«Είναι αφελής, βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση»: «Κεραυνοί» κατά Τραμπ από πρώην διευθυντή της CIA

Οξύτατη κριτική στον Ντόναλντ Τραμπ ασκεί ο Λεόν Πανέτα, προειδοποιώντας ότι η διαχείριση του πολέμου με το Ιράν αποκαλύπτει αδυναμία, έλλειψη στρατηγικής και επικίνδυνη «αφέλεια». Με τη σύγκρουση να κλιμακώνεται και την ενεργειακή κρίση να απειλεί την παγκόσμια οικονομία, ο πρώην επικεφαλής της CIA περιγράφει έναν πρόεδρο εγκλωβισμένο σε αδιέξοδο, χωρίς σαφή διέξοδο και με τους συμμάχους να κρατούν αποστάσεις.

Ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται σε δίλημμα μετά από τρεις εβδομάδες πολέμου στο Ιράν και «στέλνει ένα μήνυμα αδυναμίας» στον κόσμο, δήλωσε στον Guardian ο Λεόν Πανέτα, πρώην υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ και διευθυντής της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA).

Ο Πανέτα, ο οποίος υπηρέτησε στις κυβερνήσεις του Μπιλ Κλίντον και του Μπαράκ Ομπάμα, υπενθύμισε ότι οι αξιωματούχοι της εθνικής ασφάλειας είχαν πάντα πλήρη επίγνωση της ικανότητας του Ιράν να προκαλέσει ενεργειακή κρίση μπλοκάροντας το Στενό του Ορμούζ. Αυτό ακριβώς το σενάριο εκτυλίσσεται τώρα, αφήνοντας τον Τραμπ χωρίς καμία στρατηγική εξόδου πέρα από ευσεβείς πόθους.

«Τείνει να είναι αφελής ως προς το πώς μπορούν να εξελιχθούν τα πράγματα», δήλωσε τηλεφωνικά ο 87χρονος Πανέτα, ο οποίος επέβλεψε την επιχείρηση για τον εντοπισμό και τη δολοφονία του Οσάμα Μπιν Λάντεν. «Αν το λέει και συνεχίζει να το λέει, υπάρχει πάντα η ελπίδα ότι αυτό που λέει θα γίνει πραγματικότητα. Αλλά αυτό κάνουν τα παιδιά. Δεν είναι αυτό που κάνουν οι πρόεδροι».

Ο πόλεμος του Τραμπ ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αυτό που ήλπιζε να είναι ένα αποφασιστικό χτύπημα. Η αιφνιδιαστική επίθεση του Ισραήλ σκότωσε τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ απέκτησαν σύντομα την υπεροχή στον αέρα. Όμως, όσο περισσότερο μαίνεται η σύγκρουση, τόσο περισσότερο φαίνεται να χάνεται αυτή η πρωτοβουλία.

Δεκατρείς Αμερικανοί στρατιωτικοί και, σύμφωνα με ιρανικούς αξιωματούχους υγείας, περισσότεροι από 1.400 Ιρανοί έχουν σκοτωθεί, ενώ τον Χαμενεΐ διαδέχθηκε ο γιος του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Ο Τραμπ δυσκολεύεται να πείσει το αμερικανικό κοινό για τον πόλεμο, καθώς οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται, τα ποσοστά του στις δημοσκοπήσεις πέφτουν και η εκλογική του συμμαχία δείχνει σημάδια διάσπασης. Έχει εκφράσει την οργή του για την κάλυψη των ειδήσεων και έχει στείλει αντιφατικά μηνύματα σχετικά με τους στόχους ή το πότε η «εκδρομή», όπως την αποκαλεί, θα φτάσει στο τέλος της.

