Δημοσκόπηση: Τείχος λαϊκής δυσαρέσκειας απέναντι στην κυβέρνηση – «Ταβάνι» της ΝΔ στην πρόθεση ψήφου το 25%

Για την ακρίβεια η πρόθεση ψήφου είναι ακριβώς στο όριο που ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει θέσει ως κατώφλι για ενεργοποίηση διαδικασιών αλλαγής ηγεσίας στη ΝΔ. Επιπλέον, ακόμη και αυτό το εκλογικό «ταβάνι» μπορεί να χαμηλώσει ακόμη περισσότερο, εάν συνυπολογίσουμε το γεγονός ότι το ποσοστό αυτών που θεωρούν πολύ πιθανό να ψηφίσουν ένα κόμμα υπό τον κ. Αντώνη Σαμαρά εκτιμάται στο 5%.

Την ίδια ώρα το τοπίο στην αντιπολίτευση χαρακτηρίζεται από τη σταθεροποίηση της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα στη δεύτερη θέση, παρά τη σχετική μικρή άνοδο του ΠΑΣΟΚ, ενώ στον χώρο της ακροδεξιάς η δημοσκόπηση εκτιμά και τη δυνητική επιρροή της Συμμαχίας Ελλήνων περίπου στο 3%. Όλα αυτά παραπέμπουν σε ένα μεταβατικό τοπίο που θα μετασχηματίζεται όσο περισσότερο θα βρισκόμαστε κοντά στις εκλογές και τα διλήμματα θα γίνονται ακόμη πιο επιτακτικά, καθώς θα τίθεται το ζήτημα όχι απλώς της έκφρασης πολιτικής προτίμησης, αλλά της επιλογής της διακυβέρνησης της επόμενης μέρας.

Σταθερή η πεποίθηση ότι η χώρα πηγαίνει σε λάθος κατεύθυνση και ότι οι πολίτες βρίσκονται σε χειρότερη θέση

Με βάση τη δημοσκόπηση της Metron Analysis το 65% των πολιτών πιστεύει ότι τα πράγματα πηγαίνουν προς τη λάθος κατεύθυνση και μόνο το 30% ότι πηγαίνουν σε θετική, κάτι που δείχνει ότι παγιώνεται η αποδοκιμασία για την πολιτική της κυβέρνησης.

Πέραν της διαπίστωσης αυτής έχει σημασία ότι οι ερωτώμενοι εκτιμούν σε ποσοστό 49% ότι και η προσωπική τους κατάσταση έχει επιδεινωθεί, 35% εκτιμούν ότι είναι ίδια και μόνο το 15% προσυπογράφει το κυβερνητικό αφήγημα ότι οι πολίτες βλέπουν βελτίωση και της προσωπικής τους κατάστασης.

Ακρίβεια και οικον0μία οι βασικές πηγές της αγανάκτησης

Η ακρίβεια εξακολουθεί να είναι το πρόβλημα που οι περισσότεροι ερωτώμενοι στη δημοσκόπηση αναφέρουν ως το κυρίαρχο, σε ποσοστό 52%, ενώ ακολουθεί με 34% η οικονομία, κάτι που δείχνει πώς συνολικά η κρίση κόστους ζωής και η ανασφάλεια που προκαλεί αποτελούν σήμερα την καθοριστική παράμετρο ως προς το προσλαμβάνουν τα πολιτικά πράγματα οι πολίτες.

Ως προς τη «βαθμολογία» που δίνουν οι πολίτες στην κυβέρνηση αυτή είναι αρνητική σε όλα τα πεδία, με μόνο την εξωτερική πολιτική να έχει κάπως θετικότερες γνώμες. Αντιθέτως, τόσο στα θέματα καθημερινότητας, όσο και σε αυτά της δημοκρατίας και των θεσμών και προφανώς σε αυτά της οικονομίας, η αποτίμηση είναι συντριπτικά αρνητική.

Ενδεικτική του αρνητικού κλίματος και η μέτρηση του δείκτη οικονομικής εμπιστοσύνης, δηλαδή του μέσου όρου του ισοζυγίου της αξιολόγησης της σημερινής οικονομικής κατάστασης της χώρας (θετικά-αρνητικά) και του ισοζυγίου της πρόβλεψης για την οικονομία (θα καλυτερέψει-θα χειροτερέψει), που βρίσκεται στο -51.

