Με «άδειες» τις αποθήκες της, η Ευρώπη καταφεύγει ξανά στο ρωσικό LNG

Με τις αποθήκες φυσικού αερίου σε ιστορικά χαμηλά για την εποχή και τον χειμώνα να πλησιάζει, η Ευρώπη βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με ένα δύσκολο ενεργειακό παράδοξο: Παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία και την απόφαση για σταδιακή απεξάρτηση από τη Μόσχα, εξακολουθεί να εισάγει ρωσικό LNG και μάλιστα σε μεγάλες ποσότητες.

Οι ευρωπαϊκές αποθήκες δεν είναι, βέβαια, κυριολεκτικά άδειες. Στις αρχές Αυγούστου βρίσκονταν λίγο κάτω από το 58% της συνολικής χωρητικότητάς τους, όμως αυτό είναι το χαμηλότερο επίπεδο για τη συγκεκριμένη εποχή από τότε που υπάρχουν συγκρίσιμα στοιχεία, δηλαδή από το 2011.

Την ίδια στιγμή, στο πρώτο εξάμηνο του 2026, οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εισήγαγαν 136 φορτία LNG, συνολικού όγκου 9,97 εκατ. τόνων, από τη ρωσική χερσόνησο Γιαμάλ. Οι ποσότητες ήταν αυξημένες κατά 16% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025 και έφτασαν σε επίπεδα ρεκόρ.

Σημειώνεται πως τα στοιχεία για τις εισαγωγές LNG από τη ρωσική χερσόνησο Γιαμάλ δείχνουν ότι περισσότερο από το 97% των φορτίων του τερματικού στο πρώτο εξάμηνο του έτους κατευθύνθηκε σε ευρωπαϊκά λιμάνια. Η εικόνα αναδεικνύει τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται η Ευρώπη. Από τη μία πλευρά, έχει αποφασίσει να κλείσει σταδιακά την πόρτα στο ρωσικό φυσικό αέριο. Από την άλλη, χρειάζεται άμεσα μεγάλες ποσότητες LNG για να αυξήσει τα αποθέματά της πριν από τον χειμώνα.

Οι αποθήκες της Ευρώπης σε ιστορικά χαμηλά

Το βασικό πρόβλημα για την Ε.Ε. είναι ότι μπαίνει στην τελική ευθεία πριν από τον χειμώνα με πολύ χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου από τα συνηθισμένα για την εποχή.

Στις αρχές Αυγούστου, οι ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης ήταν γεμάτες σε ποσοστό λίγο κάτω από 58%, περίπου 12 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από έναν χρόνο νωρίτερα. Τα ημερήσια στοιχεία της Gas Infrastructure Europe για τις ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου καταγράφουν αναλυτικά την πληρότητα ανά χώρα και εγκατάσταση.

Η ανάγκη αναπλήρωσης είναι μεγάλη. Η ευρωπαϊκή ρυθμιστική Αρχή ενέργειας (ACER) έχει υπολογίσει ότι, προκειμένου οι αποθήκες να φτάσουν στο 90% πριν από τον χειμώνα, οι εισαγωγές LNG θα πρέπει να αυξηθούν περίπου κατά 13% σε σχέση με τα επίπεδα του 2025. Μάλιστα, η ανάλυση της ACER για την αναπλήρωση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων δείχνει ότι ακόμη και ένας χαμηλότερος στόχος, στο 80%, απαιτεί διατήρηση των εισαγωγών LNG περίπου στα επίπεδα της προηγούμενης χρονιάς.

Από την πλευρά της, η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη καλέσει τα κράτη-μέλη να ξεκινήσουν εγκαίρως και συντονισμένα την αναπλήρωση των αποθεμάτων πριν από τον χειμώνα σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και μεγάλης μεταβλητότητας στις τιμές.

Ρεκόρ εισαγωγών από τη Ρωσία

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι ροές ρωσικού LNG προς την Ευρώπη αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026, η Ε.Ε. παρέλαβε 136 φορτία από το Γιαμάλ, συνολικού όγκου 9,97 εκατ. τόνων LNG. Ο όγκος ήταν αυξημένος κατά 16% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025 και αποτελεί ρεκόρ για το συγκεκριμένο ρωσικό έργο LNG.

Πάντως, τα δεδομένα της Kpler για το ρεκόρ των ευρωπαϊκών εισαγωγών από το Γιαμάλ της Ρωσίας δείχνουν ότι πάνω από το 97% των φορτίων της εγκατάστασης κατευθύνθηκε σε λιμάνια της Ε.Ε. Η περιοχή του Γιαμάλ βρίσκεται στη ρωσική Αρκτική και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κόμβους εξαγωγής LNG της Ρωσίας.

