Νέοι στην Ελλάδα: Τα νούμερα της ντροπής – Πόσο πιο φτωχοί είναι από την υπόλοιπη Ευρώπη;

Οι δρόμοι των μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων φλέγονται τις τελευταίες εβδομάδες. Από το Παρίσι μέχρι τη Μαδρίτη, ένα μαζικό κύμα οργής και διαδηλώσεων σαρώνει την Ευρώπη, με τους νέους να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των κινητοποιήσεων.

Η νέα γενιά ξεσηκώνεται ενάντια στο δυσβάσταχτο κόστος ζωής, τα απλησίαστα ενοίκια, τους καθηλωμένους μισθούς και την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών, διεκδικώντας το δικαίωμα σε ένα αξιοπρεπές μέλλον.

Σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, οι Έλληνες νέοι μοιράζονται τις ίδιες ακριβώς αγωνίες, όμως ξεκινούν από μια πολύ πιο μειονεκτική θέση.

Τα πρόσφατα επίσημα στοιχεία της Eurostat για το 2025 αποκαλύπτουν μια ζοφερή πραγματικότητα και εξηγούν απόλυτα την απόγνωση της νεολαίας. Και αυτό γιατί η χώρα μας φιγουράρει σταθερά στον πάτο της Ευρώπης, με τη νέα γενιά στην Ελλάδα να ζει σε νοικοκυριά που διαθέτουν σχεδόν το μισό εισόδημα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ο Alberto Alemanno, ειδικός στο δίκαιο της ΕΕ, πιστεύει ότι η περιγραφή των διαμαρτυριών ως «εφηβικής επανάστασης» είναι βαθιά παραπλανητική και τονίζει ότι οι διαμαρτυρίες των νέων σε όλη την Ευρώπη είναι πολύπλευρες.

Τι δείχνουν τα στοιχεία της Eurostat

Πώς, λοιπόν, συγκρίνεται το εισόδημα των νοικοκυριών των νέων σε όλη την Ευρώπη; Ποια είναι η οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών τους; Και πώς συγκρίνεται η Ελλάδα με άλλες ευρωπαϊκές χώρες;

Ενώ δεν απεικονίζει ολόκληρη την εικόνα, το ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα είναι ένας χρήσιμος δείκτης.

Πρόκειται για «το συνολικό εισόδημα ενός νοικοκυριού, μετά από φόρους και άλλες κρατήσεις, που είναι διαθέσιμο για δαπάνες ή αποταμίευση, διαιρούμενο με τον αριθμό των μελών του νοικοκυριού που μετατρέπονται σε εξισωμένους ενήλικες», σύμφωνα με την Eurostat. Αυτό περιλαμβάνει επίσης τα κοινωνικά επιδόματα.

Τα στοιχεία της Eurostat αφορούν νέους ηλικίας 18 έως 24 ετών. Τα στοιχεία δείχνουν το εισόδημα των νοικοκυριών στα οποία ζουν και όχι τι κερδίζουν οι ίδιοι οι νέοι.

Αισθητά χαμηλό το εισόδημα των νέων σε σχέση με τις χώρες του Νότου

Οι νέοι στην Ελλάδα ζουν σε νοικοκυριά με εισόδημα 719 ευρώ χαμηλότερο σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό της χώρας. Το διάμεσο εισόδημα των νοικοκυριών στα οποία ζουν νέοι στην Ελλάδα είναι 10.981, ενώ το διάμεσο εισόδημα για το σύνολο του πληθυσμού στη χώρα ανέρχεται σε 11.700 ευρώ.

Το εισόδημα των νέων στην Ελλάδα (10.981 ευρώ) είναι σχεδόν το μισό από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των νέων, ο οποίος βρίσκεται στα 21.482 ευρώ.

Η Ελλάδα βρίσκεται αισθητά πίσω από άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, όπως η Ιταλία (20.315 ευρώ), η Ισπανία (19.338 ευρώ) και η Κύπρος (21.337ευρώ), ενώ κινείται σε ελαφρώς χαμηλότερα επίπεδα και από την Πορτογαλία (14.146 ευρώ).

Η Ελλάδα βρίσκεται σε καλύτερη μοίρα σε σχέση με τη Βουλγαρία (8.650 ευρώ), τη Σερβία (7.754 ευρώ), αλλά υπολείπεται από χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης όπως η Τσεχία (14.820 ευρώ) και η Πολωνία (13.455 ευρώ).

Πηγή: Eurostat

Η Ελβετία έχει το υψηλότερο μέσο ισοδύναμο εισόδημα νοικοκυριού για νέους, με 52.206 ευρώ. Ακολουθούν το Λουξεμβούργο (43.028 ευρώ) και η Αυστρία (37.299 ευρώ).

Η αναγκαστική συγκατοίκηση των νέων με τους γονείς τους

Η γραμματεία του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Νεολαίας σημείωσε ότι το εισόδημα είναι μόνο ένα μέρος της εξίσωσης. Σε ορισμένες χώρες, οι νέοι μπορεί να φαίνονται καλύτερα στα χαρτιά επειδή μένουν στο πατρικό σπίτι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αλλά πίσω από αυτά τα στοιχεία κρύβεται μια γενιά που δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να μετακομίσει, να νοικιάσει ή να αγοράσει ένα σπίτι και να χτίσει τη ζωή της μόνη της.

«Το παράδοξο είναι ότι οι νέοι μπορεί να φαίνονται καλύτεροι όταν εξαρτώνται από τις οικογένειές τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και φτωχότεροι όταν ζουν μόνοι τους», δήλωσε η γραμματεία στο Euronews Business.