Αρνητική αξιολόγηση κυβέρνησης, Πρωθυπουργού και αξιωματικής αντιπολίτευσης

Όλα αυτά αποτυπώνονται και σε μια αρνητική αποτίμηση της κυβέρνησης (67% αρνητικές γνώμες και μόνο 28% θετικές), αλλά και του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη (65% θετικές και μόνον 31% θετικές).

Ως προς την αξιολόγηση τόσο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, του ΠΑΣΟΚ, όσο και του αρχηγού της, αυτή παραμένει αρνητική σε σημαντικό βαθμό, όμως καταγράφεται και μια αύξηση των θετικών αποτιμήσεων.

Αρνητικές γνώμες για Τραμπ και ΕΕ

Η δημοσκόπηση καταγράφει σε μεγάλο βαθμό αρνητικές γνώμες για τον Αμερικανό πρόεδρο Ντοναλντ Τραμπ και μάλιστα σε ποσοστό 81%. Όμως, ενδιαφέρον έχει και το γεγονός ότι αρνητικές παραμένουν και οι γνώμες για την Ευρωπαϊκή Ένωση, με το ποσοστό να φτάνει το 63%. Ενδεικτικά, τον Μάρτιο του 2025 ήταν 48%.

Δημοτικότητες πολιτικών αρχηγών

Ως προς τις δημοτικότητες των πολιτικών αρχηγών, δηλαδή τις θετικές ή μάλλον θετικές γνώμες για αυτούς, προηγείται η Ζωή Κωνσταντοπούλου και ακολουθούν ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Δημήτρης Κουτσούμπας και η Μαρία Καρυστιανού.

Ως προς την καταλληλότητα για τη θέση του πρωθυπουργού, που δεν μετρά απλώς θετικές γνώμες αλλά την ικανότητα διακυβέρνησης, προηγείται ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ακολουθεί ο Αλέξης Τσίπρας. Σε υψηλά επίπεδα παραμένει και η απάντηση «Κανένας».

Πώς διαμορφώνονται οι πολιτικοί συσχετισμοί

Ως προς την πρόθεση ψήφου, η δημοσκόπηση της Metron Analysis αποτυπώνει μια ελαφρά υποχώρηση της Νέας Δημοκρατίας κάτω από το «όριο» του 25%, στο 24,9%. Η ΕΛΑΣ έχει υποχώρηση από το 13,1% στο 12,4%. Το ΠΑΣΟΚ μικρή άνοδο στο 10,8%, η Ελληνική Λύση υποχωρεί στο 5,2%, η Πλεύση Ελευθερίας στο 4,7%, η Φωνή Λογικής στο  4,4% και η Ελπίδα για τη Δημοκρατία στο 3,3%, με επιπλέον υποχώρηση. Η ακροδεξιά Συμμαχία Ελλήνων στο 2,9%.

Ως προς τις συσπειρώσεις η ΝΔ βρίσκεται στο 68%μ με διαρροές προς την γκρίζα ζώνη, τη Φωνή Λογικής, το ΠΑΣΟΚ, την Ελληνική Λύση. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι πλέον πλήρως αποδιαρθρωμένος με συσπείρωση κάτω του 10% και διαρροές πρωτίστως προς ΕΛΑΣ και μετά προς ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ, Πλεύρη Ελευθερίας και Μέρα. Το ΠΑΣΟΚ έχει μια εντυπωσιακή συσπείρωση με διαρροές όμως προς ΕΛΑΣ και ΝΔ.

Η Ελπίδα για τη δημοκρατία αντλεί από τα λοιπά κόμματα, τη γκρίζα ζώνη και την Ελληνική Λύση, ενώ η ΕΛΑΣ αντλεί από τον ΣΥΡΙΖΑ, την γκρίζα ζώνη και το ΠΑΣΟΚ πρωτίστως.

Ως προς την προέλευση της αδιευκρίνιστης ψήφου, αυτή προέρχεται από τη γκρίζα ζώνη, τη Νέα Δημοκρατία και τα λοιπά κόμματα κυρίως

Ως προς το πώς τοποθετούνται οι ψηφοφόροι στην κλίμακα αριστερά – δεξιά, η ΕΛΑΣ υπερισχύει στους αριστερούς και κεντροαριστερούς, η Νέα Δημοκρατία στους κεντροδεξιούς, το ΠΑΣΟΚ είναι ισχυρότερο στους κεντροαριστερούς και κεντρώους, η Πλεύση Ελευθερίας τα πάει καλύτερα στους αριστερούς και κεντροαριστερούς, η Ελληνική Λύση στους κεντροδεξιούς και δεξιους, ενώ η Ελπίδα για τη Δημοκρατία έχει τις καλύτερες επιδόσεις μεταξύ των κεντροαριστερών.

