ΕΛΣΤΑΤ: Αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού της ακρίβειας – Πώς η στατιστική υπηρεσία θα «μετράει» το «καλάθι» μας

Με την ακρίβεια στην Ελλάδα να μην αποτελεί πλέον ένα παροδικό φαινόμενο η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), λαμβάνοντας υπόψη τις αλλαγές στις αγορές των καταναλωτών, αλλάζει τον τρόπο υπολογισμού της αναθεωρώντας τα στοιχεία που συνθέτουν τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή.

Σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο και γεμάτο προκλήσεις παγκόσμιο περιβάλλον οι πολίτες επιθυμούν να δοθεί προτεραιότητα στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού

Καθώς ορισμένες κατηγορίες είχαν καταστεί παρωχημένες, νέα προϊόντα και υπηρεσίες κατέστησαν δύσκολο να ταξινομηθούν και τα όρια δεν ήταν ευδιάκριτα.

Έτσι, η ΕΛΣΤΑΤ προχωρά στην εφαρμογή της νέας ταξινόμησης (COICOP18) στο Εθνικό και Εναρμονισμένο ΔΤΚ, αλλάζει το έτος αναφοράς που ήταν το 2020 και ορίζει το 2025 που στο εξής θα θεωρείται δείκτης ίσος με 100,0 και εισάγει την κατηγορία «Τυχερά Παιχνίδια».

Τα τυχερά παιχνίδια

Η ένταξη των τυχερών παιχνιδιών στον Εθνικό και στον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή από τον Ιανουάριο του 2026 αποτελεί μια σημαντική βελτίωση στην κάλυψη των προϊόντων των δεικτών.

Στο παρελθόν, η έλλειψη επαρκούς μεθοδολογικής εναρμόνισης είχε ως αποτέλεσμα τα τυχερά παιχνίδια να μην καλύπτονται. Η δημοσίευση των Συστάσεων της Eurostat σχετικά με τη μεταχείριση των τυχερών παιχνιδιών στον ΕνΔΤΚ (Eurostat’s Recommendations on the treatment of the games of chance in the HICP), τον Δεκέμβριο του 2024, καθιέρωσε την απαραίτητη εναρμονισμένη μεθοδολογία για την ένταξή τους.

Η ΕΛΣΤΑΤ τα εντάσσει στην κατηγορία «Τυχερά Παιχνίδια» στην ομάδα «Αναψυχή και Πολιτισμός». Το 2024 η αγορά τυχερών παιχνιδιών στην Ελλάδα έκλεισε με εντυπωσιακά νούμερα, επιβεβαιώνοντας ότι ο κλάδος αναπτύσσεται πολύ ταχύτερα από το ΑΕΠ της χώρας. Ο τζίρος ξεπέρασε τα 15 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 8,5% σε σχέση με το 2023.

Διανομή τροφίμων

Η νέα κωδικοποίηση (COICOP18) που υιοθετεί η ΕΛΣΤΑΤ, ακολουθώντας τα πρότυπα του ΟΗΕ και της ΕΕ, έρχεται επειδή η αγορά έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που έχει επέλθει εξαιτίας των νέων καταναλωτικών αναγκών αφορά τα έξοδα παράδοσης (delivery).

Παλιά, το κόστος μεταφοράς ενός προϊόντος ήταν συχνά ενσωματωμένο στην τιμή του αγαθού. Η ΕΛΣΤΑΤ αναθεωρεί και στην κατηγορία «Μεταφορές», η οποία προηγουμένως επικεντρωνόταν στη μεταφορά επιβατών, περιλαμβάνει πλέον και την κατηγορία «έξοδα παράδοσης αγαθών».

Αλλάζει και το έτος βάσης

Η τρίτη σημαντική αλλαγή είναι τεχνική. Πλέον, το έτος αναφοράς ορίζεται το 2025 (που στο εξής θα θεωρείται δείκτης ίσος με 100,0) αντί του έτους 2020 που ίσχυε έως πέρυσι.

Τα κράτη μέλη εφαρμόζουν τη νέα κοινή περίοδο αναφοράς για τους εναρμονισμένους δείκτες και τους υποδείκτες, ξεκινώντας από τον δείκτη του Ιανουαρίου 2026.

Οι λόγοι της αναπροσαρμογής αυτής είναι: 

• Βελτιώνεται σημαντικά η ανάγνωση και ερμηνεία του δείκτη.
• Βελτιώνεται η χρηστικότητα, καθώς ευθυγραμμίζεται το έτος αναφοράς με ένα πιο πρόσφατο χρονικό σημείο, κάτι που οι χρήστες συνήθως προτιμούν σε σχέση με μια παλαιότερη περίοδο.

Αυτό συμβαίνει κάθε 5 χρόνια.

Η αλλαγή θα φανεί από τα στοιχεία που θα ανακοινώσει η ΕΛΣΤΑΤ την Πέμπτη, 12 Φεβρουαρίου, για τον πληθωρισμό του Ιανουαρίου.

Ο Ιανουάριος του 2026

Θυμίζουμε πως ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή διαμορφώθηκε τον Ιανουάριο του 2026 στο  2,8%. Το ποσοστό αυτό είναι ελαφρώς χαμηλότερο από το 2,9% του Δεκεμβρίου 2025, αλλά και από το 3,1% που είχε καταγραφεί τον Ιανουάριο του 2025.

Παρά τη γενική πτώση, ο πληθωρισμός στα είδη διατροφής παραμένει σε υψηλότερα επίπεδα από τον γενικό μέσο όρο (περίπου στο 3,5% – 3,8%), συνεχίζοντας να πιέζει το οικογενειακό εισόδημα.

«πρωταθλητές» των αυξήσεων αναδείχθηκαν τα φρέσκα κρέατα, τα είδη πρωινού και ροφήματα επηρεασμένα άμεσα από τις χρηματιστηριακές τιμές του κακάο και του καφέ, που παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, τα μπισκότα, οι σοκολάτες και τα ζαχαρώδη ως παράγωγα του κακάο και της ζάχαρης, τα φρέσκα ψάρια και θαλασσινά, τα αλκοολούχα ποτά.

Στράτος Ιωακείμ

in.gr