Άγγελος Αγραφιώτης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ: Η υπογραφή της Mercosur δεν προστατεύει τον πρωτογενή τομέα της Ελλάδας και τους Έλληνες

Οι ευρωβουλευτές της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ Εμμανουήλ Φράγκος-Φραγκούλης & Γαλάτω Αλεξανδράκη, καταψήφισαν ξεκάθαρα την υπογραφή της σύμβασης Mercosur.

Προσπαθούμε σήμερα να αποκρυσταλλώσουμε την εικόνα που αφορά στην υπογραφή της σύμβασης Mercosur από την Ελληνική κυβλερνηση,  ώστε να είναι ξεκάθαρο για τον κάθε Έλληνα,  τι ζημιά παθαίνουν οι Έλληνες παραγωγοί του πρωτογενούς τομέα, η Ελληνική οικονομία αλλά και οι Έλληνες καταναλωτές.

Η Συμφωνία ΕΕ–Mercosur και οι Επιπτώσεις στον Ελληνικό Πρωτογενή Τομέα

Η συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης–Mercosur ανάμεσα στην ΕΕ και τις χώρες της Νότιας Αμερικής (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη) αποτελεί το μεγαλύτερο εμπορικό πακέτο που έχει διαπραγματευτεί η ΕΕ εδώ και δεκαετίες. Αν και η Κομισιόν προβάλλει οφέλη από την αύξηση των εξαγωγών, η ελληνική κοινωνία και ιδιαίτερα ο αγροτικός κόσμος έχουν εκφράσει σοβαρές ανησυχίες για τον αντίκτυπο στον πρωτογενή τομέα.

1. Ανταγωνισμός με Φθηνότερα Εισαγόμενα Αγροτικά Προϊόντα

Με τη συμφωνία θα μειωθούν ή θα καταργηθούν δασμοί σε μεγάλο φάσμα προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών. Αυτό σημαίνει ότι προϊόντα από τις χώρες Mercosur θα εισέρχονται στην ΕΕ με πολύ χαμηλότερες τιμές, λόγω χαμηλότερου κόστους παραγωγής και κοινωνικών/περιβαλλοντικών προδιαγραφών. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε:

• Πίεση τιμών παραγωγού στην ΕΕ και στην Ελλάδα ειδικότερα,

• Δυσκολία των ελληνικών αγροτών να ανταγωνιστούν παραγωγές με λιγότερα έξοδα,

• ενδεχόμενη μείωση του εισοδήματος των αγροτών και απώλεια θέσεων εργασίας.

Αυτές οι ανησυχίες έχουν οδηγήσει σε μεγάλες κινητοποιήσεις των Ελλήνων αγροτών (π.χ. μπλόκα δρόμων) που ζητούν να αποσυρθεί ή να τροποποιηθεί η συμφωνία για να προστατευτεί ο εσωτερικός παραγωγικός ιστός.

2. Ανεπαρκείς Προστατευτικές Δομές για Πολλά Ευαίσθητα Προϊόντα

Αν και υπάρχουν μηχανισμοί προστασίας, όπως ποσόστωση εισαγωγών και ρήτρες ασφαλείας, αυτοί ενδέχεται να μην είναι αρκετοί για να εμποδίσουν μεγάλες εισροές σε προϊόντα που είναι κρίσιμα για την ελληνική γεωργία, όπως:

• Κρέας,

• Πουλερικά,

• Ορισμένα φρούτα και λαχανικά,

• Προϊόντα που δεν έχουν ισχυρή ονομασία ή γεωγραφική ένδειξη.

Οι ρήτρες ασφαλείας επιτρέπουν την επαναφορά δασμών μόνο αν οι εισαγωγές αυξηθούν κατά πάνω από ένα συγκεκριμένο ποσοστό ή καταγραφεί σημαντική πτώση τιμών — κάτι που στην πράξη μπορεί να λειτουργήσει μόνο εκ των υστέρων και όχι προληπτικά.