Ως προς το πώς κατανέμονται οι πολιτικές επιλογές με βάση την εκτίμηση των πολιτών για το κυβερνητικό έργο σε θέμα γεωπολιτικής και διεθνών σχέσεων, η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό όσων έχουν θετική γνώμη ή «ούτε θετική ούτε αρνητική», ενώ η ΕΛΑΣ κυρίως αντλεί από όσους έχουν αρνητική αποτίμηση.

Ποια εκτίμηση ψήφου κάνει η Metron Analysis

Η εκτίμηση ψήφου της δημοσκόπησης της Metron Analysis είναι ότι η ΝΔ φτάνει ακριβώς στο όριο του 30%, με μικρή υποχώρηση από την προηγούμενη εκτίμηση, η ΕΛΑΣ το 15%, υποχωρώντας από το 15,8% της προηγούμενης εκτίμησης, το ΠΑΣΟΚ στο 13%, με μικρή άνοδο, η Ελληνική Λύση σε υποχώρηση στο 6,2%, το ΚΚΕ στο 5,8%, η Πλεύση στο 5,7% και η Φωνή Λογικής στο 5,3%. Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία υποχωρεί στο 4% και το ΜέΡΑ25 οριακά στο 3%. Τέλος, η Metron Analysis κάνει μια αρχική εκτίμηση ψήφου για τη Συμμαχία Ελλήνων στο 3,5%.

«Διπλές» εκλογές προβλέπουν οι πολίτες

Ως προς το αποτέλεσμα των εκλογών, οι περισσότεροι ερωτώμενοι θεωρούν ότι οι εκλογές δεν θα μπορέσουν να οδηγήσουν σε σχηματισμό κυβέρνησης και άρα θα χρειαστεί να ξαναγίνουν εκλογές. Αυτή την εκτίμηση κάνει το 69% των ερωτώμενων. Η εκτίμηση αυτή είναι πλειοψηφική μεταξύ όλων των πολιτικών αυτοπροσδιορισμών. Πιο αισιόδοξοι για το σχηματισμό κυβέρνησης οι ψηφοφόροι της Νέας Δημοκρατίας.

Όσοι πάντως πιστεύουν ότι θα σχηματιστεί κυβέρνηση, εκτιμούν κατά πλειοψηφία ότι θα είναι αυτοδύναμη. Ωστόσο, έχει ενδιαφέρον ότι ένα σημαντικό ποσοστό θεωρεί ότι η διέξοδος θα είναι μέσα από μια κυβέρνηση συνεργασίας. Αυτό θα πρέπει να συνδυαστεί και με το ότι όπως φάνηκε στην προηγούμενη καρτέλα οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ είναι διχασμένοι ως προς αυτή την εκτίμηση, όπως και στο γενικότερο ερώτημα σχετικά με τις αυτοδύναμες ή συνεργατικές κυβερνήσεις.

Διχασμένη η κοινή γνώμη στο ερώτημα των κυβερνήσεων συνεργασίας – αριστεροί και κεντροαριστεροί θέλουν συνεργασίες

Η δημοσκόπηση καταγράφει έναν διχασμό ως προς το ερώτημα των κυβερνήσεων συνεργασίας. Έχει ενδιαφέρον πάντως ότι η θετική γνώμη για τις κυβερνήσεις συνεργασίας είναι πρωτίστως μεταξύ των αριστερών και κεντροαριστερών ψηφοφόρων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι οι ψηφοφόροι της ΕΛΑΣ είναι κυρίως θετικοί απέναντι σε κυβερνήσεις συνεργασίας, ενώ ισχυρό είναι και το αίτημα μεταξύ των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ.

