Κυβέρνηση: Η αντεπίθεση για το 30%, ο σταθμός της ΔΕΘ και οι νέοι πονοκέφαλοι – Το σχέδιο Μητσοτάκη ενόψει εκλογών

Η ακρίβεια παραμένει το μεγάλο αγκάθι, η ΔΕΘ μετατρέπεται στον σημαντικότερο πολιτικό σταθμό πριν από τις κάλπες, το μεταναστευτικό επιστρέφει ως δύσκολη εξίσωση και η Συμφωνία της Μέκκας προσθέτει έναν νέο παράγοντα ανησυχίας στα ελληνοτουρκικά. Την ίδια ώρα ο Αλέξης Τσίπρας σταθεροποιείται στον ρόλο του βασικού αντιπάλου και ο Αντώνης Σαμαράς παραμένει η μεγάλη άγνωστη μεταβλητή στα δεξιά της ΝΔ.

Ο Αύγουστος μπορεί παραδοσιακά να θεωρείται μήνας πολιτικής ανάπαυλας, στο Μέγαρο Μαξίμου όμως η προετοιμασία για το φθινόπωρο έχει ήδη αρχίσει. Και αυτή τη φορά η ΔΕΘ δεν αντιμετωπίζεται ως μία ακόμη έκθεση εξαγγελιών, αλλά σχεδόν ως η έναρξη της τελικής προεκλογικής ευθείας.

Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τοποθετήσει τις εκλογές την άνοιξη του 2027 και έχει περιγράψει τη φετινή ΔΕΘ ως «τεστ αξιοπιστίας», ξεκαθαρίζοντας ότι οι ανακοινώσεις θα έχουν ως βασικό αποδέκτη τη μεσαία τάξη και, ειδικότερα, ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίους.

Πίσω όμως από την οικονομική προετοιμασία βρίσκεται ένας καθαρός πολιτικός στόχος: η Νέα Δημοκρατία θέλει να μπει στο φθινόπωρο έχοντας κατοχυρώσει ξανά το 30% ως δημοσκοπικό της «πάτωμα» και όχι ως περιστασιακή επίδοση.

Και αυτό μόνο εύκολο δεν είναι.

Η ΔΕΘ ως επιχείρηση επανασύνδεσης με τη μεσαία τάξη

Ο πρώτος και κρισιμότερος πονοκέφαλος του Μαξίμου έχει όνομα: ακρίβεια.

Είναι το ζήτημα που περιορίζει την πολιτική απόδοση ακόμη και θετικών οικονομικών μεγεθών. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει αναγνωρίσει ότι σημαντικό μέρος των αυξήσεων στα εισοδήματα εξανεμίζεται από τον πληθωρισμό, ενώ επιμένει ότι η κυβέρνηση δεν θα επιλέξει γενικευμένες μειώσεις ΦΠΑ αλλά φορολογικές ελαφρύνσεις και ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος.

Στο υπό επεξεργασία πακέτο της Θεσσαλονίκης κεντρικό ρόλο έχουν οι μειώσεις φόρων για τη μεσαία τάξη και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται στο δεύτερο μισό του Αυγούστου, στις συσκέψεις του οικονομικού επιτελείου με τον πρωθυπουργό.

Παράλληλα εξετάζονται παρεμβάσεις για τους μισθωτούς που θα αυξάνουν το καθαρό εισόδημα μέσα από μειωμένες κρατήσεις, μισθολογικές ενισχύσεις και εργαλεία όπως η κάρτα σίτισης, χωρίς να υπάρχει στον κυβερνητικό σχεδιασμό επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο.

Η στόχευση δεν είναι τυχαία. Η κυβέρνηση επιχειρεί να ξαναπιάσει τμήματα του εκλογικού ακροατηρίου που της έδωσαν τις μεγάλες νίκες του 2019 και του 2023 αλλά σήμερα εμφανίζονται περισσότερο αποστασιοποιημένα: μεσαία τάξη, επαγγελματίες, μικρομεσαίοι επιχειρηματίες, μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα και οικογένειες που βλέπουν το πραγματικό τους εισόδημα να πιέζεται.

Η ΔΕΘ, με αυτή την έννοια, δεν θα είναι μόνο οικονομικό πακέτο. Θα είναι απόπειρα πολιτικής επανασύνδεσης.

