Μερική υποχώρηση από το Ιράν: Λέει «ναι» σε διαπραγματεύσεις δίχως άρση του ναυτικού αποκλεισμού, βάζει στο τραπέζι πυρηνικά και άνοιγμα του Ορμούζ

Την αναθεωρημένη της πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου παρέδωσε σήμερα η Τεχεράνη στην Ουάσινγκτον, αφήνοντας περιθώρια συμβιβασμού σε μια προσπάθεια να επανεκκινήσει τις συνομιλίες και να τερματιστεί το αδιέξοδο που αποδεικνύεται ιδιαίτερα κοστοβόρο για την οικονομία της.

Ωστόσο, οι δύο πλευρές παραμένουν πολύ μακριά σε βασικά ζητήματα, όπως η πλήρης επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις και επικαλείται η Wall Street Journal, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι συνομιλίες εξακολουθούν να βαδίζουν σε τεντωμένο σκοινί. Την ίδια στιγμή, αραβικά μέσα αναφέρουν πως οι Πακιστανοί μεσολαβητές ζήτησαν από τον Ντόναλντ Τραμπ να μην βιαστεί να αποφασίσει νέα στρατιωτική επιλογή, τουλάχιστον μέχρι την επόμενη εβδομάδα, καθώς ενδέχεται να πέσουν χαρτιά στο τραπέζι που θα οδηγήσουν σε διπλωματική λύση.

«Θέλουν να κάνουν συμφωνία, αλλά δεν είμαι ικανοποιημένος», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος σε δημοσιογράφους την Παρασκευή, σχολιάζοντας τη νέα ιρανική πρόταση. «Θα δούμε τι θα συμβεί».

Η πρόταση της Τεχεράνης κάνει ένα βήμα προς τις ΗΠΑ, προτείνοντας να συζητηθούν οι όροι της για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ ταυτόχρονα με τις αμερικανικές εγγυήσεις για τον τερματισμό των επιθέσεων και τη χαλάρωση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Προηγουμένως, το Ιράν ζητούσε από τις ΗΠΑ να άρουν τον αποκλεισμό ως προϋπόθεση για την έναρξη συνομιλιών και να συμφωνήσουν στους όρους λήξης του πολέμου πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για τη διαχείριση των Στενών και το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Η νέα πρόταση προβλέπει επίσης ότι τα ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα συζητηθούν με αντάλλαγμα την άρση των αμερικανικών κυρώσεων.

Σύμφωνα με τις πηγές της WSJ, η Τεχεράνη έχει ενημερώσει τους μεσολαβητές ότι είναι έτοιμη να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στο Πακιστάν στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, εφόσον η Ουάσιγκτον δείξει θετική στάση απέναντι στη νέα πρόταση.

«Νομίζω ότι ευθυγραμμίζει τα κίνητρα όλων, καθώς τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν θα μπορούσαν να αποκομίσουν κάποια περιορισμένη οικονομική ανακούφιση, ενώ μετατίθενται πιο δύσκολα και χρονοβόρα ζητήματα», δήλωσε στην εφημερίδα ο Ρίτσαρντ Νέφιου, πρώην ανώτερος διαπραγματευτής των ΗΠΑ με το Ιράν και νυν συνεργάτης του Πανεπιστημίου Κολούμπια.

Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης επιβεβαίωσαν ότι η χώρα υπέβαλε νέα πρόταση στους μεσολαβητές και ανέφεραν ότι είναι πρόθυμη να επιστρέψει στη διπλωματία, εφόσον οι ΗΠΑ μετριάσουν τη ρητορική τους.

Το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο σχετικά με τις λεπτομέρειες της πρότασης, ενώ και ο Λευκός Οίκος απέφυγε να τοποθετηθεί.

«Δεν σχολιάζουμε ιδιωτικές διπλωματικές συνομιλίες. Ο πρόεδρος Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται για τη διασφάλιση της βραχυπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι.

Η τελευταία αυτή διπλωματική κίνηση έρχεται έπειτα από μια παρατεταμένη αντιπαράθεση, κατά την οποία το Ιράν αρνήθηκε να αποστείλει αντιπροσωπεία για δεύτερο γύρο συνομιλιών στο Πακιστάν την περασμένη εβδομάδα, ενώ οι δύο πλευρές ενέτειναν την οικονομική σύγκρουση στα ύδατα γύρω από το Ιράν.

Η Τεχεράνη έχει ουσιαστικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ εδώ και εβδομάδες, πραγματοποιώντας επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και άλλα πλοία, περιορίζοντας την πρόσβαση σε μια κρίσιμη οδό από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου.

Σε απάντηση, οι ΗΠΑ επέβαλαν αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και πλοία, επιδιώκοντας να πλήξουν την κύρια πηγή εσόδων της Τεχεράνης και να την αναγκάσουν σε παραχωρήσεις.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ έχει ζητήσει από τους συνεργάτες του να προετοιμαστούν για έναν παρατεταμένο αποκλεισμό του Ιράν. Η αμοιβαία πίεση έχει περιορίσει τις εξαγωγές και εισαγωγές της χώρας, ενώ έχει διατηρήσει την τιμή του πετρελαίου Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Η Τεχεράνη έχει καταστήσει σαφές ότι δεν είναι διατεθειμένη να προχωρήσει σε σημαντικούς συμβιβασμούς όσον αφορά το πυρηνικό της πρόγραμμα. Σε πρόταση που υπέβαλε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, ανέφερε ότι θα συζητήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα μόνο αφού επιλυθούν όλα τα υπόλοιπα ζητήματα που αφορούν τα Στενά και τη λήξη του πολέμου.

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να σταματήσει το Ιράν τον εμπλουτισμό πυρηνικού καυσίμου για έως και 20 χρόνια και να παραδώσει τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, αίτημα στο οποίο η Τεχεράνη αντιδρά.

Παρά το αδιέξοδο, οι δύο πλευρές συνεχίζουν να ανταλλάσσουν μηνύματα μέσω διαφόρων μεσολαβητών, μεταξύ των οποίων το Πακιστάν, το Κατάρ, η Αίγυπτος και η Τουρκία. Καμία πλευρά δεν έχει αποκλείσει τις συνομιλίες, αν και οι ελπίδες για συνάντηση στο Πακιστάν το περασμένο σαββατοκύριακο δεν ευοδώθηκαν.

Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ταξίδεψε δύο φορές στο Ισλαμαμπάντ, ωστόσο ο Τραμπ ακύρωσε την αποστολή των στενών συνεργατών του, καθώς η Τεχεράνη δεν επιβεβαίωσε ότι ήταν έτοιμη να συμμετάσχει.

Την Παρασκευή, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών προειδοποίησε τους πλοιοκτήτες να μην καταβάλλουν τέλη στο Ιράν για την ασφαλή διέλευση από τα Στενά, είτε άμεσα είτε μέσω άτυπων ανταλλαγών ή δωρεών σε ιρανικούς οργανισμούς, όπως η Ιρανική Ερυθρά Ημισέληνος.