«Αντικαταστήσαμε έναν γέρο, έναν ανώτατο ηγέτη που βρισκόταν κοντά στο θάνατο, σε μια εποχή που ο λαός του Ιράν ήταν πρόθυμος να βγει στους δρόμους με την ελπίδα ότι θα μπορούσε τελικά να αλλάξει τον τρόπο διακυβέρνησής του. Αντ’ αυτού, σήμερα έχουμε ένα πιο εδραιωμένο καθεστώς, έχουμε έναν νεότερο ανώτατο ηγέτη που θα παραμείνει στη θέση του για αρκετό καιρό, και ο οποίος είναι πολύ πιο σκληροπυρηνικός από τον πρώτο ανώτατο ηγέτη. Αυτό δεν εξελίχθηκε και πολύ καλά», δήλωσε ο Πανέτα.

Το καθεστώς αντέδρασε εναντίον των ΗΠΑ και του Ισραήλ κλείνοντας ουσιαστικά το στενό του Ορμούζ, προκαλώντας αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Το ένα πέμπτο του πετρελαίου που διακινείται παγκοσμίως διέρχεται από αυτή τη θαλάσσια οδό.

Για τον Πανέτα πρόκειται για μια κρίση που προκάλεσε ο ίδιος ο πρόεδρος

«Δεν χρειάζεται να είσαι πυρηνικός επιστήμονας για να καταλάβεις ότι αν πρόκειται να διεξάγεις πόλεμο με το Ιράν, ένα από τα μεγαλύτερα ευάλωτα σημεία είναι το στενό του Ορμούζ, και [αυτό] θα μπορούσε να προκαλέσει μια τεράστια πετρελαϊκή κρίση που θα εκτοξευόταν στα ύψη την τιμή των καυσίμων», ανέφερε.

«Σε κάθε συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας στην οποία έχω συμμετάσχει και όπου συζητήσαμε για το Ιράν, το θέμα αυτό ανέκυπτε πάντα. Για κάποιο λόγο, είτε δεν θεώρησαν ότι αυτό θα μπορούσε να είναι μια συνέπεια είτε πίστευαν ότι ο πόλεμος θα τελείωνε γρήγορα και δεν θα χρειαζόταν να ανησυχούν γι’ αυτό», πρόσθεσε.

«Ό,τι και να ήταν, δεν ήταν προετοιμασμένοι για αυτό και τώρα πληρώνουν το τίμημα, διότι, αν υπήρχε μια διέξοδος εδώ για τον Τραμπ, θα ήταν να κηρύξει νίκη και ότι όλα τελείωσαν και ότι καταφέραμε να πετύχουμε όλους τους στρατιωτικούς μας στόχους. Το πρόβλημα είναι ότι μπορεί να κηρύξει νίκη όσο θέλει, αλλά, αν δεν πετύχει την κατάπαυση του πυρός, δεν έχει τίποτα», συνέχισε.

«Και δεν θα καταφέρει να επιτύχει κατάπαυση του πυρός όσο το Ιράν κρατά το όπλο του στενού του Ορμούζ στραμμένο στο κεφάλι του.», συμπλήρωσε.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν σκοπεύει να στείλει αμερικανικά στρατεύματα στο Ιράν, αλλά στέλνει επίσης χιλιάδες πεζοναύτες στη Μέση Ανατολή, κάτι που ενδεχομένως αποτελεί ένδειξη μιας επικείμενης επιχείρησης. Την Παρασκευή αρνήθηκε να επιβεβαιώσει μια αναφορά του ειδησεογραφικού πρακτορείου Axios ότι εξετάζει το ενδεχόμενο κατοχής ή αποκλεισμού του νησιού Χαργκ του Ιράν, προκειμένου να ασκήσει πίεση στο Ιράν να ανοίξει ξανά το στενό.

«Αντιμετωπίζει ένα πολύ δύσκολο ζήτημα, το οποίο είναι: θα προχωρήσει στην επέκταση του πολέμου προσπαθώντας να ανοίξει το στενό του Ορμούζ, ώστε να εξαλείψει αυτό το πλεονέκτημα και ίσως να καταφέρει τελικά να διαπραγματευτεί με το Ιράν; Ή απλώς θα αποχωρήσει και θα κηρύξει νίκη, αν και όλοι θα καταλάβουν ξεκάθαρα ότι απέτυχε; Βρίσκεται σε μια πολύ δύσκολη θέση αυτή τη στιγμή, αλλά κανείς άλλος δεν είναι υπεύθυνος για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται εκτός από τον Ντόναλντ Τραμπ.», υποστήριξε ο Πανέτα.

