Αγραφιώτης: Ελληνικοί Patriot κατάρριψαν Ιρανικό πύραυλο στη Σαουδική Αραβία. Αλήθεια ;  

Η πρόσφατη ενεργοποίηση του ελληνικού συστήματος Patriot στη Σαουδική Αραβία από Έλληνες στρατιωτικούς, και κυρίως η δημόσια διαχείριση του γεγονότος από την ελληνική κυβέρνηση, εγείρουν σοβαρά ζητήματα στρατηγικής επικοινωνίας και διαχείρισης κινδύνου. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή, η επιλογή της ανάδειξης μιας τέτοιας επιχειρησιακής επιτυχίας δεν είναι απλώς ζήτημα εσωτερικής πολιτικής αξιοποίησης, αλλά δύναται να έχει άμεσες επιπτώσεις στην ασφάλεια της χώρας.

Του Άγγελου Αγραφιώτη

Δηλώσεις Δένδια

Οι δηλώσεις του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια περί «ελληνικής επιτυχίας» της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ) στην αναχαίτιση πυραύλου, που φέρεται να συνδέεται με ιρανικά μέσα ή συμφέροντα, μετατοπίζουν την Ελλάδα από τον ρόλο του υποστηρικτικού συμμάχου σε εκείνον του ενεργού επιχειρησιακού παράγοντα. Σε επίπεδο στρατηγικής αντίληψης απειλών, αυτή η μετατόπιση δεν είναι αμελητέα: δημιουργεί την εικόνα μιας χώρας που συμμετέχει ενεργά σε αντιπαραθέσεις εκτός του άμεσου γεωγραφικού της χώρου.

Η ουσία του προβλήματος δεν είναι η ίδια η συμμετοχή της Ελλάδας σε αποστολές συμμαχικής υποστήριξης – κάτι που εντάσσεται στις διεθνείς της υποχρεώσεις και στρατηγικές επιλογές. Το κρίσιμο σημείο είναι η επικοινωνιακή διαχείριση αυτής της συμμετοχής. Η δημόσια επιβεβαίωση και, μάλιστα, η πανηγυρική προβολή της κατάρριψης πυραύλου, ενδέχεται να λειτουργήσει ως παράγοντας στοχοποίησης της χώρας από δρώντες όπως το Ιράν, οι οποίοι αντιλαμβάνονται τέτοιες ενέργειες στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πλέγματος αντιπαραθέσεων.

Η αντίδραση Βελόπουλου

Η αντίδραση του προέδρου της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ Κυριάκου Βελόπουλου κινείται ακριβώς σε αυτή τη γραμμή προβληματισμού. O Κυριάκος Βελόπουλος  ανέδειξε ένα ζήτημα ουσίας: κατά πόσο η κυβέρνηση σταθμίζει επαρκώς τις συνέπειες των δημόσιων δηλώσεων σε θέματα εθνικής ασφάλειας. Η κριτική του εστιάζει στο ότι η Ελλάδα, χωρίς προφανή λόγο, εκτίθεται επικοινωνιακά ως άμεσα εμπλεκόμενη σε μια σύγκρουση, κάτι που δυνητικά αυξάνει τον κίνδυνο αντιποίνων ή υβριδικών απειλών.

Η κυβερνητική «επικοινωνιακή» διαχείριση της Κρίσης

Από τη σκοπιά της διαχείρισης κρίσεων, η συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ασυμμετρίας μεταξύ επιχειρησιακής δράσης και επικοινωνιακής στρατηγικής. Σε ανάλογες διεθνείς πρακτικές, τέτοιου είδους επιχειρησιακές επιτυχίες είτε δεν δημοσιοποιούνται είτε αποδίδονται σε συλλογικά σχήματα (π.χ. συμμαχικές δυνάμεις), ακριβώς για να αποφεύγεται η προσωποποίηση ή η εθνική «σφραγίδα» σε ενέργειες που μπορεί να προκαλέσουν αντίδραση.

Στοχοποιείται η Ελλάδα:

Η ελληνική κυβερνητική ανακοίνωση, αντίθετα, φαίνεται να αγνόησε αυτή τη βασική αρχή. Η ανάδειξη της «ελληνικής επιτυχίας» δημιουργεί ένα σαφές αφήγημα, το οποίο μπορεί εύκολα να αξιοποιηθεί από τρίτους δρώντες για προπαγανδιστικούς ή επιχειρησιακούς σκοπούς. Σε ένα περιβάλλον όπου οι απειλές δεν περιορίζονται σε συμβατικές στρατιωτικές ενέργειες αλλά περιλαμβάνουν κυβερνοεπιθέσεις, ενεργειακή πίεση ή ακόμη και τρομοκρατικές ενέργειες, η διαμόρφωση ενός τέτοιου αφηγήματος ενέχει κινδύνους.

Συμπερασματικά, το ζήτημα δεν είναι αν η Ελλάδα οφείλει να συμμετέχει σε διεθνείς αποστολές ή να συνδράμει συμμάχους της. Το κρίσιμο είναι πώς διαχειρίζεται την εικόνα και τον ρόλο της σε αυτές. Η συγκεκριμένη περίπτωση καταδεικνύει ότι η κυβερνητική επικοινωνία δεν έλαβε επαρκώς υπόψη τη βασική αρχή της διαχείρισης κρίσεων: ότι η προβολή μιας επιτυχίας μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να δημιουργήσει μεγαλύτερο κίνδυνο από το ίδιο το γεγονός που επιχειρεί να αναδείξει.

***Ο Άγγελος Αγραφιώτης

Είναι Σύμβουλος Διαχείρισης Κρίσεων &

Πολιτευτής της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ στη Μαγνησία.