“Μη ανταγωνιστική” η χώρα και στα αγροτικά προϊόντα

Η μείωση των εξαγωγών σε αγροτικά προϊόντα και η αύξηση εισαγωγών ακόμη και στα οπωροκηπευτικά, έναν ακμαίο κλάδο στον πρωτογενή τομέα, αποδεικνύει τις επιπτώσεις από τη συνολική εγκατάλειψη των αγροτών που ακολουθεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη τα τελευταία χρόνια.

Παρά τους διθύραμβους για “βελτίωση των μεγεθών και αύξηση της ανταγωνιστικότητας”, η σκληρή πραγματικότητα δείχνει ότι για πρώτη φορά η χώρα μας κατακτά ένα ακόμη αρνητικό ρεκόρ. Ο πρωτογενής τομέας κατέστη το 2025 ελλειμματικός.

Δεν το λέει κάποιος από την αντιπολίτευση στον Κυριάκο Μητσοτάκη αλλά το ΚΕΠΕ (Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών) του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η μελέτη για την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας το 2025 βρίθει στοιχείων που η κυβέρνηση δεν θέλει ούτε να βλέπει, πόσο μάλλον να χαίρεται για αυτά.

Το πλέον ωστόσο ενδιαφέρον στα στοιχεία του ΚΕΠΕ για το 2025 είναι η αναφορά στο τακτικό 3 μηνιαίο ψηφιακό περιοδικό του για το “Εξωτερικό εμπόριο αγροτικών προϊόντων και τροφίμων”. Για πρώτη φορά λοιπόν η Ελλάδα φέρεται να εισάγει πολλά οπωροκηπευτικά προϊόντα. Μάλιστα οι εισαγωγές αυτές βρέθηκαν το 2025 στην τρίτη θέση, ενώ παραμένουν στην πρώτη και δεύτερη το κρέας και τα γαλακτοκομικά, προϊόντα στα οποία η χώρα μας ήταν πάντα ελλειμματική.

Αρνητικό ισοζύγιο, αρνητικές προοπτικές για τον πρωτογενή τομέα

Τα τελευταία 3 χρόνια το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών παραμένει αρνητικό μεταξύ του -06% και -7% του ΑΕΠ της χώρας. Όταν μάλιστα το ΚΕΠΕ στην ετήσια έκθεσή του σημειώνει ότι “προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία η προοπτική του αγροτικού τομέα, καθώς αναμένεται μείωση των εξαγωγών αγροτικών προϊόντων, τα επόμενα χρόνια”, καταδεικνύεται ότι η ψαλίδα στο αρνητικό ισοζύγιο θα μεγαλώσει. Κι αν προστεθούν οι αναμενόμενες εισαγωγές αγροτικών προϊόντων λόγω της συμφωνίας Mercosur, η κατάσταση προβλέπεται ακόμη χειρότερη.

Το ΚΕΠΕ αναφέρει ως αιτίες για αυτή την πρόβλεψη “το αυξανόμενο κόστος παραγωγής, την ενεργειακή επιβάρυνση, τις κλιματικές πιέσεις, την έλλειψη ουσιαστικής αγροτικής πολιτικής και τις στρεβλώσεις στις αγροτικές επιδοτήσεις”.

Οι τεχνοκράτες της κυβέρνησης λοιπόν λένε πως επίκειται “περαιτέρω συρρίκνωση των παραδοσιακών εξαγωγών, όπως του βαμβακιού, που αποτελούσαν στο παρελθόν σημαντικό στήριγμα του εξωτερικού τομέα”. Επίσης αναφέρουν πως παρά την ανάκαμψη των εξαγωγών μετά τη μνημονιακή κρίση, οι “εισαγωγές αγαθών (καταναλωτικών, ενδιάμεσων και κεφαλαιουχικών), συνεχίζουν να υπερβαίνουν σημαντικά τις εξαγωγές, υποδηλώνοντας βαθιά εξάρτηση από το εξωτερικό για κρίσιμες εισροές της παραγωγικής και καταναλωτικής διαδικασίας” .

Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα στην ετήσια Έκθεσή του, το ΚΕΠΕ, σημειώνει τη Γεωργία-Δασοκομία-Αλιεία η οποία υποχώρησε σε ιστορικό χαμηλό -128 εκατ. ευρώ από 11 εκατ. το 2023, με μερίδιο -1,8% από 0,2%. Συνολικά, ο πρωτογενής τομέας (μαζί με ορυχεία-λατομεία) γίνεται έντονα αρνητικός το 2024, από 135 εκατ. το 2023 σε -204 εκατ. ευρώ, ποσοστά -2,9% από 2,8%, αντίστοιχα.

Οι ξένες επενδύσεις πρωτοστατούν στις “υπηρεσίες” ενώ είναι “αρνητικές” στον πρωτογενή τομέα. Στις υπηρεσίες οι ξένες επενδύσεις αυξήθηκαν από 3,087 δις ευρώ το 2023 σε 5,943 δις το 2024, αυξάνοντας το μερίδιο τους από 64,6% σε 84,7%. Όπου “υπηρεσίες” εννοούμε κυρίως τον τουριστικό τομέα και τα ακίνητα.

Η εικόνα στα αγροτικά προϊόντα και τα τρόφιμα

Το 2025 το συνολικό εξωτερικό εμπόριο της Ελλάδας παρουσίασε κάμψη. Ο (παρακάτω) πίνακας απεικονίζει τη γενική εικόνα των εξαγωγών και ειδικότερα την εικόνα εμπορίου των αγροδιατροφικών προϊόντων.

Επισημαίνεται ότι δεν συμπεριλαμβάνεται τα “πετρελαιοειδή”, λόγω της σημαντικής συμμετοχής τους στο εμπόριο (19,1% των εισαγωγών και 26,1% των εξαγωγών).

Ειδικότερα για τα αγροδιατροφικά προϊόντα, οι τελευταίες εξελίξεις δημιουργούν προβληματισμό. “Το εμπορικό πλεόνασμα, το οποίο εμφανίστηκε το 2020, για πρώτη φορά μετά από 36 χρόνια, το 2025μετατράπηκε σε έλλειμμα”. Αιτία για αυτό είναι η “ταχύτερη αύξησης των εισαγωγών αγροδιατροφικών προϊόντων (10%) από την αντίστοιχη αύξηση των εξαγωγών (6,6%)”.

Όπως σημειώνεται το 2025 είναι η 2η συνεχόμενη χρονιά κατά την οποία οι εισαγωγές αυξάνονται σημαντικά ταχύτερα από τις εξαγωγές. Ήδη το 2024 στα αγροδιατροφικά προϊόντα, οι εισαγωγές κατέγραψαν άνοδο 7,8%, ενώ οι εξαγωγές αυξήθηκαν μόνο κατά 4%. Έτσι το πλεόνασμα των 462 εκ. ευρώ του 2023, περιορίστηκε σε μόλις 84 εκ. το 2024.

Το 2025 η σχέση γίνεται αρνητική. Όπως αναφέρεται “ο ρυθμός αύξησης των εισαγωγών το 2025 είναι 10%, ενώ ο αντίστοιχος των εξαγωγών 6,6%”. Έτσι το ήδη συρρικνωμένο εμπορικό πλεόνασμα του 2024 ύψους μόλις 84 εκ. ευρώ μετατράπηκε το 2025 σε έλλειμμα ύψους 293 εκ. ευρώ!

“Η αδυναμία της ελληνικής οικονομίας να διατηρήσει το πλεόνασμα, ακόμα και σε έναν δυναμικό και εύρωστο κλάδο όπως τα αγροδιατροφικά προϊόντα, είναι ενδεικτική των προβλημάτων του παραγωγικού της υποδείγματος”, σημειώνει το ΚΕΠΕ.

Σε ότι αφορά στα επιμέρους προϊόντα, αυτά του κρέατος συνεχίζουν να έχουν την πρωτοκαθεδρία στο μερίδιο συμμετοχής στις συνολικές εισαγωγές με 17,6%. Για πρώτη φορά ξεπέρασαν τα 2 δισ σε αξία. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα βρέθηκαν στη δεύτερη θέση με μερίδιο επί των εισαγωγών 12,7%, ενώ τα οπωροκηπευτικά βρίσκονται στην τρίτη θέση με 11,9%.

neostrategy.gr