Δεκατριάχρονη νοσηλεύθηκε σε νοσοκομείο έπειτα από υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ που προμηθεύτηκε από περίπτερο. Λίγες ημέρες αργότερα, ανήλικος εντοπίστηκε σε κατάσταση μέθης, έχοντας προηγουμένως βρεθεί σε μπαρ στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Ο ανήλικος είχε παρουσιάσει αστυνομική ταυτότητα όπου φερόταν να είναι ενήλικας. Υπεύθυνος καταστήματος συνελήφθη, επειδή στο κατάστημά του εντοπίστηκαν 7 ανήλικοι να καταναλώνουν αλκοόλ.
Καθημερινό είναι το άκουσμα ειδήσεων, όπου ανήλικοι μεταφέρονται στο νοσοκομείο, βρισκόμενοι υπό την επήρεια έντονης μέθης. Δεν έχει περάσει άλλωστε πολύς καιρός, από όταν 16χρονη εντοπίστηκε νεκρή έξω από κλαμπ στο Γκάζι, έπειτα από κατανάλωση αλκοόλ. Μόνο την περσινή χρονιά, τουλάχιστον 1.000 ανήλικοι μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο σε κατάσταση μέθης, ενώ ένας πολύ μεγαλύτερος αριθμός μεταφέρεται σε ιδιώτες γιατρούς, σε μια προσπάθεια των γονιών τους να αποφύγουν τη δίωξη. Η κυβέρνηση έλαβε πρόσφατα μέτρα για την απαγόρευση της πρόσβασης των ανηλίκων σε αλκοόλ, που δεν φαίνεται όμως να οδηγούν σε αποκλιμάκωση του φαινομένου.
«Κινδυνεύει η υγεία των παιδιών»
Σύμφωνα με όσα σχολίασε στο iEidiseis.gr η Άρτεμις Τσίτσικα, αναπληρώτρια καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής ΕΚΠΑ, Εθνική Εκπρόσωπος της UNESCO Έδρας για την Παγκόσμια Υγεία και Εκπαίδευση, επιστημονική υπεύθυνος της Μονάδας Εφηβικής Υγείας Β’ Παιδιατρικής Κλινικής ΕΚΠΑ – Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού» και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Εφηβικής Ιατρικής, «τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί τα περιστατικά που αφορούν τόσο την πρόσφατη, όσο και την υπερβολική χρήση αλκοόλ από ανηλίκους. Επίσης, έχουν αυξηθεί και τα περιστατικά που σχετίζονται με την πρόσφατη μέθη, γεγονός που μας ανησυχεί ιδιαίτερα, αφού κινδυνεύει η υγεία, ακόμη και η ζωή των παιδιών. Παράλληλα, πλέον έχουν εξισωθεί τα ποσοστά της κατανάλωσης αλκοόλ σε αγόρια και κορίτσια».
Αξιοσημείωτο είναι επίσης, σύμφωνα με την ίδια, ότι «βλέπουμε όλο και πιο μικρές ηλικίες να έχουν την πρώτη επαφή τους με το αλκοόλ, στις αρχές Γυμνασίου ή σπανιότερα στα τέλη Δημοτικού».
«Καλλιεργείται κουλτούρα ρίσκου»
Σχετικά με τους λόγους που οδηγούν στην αύξηση αυτών των ποσοστών, η ίδια σημείωσε πως «πολλοί παράγοντες συμβάλλουν σε αυτό. Αρχικά, παρουσιάζεται αύξηση μετά την πανδημία, περίοδο όπου οι έφηβοι στερήθηκαν πολλά και πλέον παρουσιάζουν μια υπερβολική έκφραση όλων των συμπεριφορών υψηλού κινδύνου. Αυτό όμως σχετίζεται και με το ότι αυτές οι ηλικίες, παρουσιάζουν ευαλωτότητα στις βραχυπρόθεσμες απολαύσεις. Δρουν συναισθηματικά και παρορμητικά».
