Ένα από τα ισχυρότερα επεισόδια ζέστης των τελευταίων ετών βρίσκεται πάνω από Δυτική Ευρώπη, με τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Βρετανία, την Ισπανία και την Ιταλία να έρχονται αντιμέτωπες με θερμοκρασίες που δημιουργούν συνθήκες καύσωνα και ξεπερνούν τους 40 βαθμούς Κελσίου.
Μάλιστα, στη Γερμανία και την Ελβετία έχουν ήδη εκδοθεί προειδοποιήσεις για ακραία ζέστη. Στη Βρετανία, η Μετεωρολογική Υπηρεσία εξέδωσε πορτοκαλί συναγερμό για τη νότια Αγγλία και περιοχές της Ουαλίας, με τις θερμοκρασίες να αναμένεται να φτάσουν σε επίπεδα ρεκόρ για τον Ιούνιο.
Το κύμα καύσωνα αναμένεται να κορυφωθεί από το Σαββατοκύριακο έως τις αρχές της επόμενης εβδομάδας και συγκεκριμένα μέχρι την Τρίτη. Ωστόσο, τα προγνωστικά μοντέλα συγκλίνουν στο ότι οι θερμές αέριες μάζες θα συνεχίσουν να επηρεάζουν μεγάλο μέρος της Δυτικής Ευρώπης και κατά τις πρώτες ημέρες του Ιουλίου, διατηρώντας τις θερμοκρασίες σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τα κανονικά για την εποχή.
Η Γαλλία βρίσκεται μεταξύ των χωρών που πλήττονται περισσότερο. Σε αρκετές περιοχές η θερμοκρασία ξεπέρασε ήδη τους 40 βαθμούς, ενώ οι αρχές έχουν θέσει δεκάδες νομούς σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής. Η έντονη ζέστη έχει οδηγήσει στην αναβολή σχολικών δραστηριοτήτων, στην ακύρωση σιδηροδρομικών δρομολογίων και σε προβλήματα στις αερομεταφορές.
Παράλληλα, οι ενεργειακές υποδομές δοκιμάζονται, καθώς η αυξημένη χρήση κλιματιστικών ανεβάζει κατακόρυφα τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Στη Γαλλία, μάλιστα, υπάρχουν ανησυχίες για περιορισμό της παραγωγής σε ορισμένους πυρηνικούς σταθμούς, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας των ποταμών δυσκολεύει τη διαδικασία ψύξης των αντιδραστήρων.
Στο επίκεντρο του φαινομένου βρίσκεται ο λεγόμενος «θερμικός θόλος» (heat dome), ένας μηχανισμός που τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα και συνδέεται άμεσα με την αυξανόμενη ένταση των καυσώνων στην Ευρώπη.
Τι είναι ο «θερμικός θόλος»
Ο όρος «θερμικός θόλος» περιγράφει μια εκτεταμένη περιοχή υψηλών πιέσεων που λειτουργεί σαν καπάκι πάνω από μια γεωγραφική περιοχή. Ο αέρας εγκλωβίζεται, κατεβαίνει προς την επιφάνεια, συμπιέζεται και θερμαίνεται συνεχώς. Παράλληλα περιορίζεται ο σχηματισμός νεφώσεων, εξασθενούν οι άνεμοι και η ηλιακή ακτινοβολία δρα ανεμπόδιστα.
Το αποτέλεσμα είναι η θερμοκρασία να αυξάνεται διαρκώς για πολλές ημέρες, χωρίς ουσιαστική ανανέωση της ατμόσφαιρας. Πρόκειται για μια κατάσταση που μπορεί να διατηρηθεί για εβδομάδες, προκαλώντας ακραία θερμικά επεισόδια, ξηρασία και αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών.
Τα τελευταία στοιχεία του ευρωπαϊκού μοντέλου ECMWF δείχνουν ότι πάνω από τη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη αναπτύσσεται ένας ιδιαίτερα ισχυρός αντικυκλώνας, με θερμοκρασιακές αποκλίσεις που φτάνουν τοπικά ακόμη και τους +15 βαθμούς πάνω από τις φυσιολογικές τιμές για την εποχή.
Γιατί οι καύσωνες γίνονται όλο και πιο ακραίοι
Όπως μεταδίδει το Bloomberg, οι επιστήμονες εξηγούν ότι δεν πρόκειται απλώς για ένα ακόμη θερμό καλοκαίρι. Η κλιματική αλλαγή έχει ήδη αυξήσει τη βασική θερμοκρασία των αερίων μαζών που κινούνται πάνω από την Ευρώπη. Αυτό σημαίνει ότι όταν δημιουργούνται ευνοϊκές συνθήκες για καύσωνα, οι θερμοκρασίες ξεκινούν από υψηλότερη βάση και φτάνουν σε επίπεδα που πριν από μερικές δεκαετίες θεωρούνταν εξαιρετικά σπάνια.
Παράλληλα, οι ερευνητές παρατηρούν σημαντικές αλλαγές στη συμπεριφορά του αεροχείμαρρου, του ισχυρού ρεύματος αέρα που κινείται σε μεγάλο ύψος και καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την πορεία των καιρικών συστημάτων. Όταν ο αεροχείμαρρος γίνεται πιο κυματιστός, ευνοείται η δημιουργία «μπλοκαρισμένων» καιρικών μοτίβων, όπως οι θερμικοί θόλοι.
