Παγίδα Χαμηλών Συντάξεων: Το «ρίσκο» της κατώτατης κατηγορίας για 1,2 εκατ. επαγγελματίες

Για άλλη μια χρονιά, η συντριπτική πλειονότητα των ελεύθερων επαγγελματιών, αυτοαπασχολούμενων και αγροτών —σε ποσοστό που αγγίζει το 80%— επέλεξε την 1η ασφαλιστική κατηγορία του e-ΕΦΚΑ.

Η απόφαση αυτή, αν και προσφέρει μια πρόσκαιρη οικονομική «ανάσα» στην καθημερινή ρευστότητα των επιχειρήσεων, δημιουργεί μια δυσοίωνη προοπτική για το μέλλον: συντάξεις που δύσκολα θα ξεπερνούν τα 900 ευρώ, ακόμη και μετά από μια πλήρη επαγγελματική διαδρομή 40 ετών.

Η Ακτινογραφία της Επιλογής

Σύμφωνα με τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ για το 2026, οι εισφορές στον κλάδο κύριας σύνταξης έχουν αναπροσαρμοστεί λόγω του πληθωρισμού, με την 1η κατηγορία να διαμορφώνεται πλέον στα 261 ευρώ (συμπεριλαμβανομένων των κλάδων υγείας και ανεργίας). Παρά την αύξηση, η διαφορά από τις ανώτερες κατηγορίες παραμένει ελκυστική για όσους πιέζονται από το αυξημένο λειτουργικό κόστος. Ωστόσο, η «ελευθερία» της επιλογής που εισήχθη το 2020 αποδεικνύεται δίκοπο μαχαίρι.

Το Συνταξιοδοτικό «Ταβάνι»

Η μαθηματική απεικόνιση της μελλοντικής σύνταξης είναι αμείλικτη. Ένας ασφαλισμένος που επιλέγει σταθερά την κατώτατη κατηγορία:

• Με 40 έτη ασφάλισης, η προσδοκώμενη κύρια σύνταξη εκτιμάται στα 890-910 ευρώ (μεικτά).
• Με 35 έτη, το ποσό κατρακυλά στα 790 ευρώ.
• Με 30 έτη, η σύνταξη μόλις που προσεγγίζει τα 690 ευρώ.

Αντίθετα, η μετάβαση έστω και στην 3η ή 4η κατηγορία θα μπορούσε να οδηγήσει σε απολαβές άνω των 1.200-1.300 ευρώ, προσφέροντας μια στοιχειώδη αξιοπρέπεια στην τρίτη ηλικία.

Οικονομικό Δίλημμα ή Ανάγκη;

Ωστόσο οι εκπρόσωποι των παραγωγικών φορέων επισημαίνουν ότι η επιμονή στη χαμηλή κατηγορία δεν είναι πάντοτε «στρατηγική επιλογή», αλλά συχνά λύση ανάγκης. Η φορολογική επιβάρυνση, η ακρίβεια και οι οφειλές του παρελθόντος αναγκάζουν τους επαγγελματίες να ιεραρχούν την επιβίωση της επιχείρησής τους σήμερα, υποτιμώντας τον κίνδυνο της «γεροντικής φτώχειας» αύριο.

Μιλάμε για μια γενιά συνταξιούχων των 800 ευρώ, οι οποίοι κατέβαλαν εισφορές για τέσσερις δεκαετίες. Τελικά χωρίς κίνητρα για μετάβαση σε υψηλότερες κατηγορίες ή βελτίωση των ποσοστών αναπλήρωσης, η «ελεύθερη επιλογή» κινδυνεύει να μετατραπεί σε εγκλωβισμό σε ένα επίπεδο διαβίωσης κάτω από τις σύγχρονες ανάγκες.

topontiki.gr