Φυλακές εκτός ελέγχου: νεκροί κρατούμενοι, όπλα και ένα κράτος που απουσιάζει

Τα διαδοχικά περιστατικά σε Πάτρα, Δομοκό και Κορυδαλλό αποκαλύπτουν ένα σωφρονιστικό σύστημα διάτρητο από αδυναμία ελέγχου, διαφθορά και πολιτική ανεπάρκεια.

Του Άγγελου Αγραφιώτη

Συμβούλου Διαχείρισης Κρίσεων

Γενικού Διευθυντή A&K Risk Management Consulting

Πολιτευτή της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΥΣΗΣ  Μαγνησίας

Όταν σε μια χώρα υπάρχουν νεκροί κρατούμενοι, όταν εντοπίζονται παράνομα όπλα μέσα σε φυλακές και όταν τα περιστατικά πολλαπλασιάζονται αντί να περιορίζονται, τότε δεν μπορεί κανείς να μιλά για «μεμονωμένες περιπτώσεις».

Αυτό που αποκαλύπτεται είναι μια συνολική εικόνα αποτυχίας.

Οι τελευταίες εξελίξεις είναι αποκαλυπτικές. Θάνατοι κρατουμένων στις φυλακές Αγίου Στεφάνου Πάτρας. Εκτέλεση κρατουμένου στις φυλακές Δομοκού, με παράνομο πιστόλι μέσα σε χώρο που θα έπρεπε να βρίσκεται υπό απόλυτο έλεγχο. Και νέο δημοσίευμα για εντοπισμό πιστολιού στο γυμναστήριο των φυλακών Κορυδαλλού.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει πρόβλημα.

Το ερώτημα είναι πόσο βαθύ και πόσο ανεξέλεγκτο έχει γίνει.

Οι φυλακές είναι ο χώρος όπου το κράτος έχει την πλήρη ευθύνη. Δεν μπορεί να επικαλείται άγνοια, ούτε να μεταθέτει ευθύνες. Δεν πρόκειται για ανοιχτές κοινωνικές συνθήκες, αλλά για κλειστές δομές με φύλαξη, ελέγχους, πρωτόκολλα και συνεχή εποπτεία. Αν ακόμη και εκεί εισέρχονται όπλα, αν ακόμη και εκεί χάνονται ανθρώπινες ζωές, τότε το πρόβλημα δεν είναι συγκυριακό. Είναι θεσμικό.

Κάθε παράνομο όπλο που βρίσκεται μέσα σε φυλακή είναι απόδειξη ότι κάποιοι μηχανισμοί έχουν ήδη καταρρεύσει. Γιατί τα όπλα δεν εμφανίζονται από το πουθενά. Περνούν από διαδρομές. Και όπου υπάρχουν διαδρομές, υπάρχουν ανοχές, σιωπές, ευθύνες και, πολύ συχνά, διαφθορά.

Αυτή είναι η σκληρή αλήθεια που η κυβέρνηση δεν μπορεί πια να κρύψει πίσω από γενικόλογες δηλώσεις περί ασφάλειας.

Η αντιεγκληματική πολιτική δεν κρίνεται από τις εξαγγελίες. Κρίνεται από τα αποτελέσματα.

Και τα αποτελέσματα είναι πλέον ορατά σε όλους: ένα σωφρονιστικό σύστημα που δεν πείθει ότι ελέγχεται ουσιαστικά, ένα κράτος που εμφανίζεται ανίκανο να επιβάλει νομιμότητα μέσα στους ίδιους του τους χώρους και μια διαρκής αίσθηση ότι πίσω από τα τείχη λειτουργούν παράλληλοι μηχανισμοί εξουσίας.

Οι κρατούμενοι εκτίουν ποινές. Δεν παραδίδονται σε καθεστώς εγκατάλειψης. Το κράτος έχει ευθύνη για τη ζωή και τη σωματική τους ακεραιότητα. Όταν αυτή η ευθύνη παραβιάζεται επανειλημμένα, δεν μιλάμε απλώς για διοικητικές αδυναμίες. Μιλάμε για πολιτική αποτυχία πρώτου μεγέθους.

Η χώρα χρειάζεται άμεση κάθαρση στις φυλακές. Πλήρεις ελέγχους, αποκάλυψη των κυκλωμάτων, διαφάνεια, λογοδοσία και πραγματικές ευθύνες.

Όχι άλλη επικοινωνιακή διαχείριση. Όχι άλλες ανακοινώσεις χωρίς αποτέλεσμα.

 Η κυβέρνηση μπορεί να συνεχίσει να επενδύει επικοινωνιακά στο δόγμα της «ασφάλειας». Όμως οι νεκροί κρατούμενοι και τα όπλα μέσα στις φυλακές γκρεμίζουν αυτό το αφήγημα.

 Όταν η ανομία φωλιάζει πίσω από τα σίδερα, δεν μιλάμε για επιτυχία της αντιεγκληματικής πολιτικής, αλλά για δημόσιο διασυρμό της. Και όσο δεν αποδίδονται ευθύνες, τόσο θα μεγαλώνει η πεποίθηση ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ανικανότητα, αλλά και η ανοχή.