5% η εκλογική αφετηρία ενός κόμματος υπό τον Αντώνη Σαμαρά

Ως προς την δυνητική εκλογική απήχηση που θα μπορούσε να είχε ένα κόμμα υπό τον Αντώνη Σαμαρά, η δημοσκόπηση δείχνει ότι υπάρχει ένα 5% που θεωρεί πιθανό να το ψηφίσει, διαμορφώνοντας έτσι μια εκλογική αφετηρία που οδηγεί σε κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Σε αυτό προστίθεται και ένα ποσοστό 10% που το θεωρεί αρκετά πιθανό. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι ότι ο Αντώνης Σαμαράς διατηρεί σχετικά υψηλή επιρροή μεταξύ των κεντρώων, κεντροδεξιών και δεξιών ψηφοφόρων.

Ισχυρό αίτημα πολιτικής αλλαγής

Όπως και σε προηγούμενες έρευνες καταγράφεται ένα ισχυρό αίτημα πολιτικής αλλαγής στη χώρα. Έτσι το 38% προκρίνει την πολιτική σταθερότητα ενώ το 61% πιστεύει ότι τα πράγματα πρέπει να αλλάξουν. Ισχυρότερο, το αίτημα της πολιτικής αλλαγής μεταξύ των αριστερών, κεντροαριστερών και κεντρώων ψηφοφόρων, ενώ ενδιαφέρον έχει και το σχετικά υψηλό ποσοστό υπέρ της αλλαγής και μεταξύ των δεξιών ψηφοφόρων.

Η αποδοκιμασία της κυβέρνησης είναι δεδομένη, τα ανοιχτά ερωτήματα αφορούν την εναλλακτική απέναντι της

Η δημοσκόπηση αυτή κάνει σαφές ότι η κυβέρνηση αυτή τη στιγμή εισπράττει αποδοκιμασία για το έργο της, με επίκεντρο την αποτυχία της να αντιμετωπίσει μια κρίση κόστους ζωής που καθημερινά διαψεύδει το κυβερνητικό αφήγημα για τη σημαντική βελτίωση που έχουν φέρει τα χρόνια της διακυβέρνησης από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Αυτό σημαίνει ότι η Νέα Δημοκρατία είναι αντιμέτωπη με πραγματικά πολιτικά όρια που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με χειρισμούς επικοινωνιακού τύπου. Αυτό εξηγεί γιατί η πρόθεση ψήφου είναι στο όριο του 25% και  χωρίς πιθανότητα να διευρυνθεί σημαντικά, ιδίως εάν αναλογιστούμε ότι τα στοιχεία για ένα ενδεχόμενο κόμμα υπό τον Αντώνη Σαμαρά, που σίγουρα θα πάρει μέρος της επιρροής της, είναι τέτοια που του δίνουν κοινοβουλευτική παρουσία.

Με αυτή την έννοια, δεν δικαιολογείται ο κεντρικός κυβερνητικός τόνος ότι η Νέα Δημοκρατία οδεύει προς εκλογική νίκη. Οι δημοσκοπικές τάσεις παραπέμπουν αντιθέτως σε κάτι που μόνο ως ήττα μπορεί να χαρακτηριστεί, ακόμη και εάν διατηρήσει την πρώτη θέση. Και αυτό γιατί σαφώς η Νέα Δημοκρατία δεν εκπροσωπεί αυτή τη στιγμή μια πολιτική πρόταση που είναι ηγεμονική στην κοινωνία ή απολαμβάνει νομιμοποίησης. Εκπροσωπεί μια κοινωνική μειοψηφία απέναντι σε μια κοινωνική πλειοψηφία που επιζητά την πολιτική αλλαγή. Ότι αυτή τη στιγμή το τοπίο στην αντιπολίτευση δεν αναδεικνύει με σαφήνεια μια εναλλακτική κυβερνητική πρόταση, πέραν του προβαδίσματος της ΕΛΑΣ μεταξύ της αντιπολιτευτικής ψήφου, είναι σίγουρα μια παράμετρος, αλλά αυτή αφορά πολύ περισσότερο τις αναγκαστικές δυσκολίες της διαμόρφωσης ενός νέου πολιτικού τοπίου παρά κάποια δικαιολόγηση της πρωτοκαθεδρίας της Νέας Δημοκρατίας στις μετεκλογικές εξελίξεις, παρά μόνο σε σενάρια που θα παραπέμπουν σε μια βασική παράμετρο της τρέχουσας πολιτικής κρίσης στην Ευρώπη, δηλαδή την αναντιστοιχία ανάμεσα σε κυβερνητικά σχήματα και τη λαϊκή βούληση όπως αυτή εκφράζεται στις εκλογές.