Αγραφιώτης ALERT! Ο πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν απειλεί την ελληνική οικονομία

Τουρισμός, καύσιμα και τρόφιμα, στο στόχαστρο της νέας κρίσης

Του Άγγελου Αγραφιώτη

Συμβούλου Διαχείρισης Κρίσεων

Πολιτευτή της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ Μαγνησίας

Η νέα πολεμική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, μετά τα στρατιωτικά πλήγματα των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν, δεν είναι μια μακρινή γεωπολιτική σύγκρουση. Είναι μια κρίση που βρίσκεται κυριολεκτικά δίπλα στην Ελλάδα και ήδη αρχίζει να επηρεάζει την οικονομία, την ασφάλεια και τη γεωπολιτική ισορροπία της χώρας.

Η Αθήνα, επιλέγοντας να ευθυγραμμιστεί με τη δυτική στρατηγική στην περιοχή, έχει ήδη προχωρήσει σε μια σειρά στρατιωτικών κινήσεων: αποστολή φρεγατών και μαχητικών F-16 στην Κύπρο και ανάπτυξη αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot στην Κάρπαθο και τη Θράκη, για ενίσχυση της άμυνας της Ανατολικής Μεσογείου. Η απόφαση αυτή εντάσσει πλέον την Ελλάδα πιο ενεργά στο γεωπολιτικό πεδίο της σύγκρουσης. Και αυτό έχει και πολιτικό κόστος,  το οποίο εκδηλώθηκε ήδη με τις αντιδράσεις της Τουρκίας.

Η πρώτη συνέπεια: πλήγμα στον τουρισμό

Ο τουρισμός αποτελεί τον πιο ευαίσθητο τομέα της ελληνικής οικονομίας. Σε περιόδους διεθνούς έντασης, η ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου εμφανίζεται στα διεθνή μέσα ενημέρωσης ως «ζώνη κρίσης». Αυτό έχει τρεις βασικές συνέπειες:

1. Ακυρώσεις κρατήσεων, ιδιαίτερα από επισκέπτες εκτός Ευρώπης.
2. Αύξηση ασφαλίστρων για αεροπορικές εταιρείες και κρουαζιέρες.
3. Αποφυγή της περιοχής από μεγάλους tour operators.

Η εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών δείχνει ότι ακόμη και αν η Ελλάδα δεν εμπλέκεται άμεσα σε σύγκρουση, η απλή γεωγραφική εγγύτητα αρκεί για να επηρεάσει αρνητικά τις κρατήσεις.

Το ενεργειακό σοκ που έρχεται

Η δεύτερη μεγάλη συνέπεια είναι η εκτίναξη των τιμών ενέργειας. Κάθε πολεμική κρίση στον Περσικό Κόλπο ή στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Ήδη οι διεθνείς τιμές παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις, καθώς η σύγκρουση απειλεί βασικές ενεργειακές οδούς και παραγωγικές περιοχές.

Για την Ελλάδα αυτό σημαίνει:

• ακριβότερη βενζίνη
• ακριβότερο πετρέλαιο θέρμανσης
• αύξηση στο κόστος μεταφορών και τελικά γενικευμένο πληθωρισμό.

Αλυσιδωτές αυξήσεις στα τρόφιμα

Η ενέργεια αποτελεί βασικό παράγοντα κόστους για τη γεωργία, τη μεταποίηση και τις μεταφορές.

Όταν αυξάνονται:

• τα καύσιμα
• τα λιπάσματα
• τα μεταφορικά κόστη

τότε αυξάνονται αναπόφευκτα και οι τιμές στα ράφια. Οι διεθνείς κρίσεις στη Μέση Ανατολή έχουν αποδειχθεί ιστορικά από τους σημαντικότερους παράγοντες παγκόσμιου πληθωρισμού τροφίμων. Και η Ελλάδα, ως χώρα με υψηλό κόστος μεταφορών και εισαγόμενων πρώτων υλών, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη.

Η γεωπολιτική έκθεση της Ελλάδας

Η αποστολή ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο εντάσσεται στο πλαίσιο της αμυντικής συνεργασίας των δύο χωρών, ιδίως μετά από απειλές και επιθέσεις με drones στην περιοχή.

Ωστόσο η κίνηση αυτή έχει και μια άλλη διάσταση: η Ελλάδα εμφανίζεται πλέον ως ενεργός παράγοντας στην περιφερειακή ασφάλεια.

Αυτό δημιουργεί δύο κινδύνους:

1. Διπλωματική ένταση με τρίτες χώρες της περιοχής.
2. Ενίσχυση της τουρκικής ρητορικής περί στρατιωτικοποίησης του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

Σε περιόδους διεθνούς κρίσης, κάθε στρατιωτική κίνηση ερμηνεύεται πολλαπλά και συχνά εργαλειοποιείται γεωπολιτικά.

Η Ελλάδα σε μια νέα εποχή κρίσεων

Η χώρα βρίσκεται σε ένα γεωγραφικό σημείο όπου διασταυρώνονται τρεις μεγάλες γεωπολιτικές ζώνες:

• Μέση Ανατολή
• Ανατολική Μεσόγειος
• Βαλκάνια

Όταν η Μέση Ανατολή φλέγεται, η Ελλάδα δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη. Οι κρίσεις του μέλλοντος δεν θα είναι μόνο στρατιωτικές. Θα είναι:

• ενεργειακές
• οικονομικές
• υβριδικές
• μεταναστευτικές και θα επηρεάζουν άμεσα την κοινωνία και την οικονομία.

Η ανάγκη στρατηγικής διαχείρισης κρίσεων

Η Ελλάδα χρειάζεται μια ολοκληρωμένη στρατηγική διαχείρισης κρίσεων που να συνδυάζει:

• ενεργειακή ασφάλεια
• οικονομική ανθεκτικότητα
• γεωπολιτική ισορροπία
• προστασία κρίσιμων τομέων όπως ο τουρισμός.

Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ Κυριάκος Βελόπουλος, παρουσιάζοντας σφαιρικά την όλη κατάσταση,  «Οι Αμερικανοί έδιωξαν τον Σάχη και έφεραν τους Μουλάδες. Τώρα θέλουν  να τους διώξουν και να ξαναφέρουν τον Σάχη» και αυτό είναι κάτι, που δεν αφορά στη χώρα μας. “Εμείς είμαστε υπέρ της ειρήνης”,  “Οι Ιρανοί μας τάιζαν επί 12 χρόνια με δωρεάν πετρέλαιο”, είναι δύο από τις αλήθειες που ανέφερε ο Κυριάκος Βελόπουλος.  “Όποια και εάν είναι η εξέλιξη αυτού του πολέμου,  δεν αφορά την Ελλάδα μας, Η Ελλάδα δεν πρέπει να επιλέξει στρατόπεδο. Την Ελλάδα την αφορά το δικό της συμφέρον”

Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη στη γειτονιά της μεγαλύτερης γεωπολιτικής αστάθειας του πλανήτη. Το ερώτημα δεν είναι αν θα επηρεαστεί. Το ερώτημα είναι πόσο προετοιμασμένη είναι για αυτό που έρχεται. Γιατί σε έναν κόσμο αυξανόμενης γεωπολιτικής αστάθειας, οι κρίσεις δεν θα είναι η εξαίρεση. Θα είναι ο κανόνας. Και η προετοιμασία είναι το μόνο πραγματικό εργαλείο εθνικής ασφάλειας.

photo:kathimerini