Δεν υπάρχει βοήθεια στον ορίζοντα. Το περασμένο Σάββατο, ο Τραμπ δημοσίευσε ότι άλλες χώρες ίσως χρειαστεί να βοηθήσουν στο να παραμείνει ανοιχτό το στενό του Ορμούζ, αλλά η αντίδραση ήταν απογοητευτική. Την Παρασκευή, ο Τραμπ χαρακτήρισε το ΝΑΤΟ «χαρτοτίγρη» χωρίς τις ΗΠΑ και χλεύασε τα μέλη του ως «δειλούς». Κράτησε τους συμμάχους του, εκτός από το Ισραήλ, στο σκοτάδι σχετικά με τα πολεμικά του σχέδια για το Ιράν.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα χαθούν ζωές»

«Αν σχεδιάζεις έναν πόλεμο, δεν είναι κακή ιδέα να μιλήσεις με τους συμμάχους σου. Οι συμμαχίες είναι σημαντικές για να μπορείς να υποστηρίξεις κάθε είδους στρατιωτική επιχείρηση. Έχουμε μάθει αυτό το μάθημα από πολύ παλιά, από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Αλλά αυτός [ο Τραμπ] έχει μια σκληρή στάση απέναντι στις συμμαχίες και τώρα ξαφνικά βρίσκεται σε μια θέση όπου πρέπει να στραφεί στους συμμάχους, στο ΝΑΤΟ και σε άλλους, τους οποίους σίγουρα δεν έχει φερθεί καλά κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, για να προσπαθήσει να τον βοηθήσουν να βγει από το αδιέξοδο.», σχολίασε ο Πανέτα.

Ο πρώην υπουργός Άμυνας πρόσθεσε με ένα χαμόγελο: «Τα κοτόπουλα γυρίζουν στο κοτέτσι.»

Συμβουλεύει τον Τραμπ να εγκαταλείψει τη μαγική του σκέψη και να «αντιμετωπίσει το γεγονός» ότι πρέπει να χρησιμοποιήσει το στρατό για να ανοίξει το στενό, να εξουδετερώσει τις ιρανικές άμυνες κατά μήκος της ακτής και να αναπτύξει πλοία για να συνοδεύσουν τα πετρελαιοφόρα.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα χαθούν ζωές και είναι σαφές ότι αυτό θα επεκτείνει τον πόλεμο, αλλά δεν βλέπω εναλλακτική λύση. Πρέπει να το κάνει. Έχει μιλήσει πολύ για τη δύναμη των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτή είναι μια δοκιμασία για το αν οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να αντιμετωπίσουν αυτή την κατάσταση, η οποία, διαφορετικά, όχι μόνο θα παρατείνει τον πόλεμο, αλλά θα προκαλέσει μεγάλη οικονομική ζημιά στις Ηνωμένες Πολιτείες με τις ραγδαία αυξανόμενες τιμές των καυσίμων και θα προκαλέσει αυτό που ορισμένοι έχουν χαρακτηρίσει ως πιθανή παγκόσμια ύφεση».

«Δεν υπάρχουν και πολλές επιλογές. Πρέπει να κάνεις ό,τι πρέπει να κάνεις και, αν καταφέρεις να ανοίξεις το στενό, αυτό μπορεί να σου δώσει μια καλύτερη ευκαιρία να δημιουργήσεις μια βάση πάνω στην οποία θα μπορέσεις, ελπίζω, να διαπραγματευτείς κάποιο είδος εκεχειρίας. Αυτός είναι ο μόνος δρόμος που μπορεί να ακολουθήσει σε αυτό το σημείο· αλλιώς, είναι σαφές ότι θα έχει αποτύχει να βρει λύση», πρόσθεσε με ειλικρίνεια ο Πανέτα.

