ΕΛΑΣ – ΠΑΣΟΚ: Ο εμφύλιος των προοδευτικών και η πυροσβεστική παρέμβαση Τσίπρα

Η αντιπαράθεση ανάμεσα στην ΕΛΑΣ και το ΠΑΣΟΚ δεν είναι ούτε καινούργια ούτε συγκυριακή. Από τη στιγμή που και τα δύο κόμματα διεκδικούν με αξιώσεις την πρωτοκαθεδρία στον προοδευτικό χώρο, τα «τζαρτζαρίσματα» ήταν αναμενόμενα.  Είναι όμως η πρώτη φορά το τελευταίο διάστημα που η σύγκρουση αποκτά τέτοια ένταση, ώστε να θέτει υπό αμφισβήτηση όχι μόνο τις προοπτικές μιας μελλοντικής συνεργασίας, αλλά και την ίδια την αξιοπιστία του εγχειρήματος για τη συγκρότηση ενός εναλλακτικού προοδευτικού πόλου απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.

Το τελευταίο επεισόδιο, με αφορμή το άρθρο του Θανάση Καρτερού στην «Εφημερίδα των Συντακτών», αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ένα δημοσιογραφικό κείμενο που έθεσε με απαξιωτικό τρόπο το ερώτημα για την πολιτική κρίση του Νίκου Ανδρουλάκη εξελίχθηκε μέσα σε λίγες ώρες σε μείζονα πολιτική αντιπαράθεση, με τη Χαριλάου Τρικούπη να αποδίδει την ευθύνη προσωπικά στον Αλέξη Τσίπρα.

Αντίπαλος ο Μητσοτάκης

Μέσα σε αυτό το κλίμα έντασης, ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να λειτουργήσει πυροσβεστικά και να δώσει τέλος σε μια διαμάχη που κρατάει μέρες τώρα -αν συνυπολογίσει κανείς και την αντιπαράθεση που είχε ξεσπάσει τις προηγούμενες μέρες μεταξύ της αναπληρώτριας εκπροσώπου Τύπου της ΕΛΑΣ, Άννας Παπαδοπούλου με το στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρη Κωνσταντόπουλο.

Από την Κρήτη λοιπόν στην οποία βρέθηκε για δύο μέρες ο Αλέξης Τσίπρας ξεκάθαρα επανάφερε τη συζήτηση στο πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση. Ειδικότερα, σε συνέντευξή του στο ΚΡΗΤΗ TV, ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ ξεκαθάρισε ότι δεν θεωρεί τον Νίκο Ανδρουλάκη βασικό πολιτικό του αντίπαλο, προσδιορίζοντας ως αντίπαλό του τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Πιο συγκεκριμένα είπε: «….για να έχουμε μία προοδευτική κυβέρνηση, υπάρχουν δύο προϋποθέσεις. Η πρώτη προϋπόθεση είναι με αυτόν τον εκλογικό νόμο, η ΕΛΑΣ να έρθει πρώτη. Είναι σήμερα δεύτερη. Η δεύτερη πολιτική δύναμη με βάση τις μετρήσεις. Πρέπει να γίνει πρώτη…»

»…Και η δεύτερη προϋπόθεση είναι να υπάρξει ένα πεδίο συνεννόησης, προγραμματικής συνεννόησης με τις άλλες προοδευτικές δυνάμεις που σήμερα βεβαίως θα είμαστε σε αντιπαλότητα. Σήμερα βεβαίως θα είμαστε σε τζαρτζαρίσματα. Γιατί να το πω έτσι; Είμαστε ανταγωνιστές, αλλά δεν πρέπει να αναπαράγουμε μία λογική ότι είμαστε οι βασικοί αντίπαλοι. Πάντως αντίπαλος δικός μου δεν είναι ο Ανδρουλάκης. Αντίπαλος δικός μου είναι ο Μητσοτάκης».

Ο διπλός στόχος του Τσίπρα

Η κίνηση Τσίπρα είχε διπλό στόχο. Αφενός θέλησε να σταματήσει ένα μέτωπο που δημιουργούσε πρόβλημα, καθώς η συζήτηση στα πάνελ και στη δημόσια σφαίρα αφορούσε αποκλειστικά τον «εμφύλιο» με το ΠΑΣΟΚ, γεγονός που χαροποιούσε ιδιαίτερα την κυβέρνηση, η οποία έχει ήδη σπεύσει να εργαλειοποιήσει τη σχετική διαμάχη.

Αφετέρου ήθελε να σταματήσει τη μουρμούρα εντός ΕΛΑΣ και αυτό επειδή δεν άρεσε σε όλα τα στελέχη το άρθρο Καρτερού. Και μπορεί ο ίδιος ο αρθρογράφος να βγήκε δημόσια μετά τον σάλο και να δήλωσε ότι «δική μου η γραφίδα, δική μου η υπογραφή, δική μου η ευθύνη, δικό μου και τυχόν λάθος», αλλά η ζημιά έχει γίνει.