Αυξήθηκαν 14% οι εισαγωγές ρωσικού LNG τον Ιούνιο

Επισημαίνεται ότι ανάλογη εικόνα προκύπτει και από τα στοιχεία του Κέντρου για την Έρευνα σχετικά με την Ενέργεια και τον Αέρα (Centre for Research on Energy and Clean Air, CREA).

Συγκεκριμένα, τον Ιούνιο του 2026, οι εισαγωγές ρωσικού LNG από την Ε.Ε. ήταν κατά 14% υψηλότερες σε σχέση με τον Ιούνιο του 2025, παρότι μειώθηκαν κατά 5% σε σχέση με τον Μάιο. Ακόμα, η μηνιαία ανάλυση του CREA για τις ρωσικές εξαγωγές ενέργειας δείχνει ότι το LNG εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό τμήμα των ενεργειακών συναλλαγών Ρωσίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το LNG αντιπροσώπευε το 52% της αξίας των εισαγωγών ρωσικών ορυκτών καυσίμων από την ΕΕ τον Ιούνιο, φτάνοντας τα 993 εκατ. ευρώ.

Τα συνολικά έσοδα της Ρωσίας από εξαγωγές LNG αυξήθηκαν κατά 9% σε μηνιαία βάση, στα 60 εκατ. ευρώ ημερησίως. Βέβαια, το συγκεκριμένο ποσό αφορά στις συνολικές ρωσικές εξαγωγές LNG και όχι αποκλειστικά στις πωλήσεις προς την Ε.Ε..

Η Γαλλία αγοράζει περισσότερο ρωσικό LNG

Ιδιαίτερο ρόλο στις εισαγωγές ρωσικού LNG παίζει η Γαλλία. Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με το CREA, τον Ιούνιο οι γαλλικές εισαγωγές ρωσικού LNG αυξήθηκαν κατά 34% σε σύγκριση με τον Μάιο, με την αξία των φορτίων να φτάνει τα 349 εκατ. ευρώ.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η μεταβολή στο λιμάνι Μοντουάρ της Βρετάνης. Μάλιστα, τα στοιχεία του CREA για τις εισαγωγές ρωσικού LNG στη Γαλλία δείχνουν ότι οι αποστολές προς το Μοντουάρ τετραπλασιάστηκαν τον Ιούνιο σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα. Η Γαλλία, μαζί με το Βέλγιο και την Ισπανία, βρίσκεται ανάμεσα στους βασικούς ευρωπαϊκούς προορισμούς των φορτίων από το Γιαμάλ.

Η Ρωσία παραμένει σημαντικός προμηθευτής

Παρά τη μεγάλη αλλαγή του ενεργειακού χάρτη της Ευρώπης μετά την εισβολή στην Ουκρανία, η Ρωσία εξακολουθεί να έχει σημαντική παρουσία στην ευρωπαϊκή αγορά. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026, η Ρωσία κάλυψε το 17,3% των εισαγωγών LNG της Ε.Ε..

Οι ΗΠΑ παρέμειναν μακράν ο μεγαλύτερος προμηθευτής LNG με 57,4%, ενώ το Κατάρ είχε μερίδιο 6,6%. Πάντως, τα επίσημα στοιχεία της Eurostat για τις εισαγωγές φυσικού αερίου της Ε.Ε. δείχνουν ότι στις εισαγωγές φυσικού αερίου σε αέρια μορφή η Νορβηγία είχε μερίδιο 54,4%, η Αλγερία 18,5% και η Ρωσία 9,8%. Η Ευρώπη έχει επομένως μειώσει δραστικά την ενεργειακή εξάρτησή της από τη Μόσχα σε σχέση με την περίοδο πριν από τον πόλεμο, χωρίς όμως να έχει ακόμη μηδενίσει τις ρωσικές ροές.

Η Ευρώπη έχει ήδη αποφασίσει να κόψει το ρωσικό αέριο

Βέβαια, η μεγάλη αντίφαση βρίσκεται στο γεγονός ότι η Ε.Ε. έχει ήδη αποφασίσει να τερματίσει τις συγκεκριμένες εισαγωγές. Υπενθυμνίζεται ότι, στις 26 Ιανουαρίου 2026, το Συμβούλιο της Ε.Ε. έδωσε την τελική έγκριση στον κανονισμό για τη σταδιακή απαγόρευση του ρωσικού LNG και του φυσικού αερίου μέσω αγωγών.

