Κάν’το στο Νερό όπως στη ΔΕΗ 

Εδώ και τουλάχιστον τρία χρόνια η κυβέρνηση Μητσοτάκη προσπαθεί να μετατρέψει το Νερό από κοινωνικό αγαθό σε “εμπόρευμα”. Η απευθείας ιδιωτικοποίηση στη διαχείριση των υδάτινων πόρων απέτυχε, κυρίως λόγω των μεγάλων αντιστάσεων στην κοινωνία αλλά και της απόφασης του ΣτΕ που έβαλε τελεία. “Το Νερό είναι δημόσιο αγαθό, όχι εμπόρευμα σύμφωνα με το Σύνταγμα”.

Σιγά μην εμπόδιζε την κυβέρνηση Μητσοτάκη μια απόφαση του ΣτΕ. Από το 2024 μεθοδεύεται σιγά-σιγά η πλήρης εμπορευματοποίηση του νερού. Τα πρώτα βήματα είχαν γίνει επί κυβέρνησης Τσίπρα, όταν η ΕΥΔΑΠ το 2016 εντάχθηκε στο Υπερταμείο ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας. Η κυβέρνηση της ΝΔ την έβγαλε από εκεί για να την παραδώσει στο Χρηματιστήριο των ιδιωτών μετόχων. 

Φθάνουμε στο σήμερα με την ολοκλήρωση του σχεδίου ιδιωτικοποίησης του Νερού. Το νομοσχέδιο για τη διαχείριση των νερών μετά από μια τυπική δημόσια διαβούλευση 10 ημερών, με fast track διαδικασίες βρίσκεται στη Βουλή και αναμένεται να ψηφιστεί στη Βουλή στις 30 Ιουλίου.

Όλο αυτό το διάστημα, κάθε φορά που η κυβέρνηση Μητσοτάκη μιλούσε για τα αναγκαία μέτρα κατά της λειψυδρίας, έμπαινε και ένα λιθαράκι για την ιδιωτικοποίηση του νερού. Το μοντέλο είχε βρεθεί από το 2025. Αφού δεν μπορούσαν να ιδιωτικοποιήσουν το νερό ως “εμπόρευμα”, ιδιωτικοποίησαν την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ. Με πρόσχημα πάλι τη λειψυδρία αποφάσισαν να πορευθούν όπως και με τη ΔΕΗ. Στις δύο Ανώνυμες εταιρείες, την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ μπαίνουν ιδιώτες που θα …τις αναπτύξουν. Όπως ακριβώς συνέβη και με τη ΔΕΗ δηλαδή.

Το αποτελέσμα εκείνης της ιδιωτικοποίησης για την κυβέρνηση είναι απόλυτα πετυχημένο. Το κόστος ενέργειας για όλους του Έλληνες πολίτες έχει εκτοξευθεί στον ουρανό, η ΔΕΗ έχει τρελλά κέρδη και τεράστια μπόνους για τα στελέχη της και το “κρατικό πορτοφόλι” της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη γεμίζει με έσοδα από τους φόρους.

Με το νομοσχέδιο η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ “επεκτείνονται” και αφαιρείται καθολικά η αρμοδιότητα διαχείρισης και διανομής νερού από την Αυτοδιοίκηση η οποία μεταφέρεται στις δύο εισηγμένες στο Χρηματιστήριο ανώνυμες εταιρείες, την ΕΔΥΑΠ και την ΕΥΑΘ. Στις δύο εταιρείες μεταφέρονται όλοι οι υδάτινοι πόροι της χώρας, ενώ παράλληλα βρίσκονται σε εξέλιξη τα μεγάλα project με συμμετοχή ιδιωτικών εταιρειών για εκτροπή ποταμών και συγκέντρωση υδάτων όπως τα σχέδια για τον Αχελώο, τον Μόρνο και το σχέδιο Ευρύτος.

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο, πως μεθοδεύεται η εμπορευματοποίηση

1. Προβλέπεται η υποχρεωτική μεταφορά όλων των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης αλλά και άρδευσης από Αττική, Βοιωτία, Εύβοια, Φωκίδα στην ΕΥΔΑΠ και από Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική στην ΕΥΑΘ.

