Έκρηξη στον Ασπρόπυργο: Ανύπαρκτοι οι έλεγχοι στις βιομηχανικές περιοχές

Εργαζόμενοι που λόγω των 12ωρων μπορεί να κοιμηθούν στην επιχείρηση όπου εργάζονται, άναρχη δόμηση και όταν ξεσπά μια φωτιά τα εργατικά κέντρα και οι άνθρωποι των σωματείων είναι αυτοί που εκκενώνουν τους χώρους εργασίας… Αυτά συμβαίνουν στον Ασπρόπυργο, όπου μετά την έκρηξη της 9ης Ιουλίου, στην οποία έχασαν τη ζωή τους δύο άνθρωποι, με εργαζόμενους της περιοχής να καταγγέλλουν στο Documento ότι η οδηγία Sevesso III για την πρόληψη βιομηχανικών ατυχημάτων μεγάλης έκτασης, την προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος δεν εφαρμόζεται λόγω των ανεπαρκών ελέγχων.

«Ποιο σχέδιο Sevesso ή ποιο Σχέδιο Αντιμετώπισης Τεχνολογικών Ατυχημάτων Μεγάλης Εκτασης (ΣΑΤΑΜΕ) προβλέπει να υπάρχουν εκατοντάδες επιχειρήσεις στον Ασπρόπυργο όπου εργαζόμενοι κοιμούνται μέσα σε αυτές;» αναρωτιέται μιλώντας στο Documento ο Σταύρος Χρηστίδης, μέλος του ΔΣ Εργατικού Κέντρου Δυτικής Αττικής, και προσθέτει: «Ο ένας που σκοτώθηκε στις 9 Ιουλίου από το εργοστάσιο είχε χώρο όπου κοιμόταν εκεί πέρα μέσα. Ηταν όλη μέρα εκεί. Ο δεύτερος εγκαυματίας που σκοτώθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου ήταν από διπλανή επιχείρηση. Την ίδια στιγμή στα 500-600 μέτρα από την έκρηξη υπήρχε χημική βιομηχανία όπου εμείς από το εργατικό κέντρο πήγαμε και βγάλαμε τον κόσμο έξω για να μη θρηνήσουμε άλλα θύματα».

Η οδηγία Sevesso III, που αποτελεί νόμο του κράτους από το 2017, ορίζει το απολύτως αυτονόητο που το επιτελικό κράτος Μητσοτάκη είναι παντελώς ανίκανο να κάνει: σαρωτικούς ελέγχους και σοβαρό συντονισμό των αρμόδιων φορέων για τα βιομηχανικά ατυχήματα όπως η Πολιτική Προστασία, η περιφέρεια, το υπουργείο Εργασίας, το υπουργείο Ανάπτυξης και η πυροσβεστική. Οι άνθρωποι του πεδίου εξηγούν ότι αυτό στην πράξη δεν γίνεται ενώ η οδηγία ορίζει ότι για τις συνολικά 19 επιχειρήσεις της περιοχής που υπάγονται στη Sevesso III οι έλεγχοι γίνονται ή μία φορά τον χρόνο ή μία φορά ανά τρία χρόνια (ανάλογα με την κατηγορία στην οποία υπάγεται η εκάστοτε επιχείρηση).