Επισηημαίνεται ότι η επίσημη απόφαση της Ε.Ε. για τη σταδιακή απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου προβλέπει την πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού LNG από τις αρχές του 2027. Για τα βραχυχρόνια συμβόλαια LNG που εμπίπτουν στο σχετικό καθεστώς, η απαγόρευση εφαρμόζεται ήδη από τις 25 Απριλίου 2026. Για τις μακροχρόνιες συμβάσεις υπάρχει μεταβατική περίοδος έως την 1η Ιανουαρίου 2027.

Πάντως, το αναλυτικό χρονοδιάγραμμα της Ε.Ε. για το τέλος του ρωσικού φυσικού αερίου εξηγεί γιατί σημαντικές ποσότητες ρωσικού LNG μπορούν ακόμη νόμιμα να φτάνουν στα ευρωπαϊκά λιμάνια. Οι σημερινές αυξημένες εισαγωγές δεν σημαίνουν επομένως ότι η Ε.Ε. έχει ανατρέψει επισήμως την πολιτική απεξάρτησης από τη Ρωσία. Δείχνουν, όμως, πόσο δύσκολη είναι η ενεργειακή εξίσωση μέχρι να ολοκληρωθεί η μετάβαση.

Το Ορμούζ πιέζει ακόμη περισσότερο την Ευρώπη

Η προσπάθεια αναπλήρωσης των αποθεμάτων γίνεται ακόμη δυσκολότερη εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες στον κόσμο.

Μάλιστα, σύμφωνα με την αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας, περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG περνούσε από τα Στενά του Ορμούζ. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ποσοτήτων προερχόταν από το Κατάρ. Μόνο το Κατάρ εξήγαγε μέσω του Ορμούζ περίπου 9,3 δισ. κυβικά πόδια LNG ημερησίως το 2024.

Οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή στις συγκεκριμένες ροές περιορίζει τις διαθέσιμες ποσότητες LNG και αυξάνει τον ανταγωνισμό μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.

Το TTF πάνω από τα 62 ευρώ

Η πίεση αποτυπώνεται ήδη στην ευρωπαϊκή αγορά. Συγκεκριμένα, την Τρίτη (11/8), το συμβόλαιο αναφοράς TTF ξεπέρασε ενδοσυνεδριακά τα 62 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Έτσι, η νέα άνοδος του TTF πάνω από τα 62 ευρώ/MWh αποδίδεται στην αυξημένη ανησυχία για την προσφορά LNG, τα χαμηλά ευρωπαϊκά αποθέματα και την αυξημένη θερινή κατανάλωση. Η εξέλιξη δεν σημαίνει ότι οι αυξήσεις θα μεταφερθούν αυτομάτως και στον ίδιο βαθμό στους λογαριασμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Ωστόσο, η παρατεταμένη παραμονή του φυσικού αερίου σε υψηλές τιμές αυξάνει το ενεργειακό κόστος και μπορεί να μεταφερθεί και στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο δύσκολος χειμώνας μπροστά και το φυσικό αέριο

Το πραγματικό στοίχημα για την Ευρώπη δεν είναι μόνο η σημερινή τιμή του TTF, είναι αν θα μπορέσει να γεμίσει εγκαίρως τις αποθήκες της πριν από την έναρξη του χειμώνα και με ποιο κόστος.

Με τα αποθέματα σε ιστορικά χαμηλά για την εποχή, την κρίση στα Στενά του Ορμούζ να περιορίζει κρίσιμες ροές LNG και την παγκόσμια αγορά να γίνεται ολοένα πιο ανταγωνιστική, η Ε.Ε. πρέπει να εξασφαλίσει μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου μέσα στους επόμενους μήνες.

Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο παράδοξο: Τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Ευρώπη έχει αποφασίσει να κλείσει την πόρτα στο ρωσικό αέριο. Μέχρι, όμως, να εφαρμοστεί πλήρως αυτή η απόφαση, συνεχίζει να παραλαμβάνει ποσότητες-ρεκόρ LNG από τη χερσόνησο Γιαμάλ. Με τον χειμώνα να πλησιάζει και τις αποθήκες να βρίσκονται πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα που θα ήθελε, το ρωσικό LNG εξακολουθεί, έστω προσωρινά, να αποτελεί μέρος της ευρωπαϊκής εξίσωσης ενεργειακής ασφάλειας.