Οι δυο εισηγμένες στο Χρηματιστήριο εταιρείες με μετόχους στην ΕΥΔΑΠ, εκτός από ελληνικό δημόσιο, την ΤΕΡΝΑ, το Υπεταμείο επενδύσεων και την Paulson & Co. Inc., αποκτούν σημαντικό έλεγχο στο σύνολο των επίγειων και υπόγειων νερών σε όλη τη χώρα. Νερά που ως σήμερα διαχειρίζονταν σύμφωνα με το Σύνταγμα οι ΟΤΑ με μη κερδοσκοπικά κριτήρια και για αυτό είχαν χαμηλά τιμολόγια για τους πολίτες τους. Οι δυο εταιρείες αποκτούν κι όλα τα περιουσιακά στοιχεία των δημοτικών εταιρείων ύδρευσης, ήτοι: δίκτυα, δεξαμενές, φράγματα, γεωτρήσεις, αντλιοστάσια, κ.λ.π

2. Οι Δήμοι μετατρέπονται από “ιδιοκτήτες” σε θεατές

Οι τοπικές εταιρείες δικτύων παραμένουν ως οντότητες αλλά χωρίς καμία δραστηριότητα αφού υποχρεωτικά αυτή μεταφέρεται κεντρικά στην ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Με αντάλλαγμα τη διαγραφή χρεών στους ΔΕΥΑ (που είχαν λόγω των ανατιμήσεων του ενεργειακού κόστους) η ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ αποκτούν την περιουσία τους χωρίς να καταβάλουν ούτε ένα ευρώ. Η κεντρική διαχείριση στη διανομή των νερών είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε γραφειοκρατία, καθυστερήσεις στην αποκατάσταση βλαβών αλλά και σε δυσκολότερη επικοινωνία των πολιτών με τον πάροχο.

Προβλέπεται μεν “ειδικός συντονιστής” και “Συμβουλευτικό Συμβούλιο Συντονιστών” αλλά με αρμοδιότητες χωρίς δεσμευτικό χαρακτήρα ή δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασης. Οι δήμοι παραμένουν ιδιοκτήτες στα χαρτιά, στην πραγματικότητα χάνουν τον πραγματικό έλεγχο της λειτουργίας, των εσόδων, των επενδύσεων και της αξιοποίησης της περιουσίας τους. Για μικρές αγροτικές περιοχές και απομακρυσμένα νησιά στη χώρα, η εξέλιξη αυτή θα είναι καταστροφική. Ποιόν μέτοχο που προσδοκά σε μερίσματα ενδιαφέρει η ανάπτυξη μη κερδοφόρων δικτύων;

3. Η ένταξη όλων των τοπικών δικτύων στην ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ γίνεται χωρίς τεχνική και οικονομική αποτίμηση

Η απόκτηση όλης της δραστηριότητας των τοπικών δημόσιων εταιρειών διαχείρισης νερού χωρίς ολοκληρωμένη και δημοσιοποιημένη μελέτη σκοπιμότητας ή επιπτώσεων δεν παρουσιάζει το πραγματικό κόστος της ενοποίησης, ούτε την κατάσταση και αξία των μεταφερόμενων υποδομών ή τις υποχρεώσεις και οφειλές κάθε φορέα.

Κατόπιν εορτής θα παρουσιαστούν τα επενδυτικά αναγκαία προγράμματα και θα βρεθούν οι χρηματοδότες που αναλάβουν την ανάπτυξη των εταιρειών. Όπως ακριβώς συνέβη και με τη ΔΕΗ. Η εμπειρία δείχνει ότι τα τιμολόγια νερού τόσο για την αγροτική χρήση όσο και την οικιακή θα εκτοξευθούν.

4. Προβλέπεται επιπλέον διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ)

Η διευρυμένη αρμοδιότητα παρέμβασης της για τον έλεγχο των δυο εταιρειών ενώ υπάρχει το μονοπώλιο στη διαχείριση του νερού αφενός σημαίνει ότι δεν θα υπάρχει δημόσιος πολιτικός ή κοινωνικός έλεγχος. Αφετέρου προϊδεάζει για εμφάνιση μελλοντικών “παρόχων” διανομής νερού.

5. Προβλέπονται “έκτακτες αναθέσεις έργων για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας”

Στο άρθρο 36 αναφέρεται ότι οι δυο ανώνυμες εταιρείες θα έχουν τη δυνατότητα για έκτακτες αναθέσεις έργων. Στο όνομα δηλαδή του κινδύνου “λειψυδρίας” θα παρακάμπτονται θεσμικές διαδικασίες και υποχρεώσεις για μελέτες, έλεγχο προϋπολογισμών και χορήγησης απαραίτητων αδειών.

neostrategy.gr