Η απουσία ελέγχων

Χωρίς κανένα μέτρο και έλεγχο, πολλές φορές οι ελεγκτικοί μηχανισμοί πηγαίνουν στις επιχειρήσεις μόνο κατόπιν καταγγελιών. Ειδικά φέτος οι φωτιές ή τα βιομηχανικά ατυχήματα ήταν ιδιαίτερα συχνά και μαρτυρούν την παντελή απουσία ελέγχων όπως εξηγεί στο Documento ο Ανδρέας Στοϊμενίδης, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία (EU – OSHA): «Παρά την αυστηρότητα της Sevesso, από τα γεγονότα που έχουν συμβεί φέτος με σημαντικότερο της Βιολάντα, τις εκρήξεις σε Ασπρόπυργο, Κορινθία και σε περιοχές όπως στη Βιομηχανική Ζώνη Θεσσαλονίκης, αποδεικνύεται ότι πάσχουν τόσο η διαδικασία αδειοδότησης της λειτουργίας και των εγκαταστάσεων καυσίμων των επικίνδυνων επιχειρήσεων όσο και το ζήτημα του προληπτικού ελέγχου της εργασίας σε αυτές τις επιχειρήσεις. Δεν υπάρχουν αποτελεσματική συνεννόηση και συντονισμός των αρμόδιων φορέων όπως το υπουργείο Ανάπτυξης, το υπουργείο Εργασίας, οι αρμόδιες περιφέρειες και η πυροσβεστική. Με το εξωτερικό οι διαφορές μας είναι ότι εκεί λειτουργούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, υπάρχει πολύ συγκεκριμένο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ των εποπτικών φορέων. Στα δε χωροταξικά ζητήματα υπάρχει αυστηρότητα σε σχέση με τις επιφάνειες εγκατάστασης, τις μεταξύ τους αποστάσεις και με τη συμβατότητα λειτουργίας γειτονικών επιχειρήσεων. Δεν θα δείτε στο εξωτερικό ένα συνεργείο επισκευής μεγάλων οχημάτων από τη μία μεριά και από την άλλη να έχεις εγκαταστάσεις καυσίμων. Η  μεγάλη πυκνότητα των επιχειρήσεων δημιουργεί ένα πάρα πολύ εκρηκτικό περιβάλλον».

Διά πάσαν νόσον το 112

Ως προς την εκκένωση, σε ενδεχόμενο μεγάλου βιομηχανικού ατυχήματος η πολιτεία έχει πάλι επιστρατεύσει το… 112, όπως υπενθυμίζει ο Στ. Χρηστίδης: «Στις 9 Ιουλίου η μόνη αντιμετώπιση ήταν το 112. Κλείστε τα παράθυρα για να μην μπουν μέσα τα τοξικά αέρια. Φύγετε από τους παρακείμενους δρόμους και ταυτόχρονα η Τροχαία είχε κλείσει όλο τον Ασπρόπυργο και επικρατούσε ένα χάος. Δεν μπορούσες να φύγεις από πουθενά. Οι επιλογές μας είναι η παλαιά εθνική και η… θάλασσα, σε κατοικημένες περιοχές, όπως ο Ασπρόπυργος, η Μάνδρα, η Μαγούλα, στις οποίες δεν υπάρχει ενημέρωση από την περιφέρεια, το κράτος και τους δήμους για το τι μέτρα ασφαλείας υπάρχουν σε περίπτωση ενός μεγάλου βιομηχανικού ατυχήματος. Το πρόβλημα είναι ότι έχουμε ένα μπαλάκι ευθυνών από την περιφέρεια στο κράτος και το αντίστροφο. Χρειάζεται ένα σχέδιο διαφυγής. Δεν υπάρχει. Χώρος συγκέντρωσης των εργαζομένων ή των κατοίκων σε περίπτωση ατυχήματος. Δεν υπάρχει».

Kοστοβόρα μέτρα πρόληψης

Ακόμη όμως κι όταν γίνονται έλεγχοι, οι απαραίτητες διορθώσεις δεν είναι απαραίτητο ότι θα υλοποιηθούν. Η Κατερίνα Σ., που εργάζεται σε μεγάλη χημική βιομηχανία, καταγγέλλει στο Documento την απόλυτη απουσία πρόληψης στις επιχειρήσεις: «Πρόσφατα είχαμε σε 100 μέτρα φωτιά, ούτε καν μας ενημέρωσαν ότι υπάρχει φωτιά, τι θα γίνει σε περίπτωση που επεκταθεί, άμα αλλάξει ο άνεμος. Εχουμε και αρκετά εύφλεκτα υλικά στον χώρο. Ούτε ενημέρωση ούτε δυστυχώς εκπαίδευση. Πρόσφατα έγινε έλεγχος και βελτιώθηκαν κάποια πράγματα, αλλά μέτρα όπως εξοπλισμός πυροπροστασίας με πιστοποίηση ΑΤΕΧ θεωρούνται… κοστοβόρα αν είναι απαραίτητα για το χημικό περιβάλλον που δουλεύουμε. Δεν λαμβάνονται πάντα υπόψη στην πράξη οι συστάσεις».

Βαγγέλης Βαλαβάνης

Πηγή