Ο Ερντογάν ξεδιπλώνει το σχέδιο για το «Ισλαμικό ΝΑΤΟ»: Η επιχείρηση επέκτασης και το μήνυμα στη Δύση

Η υπογραφή της αμυντικής συμφωνίας στη Μέκκα την περασμένη Παρασκευή, ανάμεσα στην Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, φαίνεται πως ήταν μόνο η αρχή του ευρύτερου σχεδιασμού της Άγκυρας. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξέφρασε πλέον ανοιχτά τη βούλησή του να επεκταθεί το συγκεκριμένο αμυντικό σύμφωνο, επιβεβαιώνοντας στην πράξη τις προθέσεις του για τη συγκρότηση ενός διευρυμένου «Ισλαμικού ΝΑΤΟ».

Μέσα από συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα Asharq Al-Awsat, ο Τούρκος πρόεδρος τάχθηκε ξεκάθαρα υπέρ μιας ευρύτερης συμμαχίας, σημειώνοντας την αναγκαιότητά της την ώρα που η πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή βρίσκεται σε εξέλιξη.

Το όραμα του Ερντογάν για την περιφερειακή «ομπρέλα»

Ο Τούρκος πρόεδρος δεν έκρυψε τις φιλοδοξίες του για την επόμενη ημέρα της Μέσης Ανατολής. Στη συνέντευξή του, ξεκαθαρίζοντας τους απώτερους στόχους της Άγκυρας, προχώρησε στην εξής χαρακτηριστική δήλωση: «Φιλοδοξούμε η συμφωνία να επεκταθεί και ίσως ευνοϊκές συνθήκες επιτρέψουν μια μέρα σε όλες τις χώρες της περιοχής να ενωθούν υπό την ομπρέλα της».

Παράλληλα, η «Συμφωνία της Μέκκας», η οποία εμπεριέχει ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής, χρησιμοποιείται από τον Ερντογάν ως όχημα για την απομάκρυνση των δυτικών δυνάμεων από την ευρύτερη περιοχή. Ο ίδιος επιμένει κατηγορηματικά ότι η διαχείριση των τοπικών κρίσεων πρέπει να παραμείνει αποκλειστικά στα χέρια των κρατών της περιοχής, δίχως εξωτερικές παρεμβάσεις. Για να καταστήσει μάλιστα σαφές το μήνυμά του απέναντι στη διεθνή κοινότητα, τόνισε: «Τα περιφερειακά ζητήματα πρέπει να επιλύονται από περιφερειακούς παράγοντες, χωρίς καμία φόρμουλα που να επιβάλλεται από έξω. Οι λύσεις που έρχονται από το εξωτερικό είναι συνώνυμες μόνο με καταστροφές».

Η διπλωματική πολιορκία της Αιγύπτου από τον Χακάν Φιντάν

Η επιχείρηση διεύρυνσης της συμμαχίας έχει ήδη τεθεί σε κίνηση από την τουρκική διπλωματία. Την ίδια γραμμή με τον Τούρκο πρόεδρο είχε χαράξει ήδη από το Σάββατο ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν. Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, καθώς προέβλεψε ότι στο επόμενο βήμα θα προσχωρήσει στο σχήμα αυτό των κυρίως σουνιτικών κρατών και η Αίγυπτος.

Αυτή η δήλωση προετοιμάζει το έδαφος για τις άμεσες κινήσεις της Άγκυρας, καθώς ο Φιντάν έχει ήδη προγραμματίσει επίσημη επίσκεψη στο Κάιρο, η οποία θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη και την Παρασκευή, προκειμένου να πιέσει προς αυτή την κατεύθυνση.

Το σαουδαραβικό «βέτο» στην Αίγυπτο

Παρά την τουρκική αισιοδοξία, τον σχεδιασμό του Ερντογάν και την πίεση της Άγκυρας για συμπερίληψη του Καΐρου, η πραγματικότητα στο εσωτερικό του νέου άξονα κρύβει βαθιές ρωγμές. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του δικτύου Middle East Eye, το οποίο επικαλείται τρεις σαουδαραβικές πηγές με άμεση γνώση των διαπραγματεύσεων, η Σαουδική Αραβία αντιτάχθηκε σθεναρά στην ένταξη της Αιγύπτου στο σύμφωνο ασφαλείας. Μάλιστα, πρώην ανώτερος σύμβουλος της σαουδαραβικής μοναρχίας ξεκαθάρισε ότι το Ριάντ δεν ήθελε η Αίγυπτος να ενταχθεί στη συμφωνία «τουλάχιστον για την ώρα».

Αυτή η κάθετη άρνηση οφείλεται στις σοβαρές, υποβόσκουσες εντάσεις μεταξύ Ριάντ και Καΐρου και στην αυξανόμενη απογοήτευση για την κυβέρνηση του προέδρου Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι. Παρότι το βασίλειο υπήρξε ο μεγαλύτερος οικονομικός αιμοδότης του καθεστώτος Σίσι μετά το πραξικόπημα του 2013, δαπανώντας περίπου 25 δισεκατομμύρια δολάρια για να διασώσει την παραπαίουσα αιγυπτιακή οικονομία, σήμερα στο Ριάντ κυριαρχεί η πεποίθηση ότι η Αίγυπτος δεν προσφέρει πλέον τη στρατηγική ή στρατιωτική αξία του παρελθόντος. Οι Σαουδάραβες χρεώνουν στο Κάιρο μια εξοργιστική έλλειψη αμοιβαίας υποστήριξης σε κομβικά ζητήματα ασφάλειας.

Ο αραβικός προβληματισμός απέναντι στα τουρκικά ανοίγματα

Παρά την τουρκική αισιοδοξία και τη ρητορική επιβολής από πλευράς Ερντογάν, η πραγματικότητα στον αραβικό κόσμο παραμένει αρκετά πιο επιφυλακτική. Μέχρι στιγμής, παρά την επικείμενη άφιξη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, η αιγυπτιακή πλευρά δεν έχει προβεί σε καμία απολύτως δήλωση για το ζήτημα.

Η απουσία άμεσης ανταπόκρισης αντανακλά μια ευρύτερη στάση διστακτικότητας. Την ίδια στιγμή, δημοσιογραφικές πληροφορίες καταγράφουν έντονο προβληματισμό απέναντι στα ανοίγματα της Άγκυρας. Συγκεκριμένα, διαπιστώνεται συγκρατημένη στάση τόσο από την ηγεσία της Αιγύπτου όσο και από εκείνη της Σαουδικής Αραβίας. Η προοπτική ενός νέου αμυντικού μπλοκ που δεσμεύει τα κράτη στρατιωτικά φαίνεται πως γεννά δεύτερες σκέψεις στις αραβικές πρωτεύουσες, οι οποίες ζυγίζουν προσεκτικά τους κινδύνους της τουρκικής ηγεμονικής ατζέντας.

newsbreak.gr