Παράλληλα, «καλλιεργείται κουλτούρα ρίσκου και από τα social media, με αποτέλεσμα να απενοχοποιούνται καταστάσεις ακραίων εκφράσεων, όπως συμμετοχή σε online challenges».
Φυσικά, ακόμη ένα παράγοντας είναι σύμφωνα με την κ. Τσίτσικα το μίγμα της προσωπικότητας κάθε παιδιού: «πολλά παιδιά ξεκινάνε επειδή έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, για να χαλαρώσουν, να νιώσουν καλά, για να έχουν ρομαντικές επιτυχίες ή επειδή υπάρχει πίεση από τους συνομήλικους τους, ή/και έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση. Άλλες φορές, τα παιδιά μας λένε ότι κατανάλωσαν νοθευμένα ποτά, ή ακόμη ότι μπορεί κάποιος να έβαλε κάτι στο ποτό τους».
«Η ανηλικότητα δεν γίνεται σεβαστή»
Όπως σημείωσε η ίδια, «είναι σημαντική η λειτουργικότητα της οικογένειας. Οι σημαντικοί ενήλικες έχουν εξουθενωθεί και καθημερινά παλεύουν να εξασφαλίσουν τα βασικά, με αποτέλεσμα συχνά να χάνεται η καθημερινή επικοινωνία, οι κοινές ρουτίνες που αγαπούν τα παιδιά και τελικά, το θετικό κλίμα και η έμπνευση. Πάντως, αν θέλουμε τα παιδιά να μας μιμηθούν, είναι σημαντικό να δώσουμε το σωστό μοντέλο. Οι έφηβοι πρέπει να επιλέξουν εάν βρεθούν σε κρίσιμη στιγμή και βάσει του βιώματός τους».
Επίσης, «στο σχολείο θα έπρεπε να συζητούνται τέτοια θέματα, προκειμένου οι έφηβοι να ενδυναμώνονται και να προετοιμάζονται, στο να ζυγίζουν καταστάσεις και να λαμβάνουν αποφάσεις αυτόνομα, προς όφελός τους».
Αντίστοιχα, «εξίσου σημαντικό είναι να τηρείται η νομοθεσία και να μην προσφέρεται αλκοόλ σε ανηλίκους. Δυστυχώς, πολλές φορές η ανηλικότητα δεν γίνεται σεβαστή».
Αύξηση περιστατικών μέθης και υπερβολικής χρήσης
Αξιοσημείωτα είναι τα ευρήματα της πρόσφατης πανευρωπαϊκής έρευνας του Ευρωπαϊκού Ερευνητικού Προγράμματος για το Αλκοόλ και άλλες Ναρκωτικές ουσίες στους Μαθητές (ESPAD), το ελληνικό σκέλος της οποίας ανέλαβε η ΕΠΙΨΥ.
Όπως προέκυψε, από το 2015 έως το 2024, η κατανάλωση αλκοόλ από ανηλίκους μειώθηκε κατά 10,6%, όμως το 2024, περισσότερο από το 86% των 16χρονων Ελλήνων, δήλωσαν πως δοκίμασαν αλκοόλ έστω μια φορά στη ζωή τους, ποσοστό σχεδόν 12% υψηλότερο από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Παράλληλα, το 37% δήλωσε πως έχει καταναλώσει 5 ή περισσότερα ποτά διαδοχικά, σε μια περίσταση, μέσα στις τελευταίες τριάντα ημέρες, αριθμός που αντιστοιχεί σε αύξηση 5% σε σχέση με το 2019. Αντίστοιχα, το ποσοστό των 16χρονων που μέθυσαν, αυξήθηκε από το 10% το 2019, στο 13% το 2024. Επίσης, το 92% των ερωτηθέντων ανηλίκων, απάντησε πως είναι «αρκετά» ή «πολύ» εύκολο να βρουν αλκοόλ εάν το θελήσουν.