Στον παρακάτω πίνακα φαίνεται η αναλογία του διαθέσιμου εισοδήματος των νέων (18-24 ετών) σε σύγκριση με το εισόδημα του συνολικού πληθυσμού της κάθε χώρας για το 2025.

Κάθε τιμή κάτω από το 100% σημαίνει ότι οι νέοι ζουν σε νοικοκυριά με χαμηλότερο εισόδημα από τον εθνικό μέσο όρο της χώρας τους.

Πηγή: Eurostat

Για την Ελλάδα, ο πίνακας δείχνει τα εξής:

Το εισόδημα των νοικοκυριών στα οποία ζουν οι νέοι στην Ελλάδα βρίσκεται στο 93,9% του εισοδήματος του γενικού πληθυσμού της χώρας.

Οι νέοι στην Ελλάδα βρίσκονται σε ελαφρώς δυσμενέστερη οικονομική θέση σε σχέση με τον μέσο όρο της χώρας (έχουν περίπου 6% λιγότερο διαθέσιμο εισόδημα).

Η Ελλάδα βρίσκεται ελάχιστα πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (EU: 93,6%). Αυτό σημαίνει ότι η «ψαλίδα» μεταξύ της νέας γενιάς και των μεγαλύτερων στην Ελλάδα είναι σχεδόν ίδια με τον μέσο όρο ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αν και το 93,9% ακούγεται σχετικά «καλό» (δείχνει μικρή ανισότητα), στην πραγματικότητα οφείλεται στο ότι οι περισσότεροι νέοι στην Ελλάδα αναγκάζονται να μένουν μαζί με τους γονείς τους. Επειδή τα εισοδήματα υπολογίζονται ανά νοικοκυριό, το εισόδημα των γονιών «κρύβει» τη φτώχεια και τη χαμηλή αγοραστική δύναμη της Gen Z.

Αγοραστική δύναμη υπό το μηδέν για τους νέους στην Ελλάδα

Ο πίνακας που ακολουθεί αποτυπώνει ανάγλυφα την οικονομική πίεση που δέχεται η νέα γενιά στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat για το 2025, η πραγματική αγοραστική δύναμη των νέων ηλικίας 18 έως 24 ετών στην Ελλάδα βρίσκεται σε δραματικά χαμηλά επίπεδα.

Πηγή: Eurostat

Συγκεκριμένα, το διάμεσο εισόδημα των νοικοκυριών στα οποία ζουν οι νέοι στην Ελλάδα, όταν προσαρμοστεί με βάση το κόστος ζωής και τις τιμές των προϊόντων στη χώρα, ανέρχεται σε μόλις 12.775 Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης (PPS).

Το νούμερο αυτό φέρνει την Ελλάδα στην 6η χαμηλότερη θέση σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο είναι χαοτική, καθώς η μέση αγοραστική δύναμη ενός νέου στην ΕΕ διαμορφώνεται στις 21.077. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι ένας νέος στην υπόλοιπη Ευρώπη μπορεί να αγοράσει σχεδόν τα διπλάσια αγαθά και υπηρεσίες σε σχέση με έναν νέο που ζει στην Ελλάδα.

Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο απογοητευτική αν συγκρίνουμε την Ελλάδα με τις υπόλοιπες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, οι οποίες αντιμετωπίζουν παρόμοια οικονομικά προβλήματα.

Χώρες όπως η Κύπρος (22.995 PPS), η Ισπανία (21.275 PPS) και η Ιταλία (20.833 PPS) προσφέρουν στους νέους τους μια καθημερινότητα με πολύ μεγαλύτερη οικονομική άνεση, αφού η αγοραστική τους δύναμη ξεπερνάει ή αγγίζει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ακόμα και η Πορτογαλία βρίσκεται αισθητά πιο ψηλά από την Ελλάδα, με 16.267 PPS.

Στον αντίποδα, οι μόνες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που καταγράφουν χαμηλότερες επιδόσεις από την Ελλάδα είναι η Ουγγαρία με 11.665 PPS και η Ρουμανία με 11.369 PPS. Κάτω από την Ελλάδα βρίσκονται επίσης ορισμένες χώρες εκτός ΕΕ, όπως η Σερβία (11.500 PPS), η Τουρκία (11.305 PPS), το Μαυροβούνιο, η Βόρεια Μακεδονία και η Αλβανία.

Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν ότι στην Ελλάδα, η νέα γενιά έρχεται αντιμέτωπη με έναν ασφυκτικό συνδυασμό χαμηλών εισοδημάτων και πολύ υψηλού κόστους ζωής.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι περισσότεροι Έλληνες νέοι αδυνατούν να καλύψουν τα έξοδα της καθημερινότητας, να νοικιάσουν δικό τους σπίτι και να ανεξαρτητοποιηθούν οικονομικά, με αποτέλεσμα να παρατείνουν για χρόνια τη διαμονή τους στο πατρικό τους.

Γιατί πρέπει να κοιτάξουν πέρα ​​από το εισόδημα

Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας ζητά να δούμε πέρα ​​από το απλό εισόδημα και να λάβουμε υπόψη την ιδέα του κοινωνικού μισθού: την προσιτή στέγαση, τις δημόσιες υπηρεσίες, την εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη και την κοινωνική προστασία που καθορίζουν πόσο μακριά φτάνουν στην πραγματικότητα τα εισοδήματά μας.

«Μια αξιοπρεπής ζωή δεν θα πρέπει να εξαρτάται μόνο από έναν καλό μισθό ή από την οικογενειακή περιουσία στην οποία μπορεί κανείς να βασιστεί. Απαιτεί αξιοπρεπείς μισθούς παράλληλα με ισχυρές δημόσιες υπηρεσίες που καθιστούν τα απαραίτητα προσιτά», ανέφερε η γραμματεία.

in.gr