίνει 500 ευρώ τον μήνα επιπλέον για να καλύψει τη θέση. Στους ειδικευόμενους 1.000 ευρώ τον μήνα επιπλέον του μισθού. Τώρα μόλις καταφέραμε με κόπο να καλύψουμε τη θέση της παιδιάτρου, θέση που δεν είχαμε χρόνια ολόκληρα στο νησί».

Ο δήμαρχος θίγει το κωμικοτραγικό γεγονός ένα νησί να απέχει μόνο 27 ναυτικά μίλια από την πρωτεύουσα και να πασχίζει να έχει όχι μόνο γιατρούς αλλά ακόμα και ακτοπλοϊκή σύνδεση με την ηπειρωτική χώρα.

«Τώρα που μπαίνουμε στον χειμώνα, τα δρομολόγια για Λαύριο περιορίστηκαν στα 3 εβδομαδιαίως και αυτά σε όποια ωράρια επιθυμούν οι εταιρείες» λέει ο κ. Γαρδέρης.

Εμπόδια, ακόμα και όταν αναλαμβάνουν δράση οι Δήμοι

Το περίεργο είναι πως όταν πρωτοβουλίες για να επιλυθεί το θέμα αναλαμβάνουν οι Δήμοι, τα εμπόδια πάλι κάνουν την εμφάνιση τους. Ο Δήμος Μεγαρέων, για παράδειγμα, προχώρησε πρόσφατα στην ενεργοποίηση της λειτουργίας ενός δημοτικού ασθενοφόρου για τα όχι τόσο σοβαρά και έκτακτα περιστατικά.

«Στα περιστατικά που συμβαίνουν στον δήμο μας, ο μέσος χρόνος αναμονής ενός ασθενοφόρου του ΕΚΑΒ είναι 40 λεπτά το λιγότερο με 1 ώρα» λέει ο Παναγιώτης Μαργέτης στο in. Ο δήμαρχος περιγράφει την προσπάθεια ενός δήμου 40.000 κατοίκων να εξορθολογιστεί η κατάσταση.

Πριν από λίγο καιρό, ο Δήμος προχώρησε σε σύμβαση με διασώστη ,έτσι ώστε να τεθεί σε λειτουργία ένα δημοτικό  ασθενοφόρο. Ο οδηγός είναι απόφοιτος της σχετικής σχολής/ΙΕΚ και είναι και σε διαδικασία πιστοποίησης των σπουδών του.

«Παλεύαμε να λύσουμε τα γραφειοκρατικά ζητήματα έναν χρόνο. Ένα παράδειγμα: το πώς θα πληρώνεται, αφού δεν περιγράφεται τέτοια θέση εργασίας σε έναν δήμο. Έπρεπε να βρούμε τον τρόπο για να κάνουμε ειδική σύμβαση σε ένα πρόβλημα που φιλοτιμηθήκαμε να δώσουμε εμείς μια λύση. Το ασθενοφόρο μας το παραχώρησε το ΕΚΑΒ, αλλά να πούμε εδώ πως το κοντέρ του οχήματος έχει γράψει 800.000 χιλιόμετρα».

Παρότι ο οδηγός/διασώστης ασχολείται με πιο «ελαφριά» περιστατικά, αυτά παραμένουν πολύ σημαντικά για τους κάτοικους του δήμου, μιας και το δημοτικό ασθενοφόρο μεταφέρει ασθενείς που έχουν μόλις τελειώσει μια συνεδρία αιμοκάθαρσης ή χημειοθεραπείας σε ένα μεγάλο νοσοκομείο, πίσω στο σπίτι τους.

Η συγκεκριμένη πράξη, αν ζητηθεί από το ΕΚΑΒ της Αττικής, έχει σχεδόν μηδαμινές πιθανότητες να εξυπηρετηθεί, μιας και σύμφωνα με τον κ. Γιαννάκο: «Πρωί και απόγευμα βγαίνουν στους δρόμους της Αττικής 50 ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ, ενώ θα έπρεπε να βγαίνουν 100, ενώ το βράδυ βγαίνουν 20 με 30, ενώ θα έπρεπε να βγαίνουν τουλάχιστον 50». Υποστελέχωση δηλαδή εμφανίζεται και στην πρωτεύουσα.