«Εύκολη πρόσβαση στο αλκοόλ»
Σχολιάζοντας τα επίμαχα ευρήματα, ο Τάσος Φωτίου, υπεύθυνος του τομέα Επιδημιολογίας του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά και επικεφαλής ερευνητής σχολικών ερευνών στο ΕΠΙΨΥ, ανέφερε στο iEidiseis.gr πως «η άνοδος στην υπερβολική κατά περίσταση κατανάλωση αλκοόλ και τη μέθη, αποτελεί ένδειξη του ότι ένα ολοένα και μεγαλύτερο μέρος του εφηβικού πληθυσμού -αγοριών και κοριτσιών εξίσου-, έχουν το δυνητικό όχι μόνο στα να υιοθετήσουν συμπεριφορές υψηλότερου κινδύνου, αλλά και να φτάσουν μέσω αυτών στα άκρα. Είναι κάτι που συναντάμε και σε άλλες συμπεριφορές που εξετάζουμε στις έρευνές μας στο ΕΠΙΨΥ, όπως τη χρήση ουσιών, την επιθετική συμπεριφορά, το μπούλινγκ και τον στοιχηματισμό».
Αναφορικά με τους παράγοντες που οδηγούν σε αυτή τη συμπεριφορά, ο ίδιος σχολίασε πως «πρέπει να εστιάσει κανείς σε επίπεδο ατομικών χαρακτηριστικών, όπως επιδείνωση δεικτών ψυχοκοινωνικής ευεξίας στους εφήβους και απουσίας επαρκώς καλλιεργημένων δεξιοτήτων σε εφήβους και γονείς».
Αντίστοιχα, συμβολή έχουν και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως «η στοχευμένη διαφήμιση και η εύκολη πρόσβαση στο αλκοόλ εντός και εκτός σπιτιού, η πολιτισμική ανοχή και κανονικοποίηση της κατανάλωσης αλκοόλ γενικά στον πληθυσμό και η αυξημένη έκθεση των εφήβων σε εικόνες και ιστορίες περί αλκοόλ μέσω των social media».
«Επιδρά αρνητικά στη σωματική υγεία ενός εφήβου»
Αναφορικά με το πότε η κατανάλωση αλκοόλ από ανηλίκους θεωρείται πειραματισμός και πότε ένδειξη ενός σοβαρότερου προβλήματος, ο κ. Φωτίου ανέφερε πως «από μόνη της η κατανάλωση οποιασδήποτε ποσότητας αλκοόλ επιδρά αρνητικά στη σωματική υγεία ενός/μιας εφήβου ιδιαίτερα στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλό του/της. Ο “πειραματισμός” αφορά συνήθως μια μεμονωμένη, μη επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά, δηλαδή κάτι που έγινε 1-2 φορές, αλλά δεν επαναλήφθηκε».
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, «εμπειρικά, σε αυτή την φάση της ανάπτυξης, ακόμη και η 1-2 φορές δοκιμή αλκοόλ δεν είναι αθώα, καθώς, αποτελεί δείκτη αυξημένου κινδύνου για είσοδο ακολούθως σε πιο επικίνδυνα μοτίβα κατανάλωσης». Πολύ περισσότερό μάλιστα, όταν σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό συμβαίνει σε πολύ μικρή ηλικία και «όταν συνυπάρχουν κι άλλοι παράγοντες κινδύνου, όπως απουσία δεξιοτήτων, επιβαρυντικές συνθήκες στην οικογένεια και παρέες που υιοθετούν γενικότερα συμπεριφορές υψηλού κινδύνου».
Τα νέα μέτρα
Τον περασμένο Νοέμβριο, παρουσιάστηκαν μέτρα για τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων σε αλκοόλ. Τα κυριότερα μέτρα αφορούν την αυστηρή απαγόρευση της πώλησης και διάθεσης αλκοόλ σε ανηλίκους -ακόμη και μέσω αυτόματων μηχανών πώλησης-, τον υποχρεωτικό έλεγχο ταυτότητας από όλους των πωλητές ποτών, την απαγόρευση εισόδου σε καταστήματα όπου σερβίρεται αλκοόλ και την επιβολή αυστηρών προστίμων στους παραβάτες.