3. Μακρά Μεταβατική Περίοδος Προστασίας για Ορισμένα Προϊόντα

Για κάποια προϊόντα με γεωγραφική ένδειξη, όπως η φέτα, η συμφωνία προβλέπει μεταβατική περίοδο λειτουργίας των όρων προστασίας (π.χ. μέχρι 7 χρόνια στην Αργεντινή, τη Βραζιλία και την Ουρουγουάη), όπου οι ντόπιοι παραγωγοί που ήδη χρησιμοποιούν την ονομασία θα μπορούν να συνεχίσουν να το κάνουν με ετικέτα αναφοράς. Αυτό περιορίζει άμεσα την ουσιαστική προστασία για αρκετό χρονικό διάστημα.

4. Μακροπρόθεσμος Κίνδυνος για τη Γεωργική Αυτονομία

Η εισροή φθηνών γεωργικών προϊόντων μπορεί να εντείνει μια τάση εξάρτησης από εισαγόμενα προϊόντα κυρίως στις μεγάλες κατηγορίες (π.χ. κρέας, σιτηρά), όπου η Ελλάδα ήδη δεν είναι πολύ ανταγωνιστική. Αυτό σημαίνει μεσοπρόθεσμα:

• Μείωση της αγροτικής παραγωγής,

• Απώλεια τοπικών παραδόσεων και παραγωγικών δομών,

• Ενδυνάμωση μονοπωλιακών αλυσίδων εισαγόμενων προϊόντων έναντι των ελληνικών παραγωγών.

Ο αγροτικός κόσμος φοβάται ότι αντί να ενισχυθεί μέσω προϊόντων υψηλής ποιότητας (π.χ. ΠΟΠ), θα πιεστεί από προϊόντα όγκου και χαμηλού κόστους.

Προστασία Ελληνικών Προϊόντων ΠΟΠ (PDO) στη Συμφωνία

Μία από τις σημαντικές πτυχές της συμφωνίας είναι η προστασία των Γεωγραφικών Ενδείξεων (Protected Geographical Indications – GI/ΠΟΠ), που στοχεύει να αποτρέψει την απομίμηση ευρωπαϊκών προϊόντων στις αγορές των χωρών Mercosur.

Τι Προστατεύεται

Συνολικά 21 είναι τα ελληνικά προϊόντα ΠΟΠ/Γεωγραφικών Ενδείξεων που προστατεύονται από απομιμήσεις σε χώρες Mercosur, εκ των οποίων . Περιλαμβάνονται:

• Φέτα (Feta) — με μεταβατική περίοδο διεθνούς εφαρμογής,

• Ελιά Καλαμάτας, Ελαιόλαδο (Κalamata, Kolymvari, Σητείας, Λυγουριού),

• Κεφαλογραβιέρα και άλλα τυριά όπως Manouri και Kefalotyri,

• Μαστίχα Χίου,

• Κρόκος Κοζάνης,

• Κρασιά (Santorini, Nemea, Naoussa, Samos, Amyntaio, Mantineia),

• Ρετσίνα της Αττικής,

• Τσίπουρο κ.ά.

Η προστασία αυτή σημαίνει ότι οι ονομασίες αυτές απαγορεύεται να χρησιμοποιούνται από παραγωγούς που βρίσκονται εκτός της ορίων γεωγραφικής ένδειξης, με αποτέλεσμα να ενισχύεται η αυθεντικότητα και η εμπορική αξία τους στις αγορές του Mercosur.

Δεν προστατεύονται όλα τα Ελληνικά ΠΟΠ

Με την υπογραφή της σύμβασης Mercosur προστατεύονται μόνο τα προϊόντα που περιλαμβάνονται στη λίστα των 21. Υπάρχουν αρκετά ελληνικά ΠΟΠ προϊόντα που δεν συμπεριλήφθηκαν στη συμφωνία αυτή — κυρίως επειδή δεν είχαν καταχωρηθεί έγκαιρα ως γεωγραφικές ενδείξεις σε επίπεδο ΕΕ ή γιατί αποτελούν μικρότερες κατηγορίες εκτός των διαπραγματευμένων πακέτων προστασίας.

Συμπεράσματα

Μειονεκτήματα για τον Ελληνικό Πρωτογενή Τομέα

• Αυξημένος ανταγωνισμός από φθηνά αγροτικά προϊόντα Mercosur.

• Κίνδυνος μείωσης εισοδήματος και θέσεων εργασίας στο αγροτικό τομέα.

• Προστατευτικά μέτρα που δεν είναι απόλυτα προληπτικά και συχνά λειτουργούν με καθυστέρηση.

