Μέση Ανατολή: Νέα ένταση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας – «Η Άγκυρα δεν μπορεί να στέλνει το ναυτικό της όπου θέλει»

Takeaways by to pontiki AI

• Το ισραηλινό Πολεμικό Ναυτικό βρίσκεται σε κατάσταση υψηλής ετοιμότητας για να αποτρέψει την τουρκική θαλάσσια επιθετικότητα και να προστατεύσει τα συμφέροντα του Ισραήλ στην ευρύτερη περιοχή.
• Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις παρακολουθούν στενά τη στρατιωτική ενίσχυση της Τουρκίας στη Συρία, επιδιώκοντας παράλληλα να διατηρήσουν την ελευθερία δράσης τους έναντι τουρκικών παρεμβάσεων.
• Παρά την πρόσφατη προσέγγιση της Αιγύπτου με την Τουρκία, το Ισραήλ διαβλέπει ευκαιρίες για συνεργασία με το Κάιρο, εστιάζοντας στην ανάγκη περιορισμού των τουρκικών ναυτικών φιλοδοξιών.
• Στο πλαίσιο αυτό, το Ισραήλ ενισχύει τους μηχανισμούς ναυτικής συνεργασίας με την Ελλάδα και την Κύπρο, διατηρώντας ισχυρές συμμαχίες για την αντιμετώπιση των περιφερειακών προκλήσεων ασφαλείας.

Νέα ένταση στην ανατολική Μεσόγειο, καθώς το Πολεμικό Ναυτικό του Ισραήλ αναλαμβάνει δράση για να αποτρέψει την τουρκική θαλάσσια επιθετικότητα και ως απάντηση στις κινήσεις του τουρκικού ναυτικού προς νέα σημεία ενδιαφέροντος στο Ισραήλ, σύμφωνα με την εφημερίδα Jerusalem Post.

Το ισραηλινό Ναυτικό ουσιαστικά, θέλει να στείλει ένα μήνυμα στην Τουρκία: αν πιστεύει ότι μπορεί να κινεί ελεύθερα το ναυτικό της, θα πρέπει να το ξανασκεφτεί. Η εφημερίδα αναφέρει ότι οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) βρίσκονται σε κατάσταση υψηλής ετοιμότητας για οποιαδήποτε τουρκική κίνηση, είτε αυτή είναι δια θαλάσσης, ξηράς ή αέρα· αυτό περιλαμβάνει περιοχές κοντά στην Ελλάδα και την Κύπρο ή, στη χειρότερη περίπτωση, στη Συρία ή τη Γάζα.

Ο IDF αναγνωρίζει ότι το τουρκικό ναυτικό είναι ισχυρό και δεν μπορεί να αγνοηθεί. Ωστόσο, ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζει η Τουρκία βρίσκεται στη Συρία, δεδομένης της επίθεσης του IDF σε μια συριακή αεροπορική βάση με σκοπό να εμποδίσει την Τουρκία να εγκαταστήσει ένα νέο ραντάρ ή άλλα μέσα που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ελευθερία δράσης του Ισραήλ. Το Ισραήλ έχει επίσης αντιταχθεί σθεναρά στη συμμετοχή της Τουρκίας στη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF), έναν ειρηνευτικό οργανισμό για τη Λωρίδα της Γάζας.

Η εφημερίδα επισημαίνει ότι ο IDF θεωρεί ότι η Τουρκία έχει μια βαθιά δέσμευση προς το συριακό καθεστώς – μια δέσμευση που έχει τις ρίζες της στη θρησκευτική δογματική. Αντίθετα, η δέσμευση της Τουρκίας προς τη Γάζα είναι πιο γενικής φύσης και αφορά την περιφερειακή επιρροή, όχι τη θρησκεία. Στις 26 Ιουλίου, η «Post» ανέφερε ότι, ακόμη και καθώς η Τουρκία και η Αίγυπτος επανασυνδέονται σε ορισμένους τομείς, ανώτερες πηγές του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας διαβλέπουν ευκαιρίες για συνεργασία μεταξύ του Ισραήλ και του Καΐρου, προκειμένου να αντισταθμιστούν τα ναυτικά συμφέροντα της Άγκυρας.

Οι τρεις εκδοχές

Καθώς τόσο το Ισραήλ όσο και η Αίγυπτος παρακολουθούσαν το Ιράν να ενισχύει τον έλεγχό του στο Στενό του Ορμούζ, οι δύο χώρες ενδέχεται τελικά να συμφωνήσουν ως προς το κοινό τους συμφέρον να αποτρέψουν την Τουρκία από το να αναδειχθεί σε ανερχόμενη δύναμη και να αποτελέσει παρόμοια απειλή. Μέχρι τώρα, οι ναυτικές μονάδες του Ισραήλ και της Αιγύπτου έχουν συνεργαστεί σε διεθνείς ασκήσεις, αλλά καμία από τις δύο δεν έχει αντιμετωπίσει σοβαρή πρόκληση στη Μεσόγειο.