Το 30% ως πολιτικό όριο

Οι τελευταίες μετρήσεις δείχνουν γιατί στο Μαξίμου επιμένουν τόσο στο συγκεκριμένο όριο.

Η Marc στα τέλη Ιουλίου κατέγραφε τη ΝΔ περίπου στο 30%, ενώ λίγες ημέρες νωρίτερα η Interview την τοποθετούσε στο 26,8%. Τον Ιούλιο η Metron Analysis είχε δώσει 30,4% στην εκτίμηση ψήφου, με την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα στο 17,1%.

Η εικόνα, επομένως, δεν είναι κατάρρευση. Είναι όμως αστάθεια γύρω από ένα κρίσιμο ψυχολογικό όριο.

Κάτω από το 30% αρχίζει να δυσκολεύει σοβαρά η κυβερνητική αφήγηση ότι η ΝΔ μπορεί, μέσα από δύο εκλογικές αναμετρήσεις, να διεκδικήσει ξανά αυτοδυναμία. Και ταυτόχρονα ανοίγει εκ των πραγμάτων η συζήτηση για κυβερνήσεις συνεργασίας – μια συζήτηση που ήδη έχει εμφανιστεί ακόμη και στο εσωτερικό της γαλάζιας παράταξης.

Γι’ αυτό ο στόχος δεν είναι απλώς η πρώτη θέση. Αυτή προς το παρόν δεν αμφισβητείται.

Ο στόχος είναι να αποκατασταθεί η αίσθηση κυριαρχίας.

Ο Τσίπρας είναι πλέον απέναντι…

Υπάρχει όμως μία μεγάλη διαφορά σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα: ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έχει πλέον απέναντί του μόνο μία κατακερματισμένη αντιπολίτευση.

Ο Αλέξης Τσίπρας έχει εγκατασταθεί στη δεύτερη θέση στις περισσότερες μετρήσεις, δημιουργώντας σταδιακά ένα νέο δίπολο. Στη GPO του Ιουνίου η ΝΔ ήταν στο 26% στην πρόθεση ψήφου και η ΕΛΑΣ στο 14,5%, ενώ η Metron Analysis κατέγραψε αντίστοιχη ενίσχυση και των δύο κομμάτων.

Το ενδιαφέρον για το Μαξίμου δεν βρίσκεται μόνο στα ποσοστά. Βρίσκεται στο γεγονός ότι ο Τσίπρας επιχειρεί να επιστρέψει διαφορετικά: με χαμηλότερους τόνους προς τις υπόλοιπες δυνάμεις της Κεντροαριστεράς, περισσότερο οργανωμένη οικονομική ατζέντα και σαφή στόχο να εμφανιστεί ως εναλλακτική κυβερνητική πρόταση.

Αυτό υποχρεώνει τη ΝΔ να ξαναστήσει πιο καθαρά το δίλημμα της κυβερνησιμότητας και της σταθερότητας.

…Και ο Σαμαράς περιμένει

Από την άλλη πλευρά βρίσκεται η πίεση στα δεξιά.

Η ενδεχόμενη δημιουργία κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά παραμένει χρονικά απροσδιόριστη, αλλά στο Μαξίμου δεν την αντιμετωπίζουν ως αμελητέα υπόθεση. Η τελευταία δημοσκόπηση Interview κατέγραψε διψήφια δυνητική βάση για ένα τέτοιο κόμμα, ενώ προηγούμενες μετρήσεις έδειξαν ότι η κύρια δεξαμενή του βρίσκεται ακριβώς στον χώρο των δεξιών και κεντροδεξιών ψηφοφόρων.

Για τη ΝΔ αυτό δημιουργεί μία ιδιότυπη μέγγενη: ο Τσίπρας πιέζει από το Κέντρο και την Κεντροαριστερά, ο Σαμαράς μπορεί να αποσπάσει ψηφοφόρους από τη δεξιά της πτέρυγα.

Και η κυβέρνηση πρέπει ταυτόχρονα να απευθυνθεί και στους δύο χώρους χωρίς να ακυρώσει το κεντρώο προφίλ που οικοδόμησε ο Μητσοτάκης.

Το μεταναστευτικό ξανά στο τραπέζι

Δεύτερο δύσκολο πεδίο είναι το μεταναστευτικό.

