Ινδία: Εργάτες εκπαιδεύουν την τεχνητή νοημοσύνη που μπορεί να τους αντικαταστήσει

Εργάτες σε εργοστάσια της Ινδίας καλούνται να φορούν κάμερες στο κεφάλι την ώρα που εργάζονται, προκειμένου οι κινήσεις τους να καταγράφονται και να χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης και ρομπότ που στο μέλλον μπορεί να αντικαταστήσουν ανθρώπους στις γραμμές παραγωγής.

Σύμφωνα με τον Guardian, σε εργοστάσιο ένδυσης στα περίχωρα του Δελχί, εργαζόμενοι φόρεσαν μικρές κάμερες στο μέτωπο πριν ξεκινήσουν τη βάρδιά τους, χωρίς να τους εξηγηθεί με σαφήνεια ο λόγος. Οι συσκευές κατέγραφαν κάθε κίνηση: το πώς χειρίζονταν το ύφασμα στη ραπτομηχανή, πώς ευθυγράμμιζαν γιακάδες και ραφές, πώς διόρθωναν ατέλειες, αλλά και τις αλληλεπιδράσεις τους με συναδέλφους.

Στην αρχή, αρκετοί εργαζόμενοι αντιμετώπισαν την εικόνα με χιούμορ. Σύντομα όμως η ατμόσφαιρα στο εργοστάσιο άλλαξε, καθώς πολλοί άρχισαν να ανησυχούν ότι οι κάμερες δεν κατέγραφαν μόνο τις κινήσεις τους για την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και την παραγωγικότητά τους.

Τα «εγωκεντρικά δεδομένα» που χρειάζονται τα ρομπότ

Οι καταγραφές αυτές ονομάζονται «εγωκεντρικά δεδομένα», καθώς προέρχονται από οπτική πρώτου προσώπου. Πρόκειται για υλικό που θεωρείται κρίσιμο στην ανάπτυξη ανθρωποειδών ρομπότ, επειδή δείχνει πώς οι άνθρωποι εκτελούν πραγματικές, χειρωνακτικές εργασίες.

Τα ρομπότ χρειάζονται βίντεο ανθρώπινης δραστηριότητας: χέρια που δουλεύουν, σώματα που κινούνται, εργάτες που εκτελούν επαναλαμβανόμενες ή σύνθετες εργασίες σε πραγματικό περιβάλλον.

Η Ινδία εξελίσσεται σε σημαντικό κόμβο για τη συλλογή τέτοιων δεδομένων, καθώς διαθέτει μεγάλο αριθμό εργαζομένων σε βιομηχανίες όπως η ένδυση, η συναρμολόγηση προϊόντων και η διαλογή αγαθών.

Πολύτιμα δεδομένα χωρίς άμεση αποζημίωση

Το ζήτημα που αναδεικνύεται είναι ότι οι εργάτες που παράγουν αυτά τα δεδομένα δεν φαίνεται να αποζημιώνονται άμεσα για τη συμμετοχή τους. Η έρευνα του Guardian σε έξι εργοστάσια σε πέντε πολιτείες της Ινδίας διαπίστωσε ότι εργαζόμενοι που φορούσαν κάμερες ή έξυπνες συσκευές καταγραφής δεν λάμβαναν ξεχωριστή αμοιβή για το υλικό που αργότερα μπορούσε να πωληθεί σε τεχνολογικές εταιρείες.

Οι συμφωνίες γίνονται συνήθως μεταξύ εταιρειών συλλογής δεδομένων και εργοστασίων. Έτσι, το εργοστάσιο μπορεί να αποζημιώνεται για τη διευκόλυνση της διαδικασίας, αλλά οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, των οποίων οι κινήσεις καταγράφονται και μετατρέπονται σε δεδομένα, μένουν εκτός της οικονομικής εξίσωσης.

Το χαμηλό κόστος αποτελεί βασικό λόγο για τον οποίο η Ινδία γίνεται ελκυστικός προορισμός για τη συλλογή δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης. Υλικό που στις ΗΠΑ θα κόστιζε πολλαπλάσια, μπορεί να παραχθεί στην Ινδία πολύ φθηνότερα, μέσα από συνεργασίες με εργοστάσια.

Ερωτήματα για συναίνεση, ιδιωτικότητα και επιτήρηση

Πέρα από το οικονομικό ζήτημα, η πρακτική αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη συναίνεση των εργαζομένων. Ακόμη κι αν ένας εργάτης φαίνεται να συμφωνεί να φορέσει κάμερα, παραμένει ασαφές αν μπορεί πραγματικά να αρνηθεί χωρίς να φοβάται συνέπειες στη δουλειά του.

Παράλληλα, οι καταγραφές δεν χρησιμοποιούνται πάντα μόνο για την εκπαίδευση ρομπότ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, το υλικό αξιοποιείται και για αναφορές παραγωγικότητας, καταγράφοντας τον χρόνο ενεργής εργασίας, τις περιόδους αδράνειας και τις συνομιλίες μεταξύ συναδέλφων.

Αυτό μετατρέπει τις κάμερες από εργαλείο εκπαίδευσης της τεχνητής νοημοσύνης σε πιθανό μηχανισμό επιτήρησης μέσα στον χώρο εργασίας. Οι εργαζόμενοι αρχίζουν να κινούνται, να μιλούν και να εργάζονται διαφορετικά, γνωρίζοντας ότι κάθε παύση, λάθος ή συζήτηση μπορεί να καταγράφεται.

Οι εργάτες μπροστά στο ερώτημα της επόμενης ημέρας

Η υπόθεση δείχνει μια νέα πλευρά της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης: οι άνθρωποι που εκτελούν τις πιο χειρωνακτικές και χαμηλά αμειβόμενες εργασίες μπορεί να είναι οι ίδιοι που παράγουν τα δεδομένα για την αυτοματοποίησή τους.

Καθώς η ζήτηση για δεδομένα εκπαίδευσης ρομπότ αυξάνεται, το ερώτημα γίνεται όλο και πιο πιεστικό: ποιος πληρώνει τους εργαζόμενους όταν η ίδια τους η εργασία χρησιμοποιείται για να εκπαιδεύσει τις μηχανές που μπορεί κάποτε να τους αντικαταστήσουν;

topontiki.gr