• Ορισμένα προϊόντα ΠΟΠ προστατεύονται με χρονικές μεταβάσεις, μειώνοντας την άμεση ισχύ της προστασίας.

Προστασία ΠΟΠ για την Ελλάδα

👉 Τα 21 ελληνικά ΠΟΠ/ΓΕΠ προϊόντα που προστατεύονται περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

• • Φέτα

  • Ελαιόλαδο και Ελιά Καλαμάτας

  • Κορινθιακή Σταφίδα

  • Κρόκος Κοζάνης

  • Μανούρι, Κεφαλογραβιέρα

  • Μαστίχα Χίου

  • Ελαιόλαδα περιοχών όπως Σητεία και Λυγουριό

  • Κρασιά από Νεμέα, Νάουσα, Σαντορίνη, Μαντινεία, Σάμο, Αμύνταιο

  • Ρετσίνα, Τσίπουρο
    (και άλλα)

    Η συμφωνία δεν περιλαμβάνει όλα τα ελληνικά ΠΟΠ/ΓΕΠ προϊόντα που υπάρχουν στο ευρωπαϊκό μητρώο. Για παράδειγμα, υπάρχουν ελληνικές ΠΟΠ/PGI/TSG ένδειξεις καταχωρημένες στην ΕΕ (π.χ. Τοματάκι Σαντορίνης, Ξινομυζήθρα Κρήτης, Ρόδι Ερμιόνης, Μετσοβόνε, κ.ά. σύμφωνα με τον επίσημο κατάλογο των ΠΟΠ) που δεν αναφέρονται στη λίστα των 21 προϊόντων που προστατεύονται στο πλαίσιο της συμφωνίας Mercosur.

    🔹 Αυτό σημαίνει ότι:

    • υπάρχει προστασία εντός ΕΕ για αυτά τα προϊόντα (ΠΟΠ/ΓΕΠ),

    • αλλά δεν έχουν συμπεριληφθεί στη συμφωνία ΕΕ-Mercosur, άρα δεν έχουν την ίδια νομική προστασία έναντι απομιμήσεων στις χώρες Mercosur που προβλέπεται για τα 21 προϊόντα της συμφωνίας.

    • Τι σημαίνει αυτό στην πράξη

      *Προϊόντα ΠΟΠ/ΓΕΠ που *δεν περιλαμβάνονται στη συμφωνία”:
      ✔ δεν θα έχουν ειδική προστασία έναντι απομιμήσεων στις χώρες Mercosur όπως τα 21 προϊόντα της λίστας
      ✔ μπορεί να είναι πιθανότερο να κυκλοφορήσουν εκεί με γενικές ονομασίες ή παρόμοια ονόματα παραγωγής
      ✔ εντός ΕΕ, φυσικά, συνεχίζουν να προστατεύονται κανονικά ως ΠΟΠ/ΓΕΠ

    • Όλα τα ελληνικά ΠΟΠ/ΠΓΕ προϊόντα που υπάρχουν στην ΕΕ 

      Στην ευρωπαϊκή βάση γεωγραφικών ενδείξεων (π.χ. eAmbrosia / κατάλογος ΕΕ) περιλαμβάνονται πολλά περισσότερα ελληνικά προϊόντα από ό,τι αυτά που προστατεύονται στη Mercosur, όπως π.χ.:

      🧀 Τυριά

      • Ξυνομυζήθρα Κρήτης

      • Ανεβατό

      • Μπάτζος

      • Φορμαέλλα Αράχωβας

      • Γαλοτύρι

      • Γραβιέρα Αγράφων, Γραβιέρα Κρήτης, Γραβιέρα Νάξου

      • Καλαθάκι Λήμνου

      • Κασέρι

      • Κατίκι Δομοκού

      • Κοπανιστή

      • Λαδοτύρι Μυτιλήνης

      • Μετσοβόνε

      • Πηχτόγαλο Χανίων

      • Σαν Μιχάλη

      • Σφέλα … κ.ά.

      🍈 Ελαιόλαδα & Ελιές

      Η Ελλάδα έχει πολλές ΠΟΠ/ΠΓΕ ελαιόλαδα και ελιές με πρωτόκολλο σε ευρωπαϊκή βάση, π.χ.:

      • Eλαιόλαδο Apokoronas Χανίων

      • Eλαιόλαδο Arxanes Ηρακλείου

      • Eλαιόλαδο Viannos

      • Eλαιόλαδο Vorios Mylopotamos

      • Eλαιόλαδο Τροιζηνίας

      • etc.