Η συνολική εικόνα απαιτεί μία διευκρίνιση: στο πρώτο επτάμηνο του έτους οι θαλάσσιες ροές εμφανίζονται, σύμφωνα με την κυβέρνηση, μειωμένες κατά περισσότερο από 35%. Ωστόσο η διαδρομή Λιβύη–Κρήτη εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως πιθανή εστία νέας πίεσης, κάτι που ο ίδιος ο Θάνος Πλεύρης έχει επανειλημμένα επισημάνει.

Το Μαξίμου γνωρίζει ότι μία νέα απότομη αύξηση αφίξεων μπορεί πολύ γρήγορα να μετατραπεί από επιχειρησιακό σε πολιτικό πρόβλημα.

Γι’ αυτό και επιμένει σε αυστηρή γραμμή, μέχρι και στην πρόταση για ευρωπαϊκό μηχανισμό προσωρινής αναστολής του ασύλου σε περιπτώσεις μαζικής «εργαλειοποίησης» μεταναστευτικών ροών.

Είναι ένα πεδίο όπου η κυβέρνηση επιχειρεί να αποτρέψει διαρροές προς τα δεξιά της, την ίδια στιγμή που δέχεται κριτική για τη σκληρότητα της πολιτικής της.

Η Μέκκα και ο νέος παράγοντας στα ελληνοτουρκικά

Και σαν να μην έφταναν τα εσωτερικά μέτωπα, προστέθηκε και μία νέα γεωπολιτική μεταβλητή.

Η συμφωνία αμοιβαίας άμυνας που υπέγραψαν στις 7 Αυγούστου Τουρκία, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν στη Μέκκα δημιουργεί μια νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας. Προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, ενώ η Άγκυρα σχεδιάζει κοινές ασκήσεις και βαθύτερη συνεργασία σε αμυντική βιομηχανία, drones, ηλεκτρονικό πόλεμο και τεχνητή νοημοσύνη.

Για την Αθήνα η εξέλιξη δεν συνεπάγεται αυτομάτως ελληνοτουρκική κρίση. Αυξάνει όμως σαφώς το στρατηγικό βάρος της Τουρκίας, η οποία επιχειρεί να τοποθετηθεί στο κέντρο ενός ευρύτερου περιφερειακού συστήματος ασφαλείας, διατηρώντας ταυτόχρονα τη θέση της στο ΝΑΤΟ. Η δε προοπτική διεύρυνσης του σχήματος, για την οποία μιλά ανοιχτά ο Ερντογάν, καθιστά τη συμφωνία ακόμη σημαντικότερη.

Και αυτό είναι μία εξέλιξη που η ελληνική διπλωματία δεν μπορεί απλώς να παρακολουθεί.

Το φθινόπωρο αρχίζει στη Θεσσαλονίκη

Όλα τα παραπάνω συγκλίνουν τελικά στη ΔΕΘ: Ο Μητσοτάκης χρειάζεται από τη Θεσσαλονίκη να πετύχει πολλά ταυτόχρονα: να δώσει χειροπιαστή απάντηση στην ακρίβεια, να ξαναμιλήσει στη μεσαία τάξη, να περιορίσει τις διαρροές δεξιά, να ανακόψει τη δυναμική Τσίπρα και να πείσει ότι, παρά την κόπωση επτά ετών διακυβέρνησης, εξακολουθεί να διαθέτει σχέδιο για την επόμενη ημέρα.

Το κυβερνητικό στοίχημα συμπυκνώνεται τελικά σε έναν αριθμό: 30%.

Εάν η ΝΔ τον κατοχυρώσει και στη συνέχεια αρχίσει να κινείται υψηλότερα, μπορεί να ξαναμπεί σε τροχιά εκλογικής κυριαρχίας.

Εάν όμως το 30% μετατραπεί σε ταβάνι αντί για βάση, τότε το πολιτικό τοπίο αλλάζει. Και μαζί του αλλάζει και η συζήτηση για την επόμενη κυβέρνηση.

Γι’ αυτό η φετινή ΔΕΘ δεν είναι απλώς ακόμη μία εμφάνιση Μητσοτάκη στη Θεσσαλονίκη.

topontiki.gr