«Τα μέτρα να συνοδεύονται από συστηματικούς ελέγχους»
Αναφορικά με τα πρόσφατα μέτρα για τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων σε αλκοόλ, ο κ. Φωτίου επεσήμανε πως «περιβαλλοντικά μέτρα, όπως είναι οι αλλαγές στη νομοθεσία για τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων σε αλκοόλ, είναι χρήσιμα μόνο όταν συνοδεύονται από σταθερή, γενικευμένη εφαρμογή συστηματικών ελέγχων και -όπου αφορά- κυρώσεων».
Άλλωστε, σύμφωνα με τον ίδιο, τέτοιου είδους μέτρα, μπορούν να ευδοκιμήσουν «όταν προϋπάρχει συστηματική δουλειά στην καλλιέργεια δεξιοτήτων στους εφήβους και γενικότερα όταν υπάρχει διάθεση για αλλαγή των κυρίαρχων αντιλήψεων στην κοινωνία σχετικά με το αλκοόλ και την επίδραση που έχει η κατανάλωσή του στη δημόσια υγεία».
«1.000 παιδιά νοσηλεύθηκαν πέρυσι»
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος, ανέφερε στο iEidiseis.gr πως «την περσινή χρονιά νοσηλεύθηκαν στα δύο νοσοκομεία Παίδων της Αθήνας, περίπου 300 παιδιά και σε όλη τη χώρα περίπου 1.000 παιδιά».
Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τον ίδιο, αυτοί οι αριθμοί είναι πολύ μεγαλύτεροι, επειδή «οι γονείς δεν πηγαίνουν τα παιδιά στο νοσοκομείο, ακόμη κι αν εμφανίσουν συμπτώματα, επειδή γνωρίζουν ότι στο νοσοκομείο θα ειδοποιηθεί η αστυνομία και θα διωχθούν και οι ίδιοι. Ως αποτέλεσμα, τα παιδιά αντιμετωπίζονται σε ιδιώτες παιδιάτρους. Επομένως, οι αριθμοί μπορεί να είναι διπλάσιοι ή και τριπλάσιοι».
«Τα πετάνε στο δρόμο σαν ζώα»
Από τα περιστατικά που νοσηλεύονται σε νοσοκομείο, ορισμένα είναι σύμφωνα με τον κ. Γιαννάκο, ιδιαιτέρως σοβαρά, καθώς «ένα ανήλικο παιδί δεν γνωρίζει από ποτό. Όταν πιεί πολύ, είναι επικίνδυνο για την υγεία του. Άλλωστε, υπάρχουν και νοθευμένα ποτά, που μισό ποτήρι αρκεί να “στείλει” τα παιδιά. Αυτή η κατανάλωση μπορεί να προκαλέσει οξεία δηλητηρίαση και να εμφανιστούν ελαφριά συμπτώματα ή πιο σοβαρά, που ενδεχομένως οδηγήσουν ακόμη και σε βλάβες σε όργανα ζωτικής σημασίας».
Αξιοσημείωτο είναι επίσης σύμφωνα με τον ίδιο ότι τα αρκετά από τα μπαρ όπου σημειώνονται περιστατικά μέθης ανηλίκων, «δεν συνεργάζονται. Όταν ένα παιδί εμφανίσει συμπτώματα, το πετάνε έξω από το μαγαζί. Κάποιος άγνωστος ειδοποιεί το ΕΚΑΒ και τα παιδιά παραλαμβάνονται από το δρόμο, λες και είναι ζώα».
ieidiseis.gr
Shutterstock
Ακολουθήστε το HappenedNow.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Διαβάστε ολες τις ειδήσεις μας στο Facebook Group και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