Παρά τη θετική πρωτοβουλία, ο δήμαρχος σημειώνει πως η νομοθεσία για τις διακομιδές τον αφήνει ακάλυπτο: «Αν συνδράμουμε σε ένα περιστατικό πιο σοβαρό, γιατί π.χ καθυστερεί πολύ το ΕΚΑΒ, και ο μη γένοιτο συμβεί κάτι κατά τη διάρκεια της διακομιδής, θα θα βρεθούμε νομικά εκτεθειμένοι στην προσπάθεια μας να βοηθήσουμε. Το δημοτικό ασθενοφόρο δεν νομιμοποιείται να μεταφέρει τραυματισμένο από τροχαίο, ένα εγκεφαλικό επεισόδιο κ.τ.λ».

«Δεν είμαστε παιδιά για όλες τις δουλειές» λένε οι στρατιωτικοί

Για τον πρόεδρο εργαζομένων του ΕΚΑΒ, Γιώργο Μαθιόπουλο, το προσωπικό στο ΕΚΑΒ έχει αυξηθεί από την περίοδο του covid.

«Στο οργανισμό εργάζονται 900 άτομα περισσότερα σε σχέση με την περίοδο του κορωνοϊού» σημειώνει ο κ. Μαθιόπουλος.

Έτσι, σήμερα, οι εργαζόμενοι στο ΕΚΑΒ πανελλαδικά είναι περίπου 5.000.

Όπως όμως σχολιάζει ο κ. Μαθιόπουλος, αν θα θέλαμε να έχουμε στελεχωμένο ΕΚΑΒ σε όλα τα μέρη της Ελλάδας, με τον τρόπο που προβλέπεται να λειτουργεί ένα ασθενοφόρο του οργανισμού (2 διασώστες σε κάθε όχημα κ.τ.λ) θα απαιτούνταν χιλιάδες προσλήψεις.

Την ίδια στιγμή, οι χαμηλοί μισθοί και η έλλειψη κινήτρων για να εργαστούν οι διασώστες στην ελληνική περιφέρεια, οδηγεί στο να πιάνουν τελικά την «καυτή πατάτα» οι στρατιωτικοί, σε διακομιδές που τελικά θυμίζουν περισσότερο…επικίνδυνες αποστολές.

Στα τέλη Αυγούστου, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Στρατιωτικών (ΠΟΜΕΝΣ) εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία ανάμεσα σε άλλα, κατήγγειλε τη συνεχιζόμενη χρήση των στρατιωτικών στα ασθενοφόρα. Οι ίδιοι ανάφεραν πως έχουν γίνει «παιδιά για όλες τοις δουλειές» μιας και «η κυβέρνηση μετατρέπει με συνεχείς νόμους τους στρατιωτικούς σε εργαζόμενους γενικών καθηκόντων, χρησιμοποιώντας τους τόσο ως οδηγούς ασθενοφόρων όσο και -όπως λένε- «κάτι-σαν-πυροσβέστες»».

Όπως ανέφεραν ακόμα στην ανακοίνωση, η απασχόληση τους στο ΕΚΑΒ  γίνεται σκόπιμα έτσι ώστε το κράτος να μην προχωρά σε μόνιμες προσλήψεις εξειδικευμένου προσωπικού.

Σημειώνεται, πως πρόσφατα, οι στρατιωτικοί κλήθηκαν να διαχειρίζονται και άλλη μια «καυτή πατάτα», αυτή τη φορά του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων: τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο.

Πίσω στη λύση του προβλήματος, όπως υπογραμμίζει ο κ. Μαθιόπουλος: «Πρέπει να αλλάξει όλος ο μηχανισμός αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών. Να γίνει πιο ευέλικτος. Οι προσλήψεις να είναι πιο εύκολες και πιο συχνές, να δοθούν κίνητρα για να εργαστούν διασώστες στην περιφέρεια, εξασφάλιση στέγης και ικανοποιητικές αποδοχές. Διασώστες on call/σε εφημερία θα μπορούσε να είναι μια λύση για την περιφέρεια. Πρέπει να αλλάξει όλη η φιλοσοφία σε αυτό το ζήτημα».

Ρεπορτάζ Δήμητρα Τριανταφύλλου

Με πληροφορίες από:in.gr