Δεν είναι τυχαίο ότι από το 2018 μέχρι σήμερα σχεδόν κάθε καλοκαίρι η Δυτική Ευρώπη έχει βιώσει τουλάχιστον ένα σημαντικό κύμα καύσωνα. Οι επιστήμονες πλέον θεωρούν ότι αυτά τα φαινόμενα δεν αποτελούν εξαίρεση αλλά τη νέα πραγματικότητα του ευρωπαϊκού κλίματος.
Γιατί φέτος η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη
Η φετινή κατάσταση επιβαρύνεται από έναν επιπλέον παράγοντα: τις ασυνήθιστα θερμές θάλασσες.Ο Ατλαντικός και οι θαλάσσιες περιοχές γύρω από τη Γαλλία και τη Βρετανία παραμένουν θερμότερες από τον μέσο όρο, γεγονός που δυσκολεύει τη νυχτερινή ψύξη. Αυτό σημαίνει ότι οι λεγόμενες «τροπικές νύχτες», με θερμοκρασίες πάνω από τους 20 βαθμούς Κελσίου ακόμη και μετά τα μεσάνυχτα, γίνονται ολοένα και συχνότερες.
Οι ειδικοί θεωρούν τις θερμές νύχτες εξίσου επικίνδυνες με τις υψηλές θερμοκρασίες της ημέρας, καθώς ο ανθρώπινος οργανισμός δεν έχει χρόνο να ανακάμψει από τη θερμική καταπόνηση.
Τι συμβαίνει στην Ελλάδα
Παρά τις εντυπωσιακές εικόνες από τη Δυτική Ευρώπη, η Ελλάδα φαίνεται να παραμένει εκτός του πυρήνα της ακραίας ζέστης.
Όπως εξηγεί ο μετεωρολόγος Κλέαρχος Μαρουσάκης, ο θερμικός θόλος επηρεάζει κυρίως την Ιβηρική Χερσόνησο και τη δυτική πλευρά της ηπείρου, ενώ η χώρα μας βρίσκεται στην ανατολική παρυφή του συστήματος.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να διατηρείται βόρεια ροή αερίων μαζών στο Αιγαίο, ευνοώντας τα μελτέμια και συγκρατώντας τη θερμοκρασία σε πιο φυσιολογικά επίπεδα. Παράλληλα, η ατμοσφαιρική αστάθεια στα ηπειρωτικά προκαλεί τοπικές νεφώσεις και πρόσκαιρες βροχές κυρίως στα ορεινά.
Οι επόμενες ημέρες αναμένονται γενικά αίθριες, με ενισχυμένους βοριάδες στο Αιγαίο που θα φτάνουν ακόμη και τα 7 μποφόρ και θερμοκρασίες κοντά στους 30 με 32 βαθμούς στα ηπειρωτικά.
Ο Ιούλιος θα είναι τελικά «καυτός»;
Οι μετεωρολόγοι εμφανίζονται προσεκτικοί στις εκτιμήσεις τους. Ο Κλέαρχος Μαρουσάκης διέψευσε τα σενάρια περί πρωτοφανούς καύσωνα που θα πλήξει την Ελλάδα από τις αρχές Ιουλίου, υπογραμμίζοντας ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν στοιχεία που να δικαιολογούν τέτοιες προβλέψεις.
Ωστόσο, οι μακροπρόθεσμες τάσεις δείχνουν ότι ο Ιούλιος θα κινηθεί σε υψηλότερα από τα κανονικά επίπεδα θερμοκρασιών, κάτι που συμβαδίζει με τη γενικότερη εικόνα των τελευταίων ετών.
Το κρίσιμο στοιχείο θα είναι η πορεία του θερμικού θόλου. Αν η αντικυκλωνική διάταξη επεκταθεί ανατολικότερα μέσα στις επόμενες εβδομάδες, τότε η Ελλάδα θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα πιο έντονο κύμα ζέστης. Αντίθετα, εάν διατηρηθούν τα μελτέμια και η βόρεια κυκλοφορία, η χώρα μας, παραδόξως, θα συνεχίσει να λειτουργεί ως το «δροσερό όριο» μιας Ευρώπης που δοκιμάζεται από ακραίες θερμοκρασίες.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η φετινή εικόνα επιβεβαιώνει μια νέα κλιματική πραγματικότητα: οι καύσωνες στην Ευρώπη γίνονται πιο συχνοί, πιο παρατεταμένοι και πιο δύσκολοι στη διαχείρισή τους. Και όσο η θερμοκρασία του πλανήτη συνεχίζει να αυξάνεται, οι «θερμικοί θόλοι» ενδέχεται να αποτελούν όλο και πιο συνηθισμένο χαρακτηριστικό των ευρωπαϊκών καλοκαιριών.
ieidiseis.gr
AP Photo/Emma Da Silva
Ακολουθήστε το HappenedNow.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Διαβάστε ολες τις ειδήσεις μας στο Facebook Group και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