Αυτή όμως είναι μόνο μία εκδοχή· υπάρχουν τουλάχιστον άλλες δύο. Παρά την αισιόδοξη εκδοχή, ο Αιγύπτιος υπουργός Άμυνας Ασράφ Σαλέμ Ζαχέρ ταξίδεψε στην Άγκυρα στις 13 Ιουλίου. Αυτή η κίνηση, σύμφωνα με ορισμένους απαισιόδοξους παρατηρητές, αντιπροσώπευε μια βαθιά διαρθρωτική αλλαγή στη γεωπολιτική της Ανατολικής Μεσογείου. Η απαισιόδοξη εκδοχή θεωρεί αυτό ως απόδειξη ότι η Αίγυπτος και η Τουρκία πλησιάζουν η μία την άλλη – ενδεχομένως εναντίον του Ισραήλ.

Αυτό συνδέεται με την τρίτη εκδοχή: ότι, μέχρι τώρα, η Τουρκία και η Αίγυπτος δεν ήθελαν να έχουν καμία σχέση μεταξύ τους. Αυτή η εκδοχή, η οποία ίσχυε μέχρι πέρυσι, είχε ιστορική βάση. Για πάνω από μια δεκαετία, οι αντικρουόμενες ιδεολογίες μεταξύ του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του Αιγύπτιου Προέδρου Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι ήταν μόνιμα ενσωματωμένες στο περιφερειακό τοπίο. Οι δύο φαινόταν να μην έχουν κανένα δρόμο προς τη συμφιλίωση.

Αναθέρμανση σχέσεων

Ο Σίσι κατηγορούσε τον Ερντογάν ότι υποστήριζε την Αδελφότητα των Μουσουλμάνων, η οποία ανέλαβε την εξουσία στην Αίγυπτο από το 2012 έως το 2013, ενώ ο Ερντογάν κατηγορούσε τον Σίσι ότι ανέτρεψε την Αδελφότητα από την εξουσία. Ωστόσο, η Τουρκία και η Αίγυπτος έχουν αποκομίσει κάτι νέο, ιδίως τους τελευταίους μήνες. Ο Σίσι εξασφαλίζει πρόσβαση σε προηγμένη στρατιωτική τεχνολογία από την Τουρκία χωρίς δυτική παρέμβαση, ενώ ο Ερντογάν έχει αποκτήσει έναν εταίρο για να νομιμοποιήσει τις θαλάσσιες φιλοδοξίες του.

Επιπλέον, η στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Καΐρου και Άγκυρας εξελίχθηκε γρήγορα από επιφανειακή διπλωματία σε βαθιά, δομική ολοκλήρωση. Οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις τους τους τελευταίους μήνες έδειξαν αυτό που φαινόταν να είναι ένα ανησυχητικό επίπεδο επιχειρησιακής συντονισμού. Στις αεροπορικές ασκήσεις της Τουρκίας «Anatolian Eagle» εντάχθηκαν Αιγύπτιοι πιλότοι για εκπαίδευση σε προσομοιωμένα περιβάλλοντα υψηλού κινδύνου, παράλληλα με τα μέσα της Άγκυρας.

Ακολούθησαν αμέσως οι ασκήσεις των αιγυπτιακών ειδικών δυνάμεων «Golden Eagle», οι οποίες εστίασαν στη διαλειτουργικότητα της διοίκησης σε πολλαπλά μέτωπα. Σύμφωνα με ορισμένους παρατηρητές, δεν πρόκειται για συνηθισμένες διμερείς στρατιωτικές ασκήσεις, αλλά μάλλον για μια διαδικασία σύνθεσης των στρατιωτικών δόγματων δύο από τους ισχυρότερους στρατούς της περιοχής. Ανώτερες πηγές του Πολεμικού Ναυτικού του Ισραήλ πιστεύουν ότι, παρά την αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, οι ανησυχίες της Αιγύπτου σχετικά με την απόκτηση ναυτικού πλεονεκτήματος από την Τουρκία εξυπηρετούν τα συμφέροντα του Ισραήλ.

Ο ρόλος της Ελλάδας

Ο Σίσι είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος σε σχέση με τα τρέχοντα ζητήματα που αφορούν τη Λιβύη και άλλες περιοχές, στις οποίες ο Ερντογάν ενδέχεται να έχει σαφώς διαφορετικά συμφέροντα. Η εφημερίδα εκτιμά ότι, σε αυτούς τους τομείς, η Αίγυπτος θα μπορούσε να συνεργαστεί όχι μόνο με το Ισραήλ, αλλά και με την Κύπρο και την Ελλάδα, προκειμένου να αντισταθμίσει την επιθετικότητα της Τουρκίας. Στα τέλη Ιουνίου, ο Αρχηγός του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, Υποναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας, επισκέφθηκε το Ισραήλ μαζί με τον Αρχηγό του Ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού, Υποναύαρχο Εγιάλ Χαρέλ.

Στη συνάντηση αυτή συμμετείχαν και οι ειδικές δυνάμεις του Ναυτικού «Shayetet 13», ενώ οι δύο πλευρές ενίσχυσαν τους μηχανισμούς συνεργασίας μεταξύ των ναυτικών τους δυνάμεων. Ορισμένοι απαισιόδοξοι ενδέχεται να θεωρήσουν αυτή τη συμμαχία ως έναν συνασπισμό του Ισραήλ, της Κύπρου, της Ελλάδας και ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών εναντίον της Αιγύπτου και της Τουρκίας. Ωστόσο, ανεξάρτητα από την έκβαση των σχέσεων μεταξύ Αιγύπτου και Τουρκίας, το Ισραήλ εξακολουθεί να έχει τους συμμάχους του.

topontiki.gr