Ο Πανέτα, πρώην αξιωματικός της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, ήταν επικεφαλής του προσωπικού του Λευκού Οίκου κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Κλίντον, στη συνέχεια διετέλεσε διευθυντής της CIA και 23ος υπουργός Άμυνας υπό τον Ομπάμα. Σήμερα είναι πρόεδρος του Ινστιτούτου Δημόσιας Πολιτικής «Πανέτα» με έδρα το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μοντερέι Μπέι. Ο γιος του, Τζίμι Πανέτα, είναι μέλος του Κογκρέσου από την Καλιφόρνια εκ μέρους των Δημοκρατικών και πρώην αξιωματικός της υπηρεσίας πληροφοριών του ναυτικού εφεδρείας.

Πανετά κατά Χέγκσεθ: Κάνει ό,τι θέλει ο Τραμπ

Δεν εντυπωσιάζεται από τις κινήσεις Πιτ Χέγκσεθ, ενός πρώην παρουσιαστή του Fox News που τώρα καταλαμβάνει το παλιό γραφείο του Πανέτα στο Πεντάγωνο. «Δεν είναι υπουργός Άμυνας. Είναι απλώς ένας εκτελεστής ό,τι θέλει ο Τραμπ να κάνει».

Ο Πανέτα καταδικάζει επίσης μια πρόσφατη σειρά βίντεο σε στυλ μιμ, που κυκλοφόρησαν από τον Λευκό Οίκο και αντιπαραθέτουν πλάνα από τον πόλεμο με ταινίες του Χόλιγουντ, βιντεοπαιχνίδια και αθλητικές σκηνές, καθώς και ένα email για τη συγκέντρωση χρημάτων που χρησιμοποίησε μια φωτογραφία του Τραμπ σε μια αξιοπρεπή τελετή μεταφοράς των λειψάνων στρατιωτών που σκοτώθηκαν στο Κουβέιτ.

Ο Πανέτα δήλωσε: «Όταν αυτός ή οι συνεργάτες του άρχισαν να δημοσιεύουν φωτογραφίες από ποδοσφαιρικούς αγώνες, να συγκεντρώνουν χρήματα χρησιμοποιώντας εικόνες των νεκρών μας που επιστρέφουν στο Ντόβερ [αεροπορική βάση] και να κάνουν τέτοιου είδους άγευστες πράξεις, ουσιαστικά στέλνει ένα μήνυμα αδυναμίας, όχι ένα μήνυμα δύναμης στον κόσμο.

«Αυτό, δυστυχώς, είναι αυτό που βλέπει ο κόσμος αυτή τη στιγμή, και καταλαβαίνω γιατί έχει προβλήματα να πείσει τους συμμάχους να ανταποκριθούν, όταν δεν είναι σίγουροι ότι ξέρει τι κάνει».

Γεννημένος κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Φράνκλιν Ρούζβελτ, ο Πανέτα δεν έχει δει ποτέ έναν αρχιστράτηγο να καταστρέφει τις νόρμες όπως κάνει ο Τραμπ. Όταν ένας πύραυλος Tomahawk χτύπησε ένα σχολείο θηλέων στο νότιο Ιράν την πρώτη ημέρα της σύγκρουσης, σκοτώνοντας τουλάχιστον 175 άτομα, τα περισσότερα από τα οποία ήταν παιδιά, ο Τραμπ προσπάθησε να ρίξει την ευθύνη της επίθεσης στο Ιράν, ισχυριζόμενος ότι οι δυνάμεις ασφαλείας του είναι «πολύ ανακριβείς» με τα πυρομαχικά.

«Οποιοσδήποτε άλλος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών θα είχε αναγνωρίσει το λάθος και θα είχε ζητήσει συγγνώμη για το συμβάν», παρατήρησε ο Πανέτα. «Αυτός δεν το κάνει. Αυτό προβάλλει μια εικόνα της Αμερικής που ταιριάζει κάπως με την άσχημη εικόνα που πολλοί άνθρωποι είχαν κάποτε για αυτή τη χώρα».

ieidiseis.gr

AP Photo/J. Scott Applewhite