Δηλαδή, εσύ τι έχεις να προτείνεις;

Είναι εύκολο να ασκεί κανείς κριτική, ανέξοδο και τις περισσότερες φορές ανώδυνο. Ιδίως όταν η κριτική είναι του τύπου, «το ένα μου μυρίζει, το άλλο μου βρωμάει». Και όταν συνοδεύεται από ένα αντανακλαστικό που θυμίζει λίγο αυτό με το οποίο είναι εξοικειωμένοι οι παιδοψυχολόγοι, δηλαδή την αναζήτηση ενός «φανταστικού φίλου». Κάπως έτσι βλέπω διάφορους που θα ήθελαν και μια «φανταστική Αριστερά» ή έναν «φανταστικό Ηγέτη αυτής της Αριστεράς».

Δεν έχω κανένα πρόβλημα με αυτά τα αντανακλαστικά, αρκεί να καταλαβαίνουμε ότι είναι συμπτώματα αμηχανίας και όχι κάποια πραγματική αναμέτρηση με τα ανοιχτά ερωτήματα για το μέλλον της χώρας.

Προφανώς ο καθένας μας μπορεί να σκεφτεί μια ιδανική κατάσταση για τη χώρα, το πολιτικό σύστημα, τη δημοκρατία, την Αριστερά, και τη δημοκρατική παράταξη. Και ως ένα βαθμό πρέπει να το κάνουμε.

Όμως, την ίδια στιγμή πρέπει να αναμετρηθούμε με ερωτήματα αμείλικτα. Σε αυτή τη χώρα, όχι σε κάποια «Χώρα του Ποτέ» παρέα με τον Πίτερ Παν και άλλους φανταστικούς ήρωες· στη χώρα, όπου η μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία είναι δυσαρεστημένη με τον τρόπο διακυβέρνησης, που έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, γεωγραφική θέση, παραγωγικές δυνατότητες, ιστορία, πώς μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα; Πώς μπορεί να υπάρξει μια διαφορετική διακυβέρνηση που να βελτιώνει τη θέση της μεσαίας τάξης και των λαϊκών στρωμάτων; Πώς μπορεί να υπάρξει Πράσινη Μετάβαση χωρίς μεγάλο κοινωνικό κόστος; Πώς μπορεί να επιστρέψει η εμπιστοσύνη στους θεσμούς και τη Δικαιοσύνη; Πώς μπορεί, σε τελική ανάλυση, να υπάρξει ξανά αισιοδοξία στην κοινωνία, που, ας μην το ξεχνάμε, είναι η αναγκαία συνθήκη για να μπορέσουμε να συζητήσουμε ξανά μεγάλα οράματα και ανατροπές.

Ο καθένας λοιπόν κρίνεται όχι από το εάν θα κάνει ένα σχόλιο, ούτε από το εάν θα πει μια εξυπνάδα. Κρίνεται από το αν κάνει τον κόπο της σκέψης αλλά και της δράσης για να απαντήσει σε αυτά τα ερωτήματα και από την ποιότητα των απαντήσεων που δίνει.

Εάν δεν του αρέσει μια πρόταση, ή τη θεωρεί ανεπαρκή, ή πιστεύει ότι είναι ανέφικτη, ας απαντήσει με τη δική του πρόταση και τα δικά του εχέγγυα για την αποτελεσματικότητα αυτής. Με πρόταση όχι με εξυπνάδα ή ατάκα, με το δικό του πρόγραμμα και τις δικές του προτάσεις νόμου. Γιατί εάν θέλουμε να αλλάξουν τα πράγματα, με σχέδια νόμου πρέπει να συζητάμε και όχι απλώς με όμορφα λόγια.

Εάν δεν του αρέσουν τα πρόσωπα, ας προτείνει άλλα και τη δική του ομάδα και ας αναμετρηθεί με τη βάσανο του τι σημαίνει να επεξεργαστείς πρόταση διακυβέρνησης και ομάδα που θα κυβερνήσει με σκοπό να αλλάξει όντως τα πράγματα.

Σε τελική ανάλυση, δημοκρατία έχουμε, ανοιχτό είναι το γήπεδο, ας κατέβει σε αυτό και ας δούμε τι μπορεί να κάνει ο καθένας.

Υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι αυτό που συζητάμε δεν έχει να κάνει απλώς με την απήχηση μιας ατάκας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ούτε με την όποια εφήμερη αντίληψη της δημοσιότητας, ιδίως σε ένα τοπίο που το φιλοκυβερνητικό μηντιακό οικοσύστημα θα δώσει άπλετο χώρο σε κάθε «επικριτή», κυρίως όταν είναι «πρώην σύντροφος».

Αυτό που συζητάμε αφορά την αγωνία ανθρώπων που αναζητούν διέξοδο. Ανθρώπων που θέλουν καλύτερο μεροκάματο, αξιοπρεπή στέγαση, εργασιακή ασφάλεια, πρόσβαση στη δημόσια υγεία και παιδεία, μέλλον για τα παιδιά τους. Ανθρώπων που είναι πολύ πιο δύσπιστοι και στην πραγματικότητα πολύ πιο επικριτικοί, διστακτικοί και αυστηροί, ακριβώς γιατί όλα αυτά αφορούν τις ζωές τις δικές τους και των οικογενειών τους. Ανθρώπων που αυτή η συζήτηση τους αφορά με τον πιο άμεσο και ζωτικό τρόπο.

Και όταν συζητάμε για όλα αυτά, όποιος τοποθετείται καλό είναι να αναλαμβάνει την ευθύνη όσων λέει, δηλαδή την ευθύνη ενός καλύτερου σχεδίου και όχι να περιορίζεται σε μια άκαρπη κριτική. Η κριτική είναι τζάμπα, αλλά δεν έχει αποτέλεσμα. Η ευθύνη έχει κόστος, όμως, μπορεί να έχει και αποτέλεσμα.

Εκτός και εάν έχουμε συνηθίσει την αδικία, τον ωχαδερφισμό, τον θάνατο σε όλες τις μορφές του, εάν έχουμε βολευτεί απλώς να παρακολουθούμε την κατρακύλα μιας χώρας και την αποδιάρθρωση μιας κοινωνίας και έχουμε επαναπαυτεί ότι κάναμε το χρέος μας, αν μετά απλώς σχολιάζουμε με λόγια βαρύγδουπα και εκ του ασφαλούς επαναστατικά. Μόνο που θα έρθουν επόμενες γενιές και θα μας ρωτήσουν: γιατί άφησες την ευκαιρία να χαθεί;

in.gr