      🍅 Λαχανικά, φρούτα, άλλα αγροτικά

      • Φιρίκι Πηλίου (μικρό μήλο)

      • … και άλλα λαχανικά, φρούτα, όσπρια, μέλι, προϊόντα ιχθυοτροφίας, κ.ά.

      🍷 Κρασιά & Άλλα αλκοολούχα

      Εκτός από τα κρασιά που περιλαμβάνονται στη συμφωνία, στην ΕΕ υπάρχουν δεκάδες PGI ή PDO κρασιά από ελληνικές περιοχές (π.χ. Drama, κ.ά.).

    • Προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ που δεν προστατεύονται από τη συμφωνία Mercosur

      ➡️ Όλα τα ελληνικά προϊόντα που έχουν ευρωπαϊκή ΠΟΠ/ΠΓΕ εγγραφή αλλά δεν ανήκουν στα 21 προϊόντα της λίστας προστασίας της Mercosur δεν έχουν αυτή τη διεθνή προστασία στις χώρες Mercosur.

      Παραδείγματα τέτοιων προϊόντων (που έχουν ΠΟΠ/ΠΓΕ στην ΕΕ αλλά δεν περιλαμβάνονται στη λίστα Mercosur):

      Τυριά εκτός λίστας Mercosur:

      • Ξυνομυζήθρα Κρήτης

      • Ανεβατό

      • Μπάτζος

      • Γαλοτύρι

      • Καλαθάκι Λήμνου

      • Κοπανιστή

      • Λαδοτύρι Μυτιλήνης

      • Μετσοβόνε

      • Πηχτόγαλο Χανίων

      • Σαν Μιχάλη

      • Σφέλα … κ.ά.

      Ελαιόλαδα και ελιές εκτός λίστας Mercosur:

      • Πολλά PDO/PGI ελαιόλαδα από Κρήτη και άλλες περιφέρειες (π.χ. Apokoronas, Arxanes, Viannos, Thassos, Kefalonia olive oil κλπ.)

      Λαχανικά / Αλλαντικά / Άλλα αγροτικά:

      • Φιρίκι Πηλίου

      • Παραδοσιακά όσπρια/λαχανικά/μέλι με ΠΟΠ/ΠΓΕ
        (υπάρχουν δεκάδες εγγραφές στον ευρωπαϊκό κατάλογο)

      🔎 Σημείωση: Η πραγματική λίστα όλων των ελληνικών ΠΟΠ/ΠΓΕ προϊόντων στην ΕΕ είναι μεγάλη — περιλαμβάνει δεκάδες τυριά, κρασιά, ελαιόλαδα, ελιές, λαχανικά/φρούτα, μέλι, όσπρια, προϊόντα ιχθυοτροφίας, εποχικά προϊόντα κ.ά., η οποία μπορεί να ανακτηθεί από την επίσημη βάση eAmbrosia της ΕΕ.

    • Συνοψίζοντας

      • ✔️ Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur προστατεύει μόνο 21 ελληνικά ΠΟΠ/ΠΓΕ προϊόντα από απομιμήσεις στις χώρες Mercosur, αφήνοντας απροστάτευτα όλα τα υπόλοιπα.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ στηρίζει τον αγώνα των Ελλήνων παραγωγών του πρωτογενούς τομέα αλλά και το δικαίωμα των Ελλήνων να σιτίζονται με προϊόντα τα οποία δεν είναι καρκινογόνα,  αφού ραντίζονται με φυτοφάρμακα μη εγκεκριμένα από την Ε.Ε, και η ανάπτυξή τους αφορά σε σπόρους γενετικά τροποποιημένους. 

Οι ευρωβουλευτές της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ Εμμανουήλ Φράγκος-Φραγκούλης & Γαλάτω Αλεξανδράκη, τάχθηκαν ξεκάθαρα στο Ευρωκοινοβούλιο κατά της υπογραφής της σύμβασης Mercosur.

Κυριάκος Βελόπουλος στο ΕΡΤnews: Οι αγρότες καλά κάνουν και κλείνουν τους δρόμους