Αυτός ο στόχος μπορεί να θεωρηθεί ακόμα πιο σημαντικός απ’ τον πρώτο, καθώς οι μουρμούρες έγιναν δημόσιες και καταγράφηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Σαφείς αποστάσεις πήρε ο Γιώργος Σιακαντάρης, εκ των συντακτών του Μανιφέστου της ΕΛΑΣ. Με ανάρτησή του αποδοκίμασε τους χαρακτηρισμούς του Καρτερού, επισημαίνοντας ότι τα ολισθήματα που ενδεχομένως συγχωρούνται στον προφορικό λόγο δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με την ίδια ανοχή στον γραπτό.

Την ενόχλησή του εξέφρασε δημόσια με ανάρτηση και το μέλος του Εθνικού Συμβουλίου της ΕΛΑΣ, Βασίλης Τσαουσίδης: «το ύφος αυτό της πολιτικής αντιπαράθεσης είναι τοξικό και προσβλητικό. Δείχνει έλλειψη σεβασμού για τον αντίπαλο, τα μέλη του ΠΑΣΟΚ και τους απλούς πολίτες. Είναι χτύπημα κάτω από τη μέση. Αυτό το ύφος του διαλόγου, αυτό το επίπεδο του να καταφεύγεις στις εύκολες λύσεις και ad hominem επιθέσεις για να ξεμπερδεύουμε στα γρήγορα με τον αντίπαλο, με βρίσκει απολύτως αντίθετο. Και επενδύει σε μια λογική τοξική και διχαστική – πανομοιότυπη με αυτή που υποτίθεται ότι καταγγέλλει», έγραψε χαρακτηριστικά.

«Αυτά είναι καλό να μην γίνονται. Πολιτικά είναι απρεπές. Τακτικιστικά -αν κάποιος ήθελε να το δει ακόμα και έτσι- είναι και πάλι λάθος γιατί ενισχύει το μητσοτακικό αφήγημα της πάλης για την δεύτερη θέση με τον σημερινό πρωθυπουργό άνευ απειλής στην (κατά τα άλλα διαρκώς μειούμενη) πρωτιά του», έγραψε σε δική του ανάρτηση το ιδρυτικό μέλος της ΕΛΑΣ και μέλος του Εθνικού Συμβουλίου του κόμματος, Κωνσταντίνος Αλεξάκος.

«Στο άρθρο του Θ. Καρτερού οι χαρακτηρισμοί, έστω και δυνητικοί, που αφορούν τον Ν. Ανδρουλάκη είναι απαράδεκτοι. Εκτός από διαφορετική πολιτική χρειαζόμαστε και διαφορετική κουλτούρα», έγραψε επίσης το στέλεχος του κόμματος Σταύρος Ακριτίδης.

Αντιλαμβάνεται κανείς πως εδώ δεν μιλάμε για διαφορετικές προσεγγίσεις σχετικά με το ύφος της πολιτικής αντιπαράθεσης. Πρόκειται για τοποθετήσεις στελεχών που θέτουν ευθέως ζήτημα πολιτικής κουλτούρας, στρατηγικής και αξιοπιστίας του εγχειρήματος.

Το κρίσιμο ερώτημα

Το κρίσιμο ερώτημα από εδώ και πέρα είναι εάν υπάρχει δυνατότητα αποκλιμάκωσης ή εάν η αντιπαράθεση θα συνεχιστεί μέχρι να αποτυπωθούν οι πραγματικοί συσχετισμοί στην κάλπη.

Ένα πρώτο ενδεχόμενο είναι οι δύο πλευρές να συνεχίσουν τον ανταγωνισμό τους, μεταθέτοντας οποιαδήποτε συζήτηση συνεργασίας για την επομένη των εκλογών. Ένα δεύτερο είναι να επιχειρηθεί μια σταδιακή αποκλιμάκωση, με την πολιτική αντιπαράθεση να μεταφέρεται από τις προσωπικές αιχμές στις προγραμματικές διαφορές.

Το τρίτο ενδεχόμενο είναι η περαιτέρω όξυνση, με αποτέλεσμα οι σημερινές διαφωνίες να αποκτήσουν μονιμότερα χαρακτηριστικά και να καταστήσουν ακόμη δυσκολότερη μια μελλοντική συνεννόηση. Σε κάθε περίπτωση, η απάντηση δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις προθέσεις των δύο ηγετών.

Εξαρτάται και από τη στάση των κομματικών στελεχών, τις κοινωνικές πιέσεις, τους εκλογικούς συσχετισμούς και, κυρίως, από το κατά πόσο θα υπάρξει ένα συγκεκριμένο προγραμματικό πλαίσιο που θα επιτρέπει τη συζήτηση πέρα από τις προσωπικές αντιπαραθέσεις.

Σε τελική ανάλυση, η συζήτηση για την προοδευτική διακυβέρνηση δεν μπορεί να εξαντλείται στη διεκδίκηση της πρωτοκαθεδρίας. Προϋποθέτει απαντήσεις για το περιεχόμενο της πολιτικής που θα εφαρμοστεί, τις πιθανές συγκλίσεις και τα όρια των αναγκαίων συμβιβασμών. Αυτά θέλει να ακούσει ο κόσμος και δη εκείνος που ελπίζει σε μια προοδευτική αλλαγή. Η εικόνα ενός εμφυλίου στον προοδευτικό χώρο μόνο θελκτική δεν είναι. Εκτός και αν σε λένε Κυριάκο Μητσοτάκη.

Δημήτρης Τερζής

in.gr