Πακέτο μέτρων σε δύο «δόσεις» από την κυβέρνηση – Πώς ο πόλεμος επηρεάζει την οικονομία

Ένα πρώτο πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας ανακοινώνει η κυβέρνηση, ενώ έχει ήδη επεξεργαστεί πρόσθετα μέτρα για να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Το «εφεδρικό» πακέτο θα ενεργοποιηθεί αν διαπιστωθεί πως η τιμή του πετρελαίου διατηρείται για τουλάχιστον τρεις εβδομάδες πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και στόχος είναι μην γίνουν βιαστικές κινήσεις.

Άλλωστε πρόκειται για μια ρευστή κατάσταση και χθες, Τρίτη, για παράδειγμα υπήρξε μία υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου, μετά από ένα ράλι ανόδου τις προηγούμενες ημέρες. Ωστόσο αυτό σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει πως υπάρχει εφησυχασμός, καθώς πριν την έναρξη του πολέμου, από τα στενά του Ορμούζ περνούσε σχεδόν ένα στα πέντε βαρέλια πετρελαίου που καταναλώνει ο πλανήτης. Μαζί τους περνούσε και περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Πλαφόν κέρδους σε καύσιμα, τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης

«Θα δούμε την έκταση και την ένταση της κρίσης και ανάλογα θα δράσουμε» σημειώνουν κυβερνητικά στελέχη και προσθέτουν «ό,τι κάνουμε, θα το κάνουμε με τη μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα, χωρίς προχειρότητα». Από το οικονομικό επιτελείο δεν θέλουν να καλλιεργηθούν υπέρμετρες προσδοκίες, καθώς στόχος είναι οι όποιες κινήσεις γίνουν να λαμβάνουν υπόψη και τα δημοσιονομικά δεδομένα. Ωστόσο αυτό που επισημαίνεται είναι πως η οικονομία έχει θωρακιστεί και υπάρχουν τα περιθώρια για την στήριξη των νοικοκυριών.

Το πρώτο μέτρο που ανακοινώνεται – σήμερα εκτός απρόοπτου – είναι η επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε καύσιμα, τρόφιμα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης. Σύμφωνα με πληροφορίες το πλαφόν θα είναι συγκεκριμένο ποσό ως «ταβάνι» κέρδους στα καύσιμα και θα έχει σημείο αναφοράς το μέσο όρο κέρδους ολόκληρου του 2025 για τα τρόφιμα και τα άλλα είδη πρώτης ανάγκης.

Όπως σημείωσε χθες ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης «είναι ένα πράγμα να ανέβουν οι τιμές στην αντλία επειδή αυξήθηκαν οι διεθνείς τιμές και άλλο κάποιος ‘πονηρούλης’ να βάλει ‘καπέλο’ εκμεταλλευόμενος την κατάσταση». Οπως είπε «είναι ζήτημα προτεραιότητας να ορθώσουμε τείχος αποτελεσματικής αντίδρασης απέναντι σε αυτές τις πρακτικές. Έχουμε πλήρη εικόνα της αγοράς και θα προχωρήσουμε στις αναγκαίες παρεμβάσεις».

Τα πρόσθετα μέτρα

Παράλληλα, επεξεργασία έχει γίνει και για πρόσθετα μέτρα, τα οποία όπως αναφέρθηκε θα ανακοινωθούν σε δεύτερο χρόνο αν φανεί πως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει διάρκεια. Στα μέτρα αυτά είναι το fuel pass (εφόσον οι τιμές του πετρελαίου διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα), η επαναφορά επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας (σε περίπτωση που η άνοδος του φυσικού αερίου συμπαρασύρει και τις τιμές χονδρικής στο ρεύμα) και μία νέα επιταγή ακρίβειας.

Να σημειωθεί εδώ πως πολυεπίπεδες είναι οι επιπτώσεις που μπορεί να υπάρξουν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να χαραχθεί με ασφάλεια μία μακροπρόθεσμη στρατηγική.

Για παράδειγμα, είναι άγνωστο σε ποιο βαθμό θα επηρεαστούν η ανάπτυξη, ο πληθωρισμός και οι επενδύσεις, ενώ οι τελευταίες εξελίξεις – με το κλείσιμο των στενών του Ορκούζ- εγκυμονούν κινδύνους και για την εφοδιαστική αλυσίδα.

Ο τουρισμός

Στάση αναμονής τηρείται για να διαπιστωθεί αν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα επηρεάσει τον τουρισμό. Μέχρι τώρα δεν έχει υπάρξει κάποια ουσιαστική αλλαγή και οι κρατήσεις για το 2026 είναι σε υψηλό επίπεδο αλλά μένει να φανεί και πως θα εξελιχθεί η κατάσταση το επόμενο διάστημα.

«Υπάρχει και η θεωρία ότι θα πληγούν περισσότερο χώρες που είναι πιο κοντά στην κρίση, όπως η Αίγυπτος ή η Τουρκία ενώ χώρες όπως η Ελλάδα ή η Ιταλία δεν θα πληγούν ή ενδεχομένως θα έχουν όφελος. Αλλά όλα αυτά είναι πρόωρα» σημείωσε ο Κωστής Χατζηδάκης.

Τι δείχνουν οι νέες δημοσκοπήσεις

Το αφήγημα της Νέας Δημοκρατίας για τη σημασία της σταθερότητας σε μια εποχή πολλαπλών γεωπολιτικών προκλήσεων φαίνεται πως συμβάλει στην αύξηση των ποσοστών συσπείρωσης. Με βάση τις πρόσφατες μετρήσεις τα «γαλάζια» ποσοστά ενισχύονται και στην εκτίμηση ψήφου βρίσκονται στο 32,7% σύμφωνα με την Opinion Poll και στο 34,1% με βάση την Interview.

Παράλληλα, η μεγάλη πλειοψηφία των ερωτηθέντων στις μετρήσεις δείχνει πως στηρίζει κινήσεις που έχουν γίνει, όπως η αποστολή των δύο φρεγατών και των τεσσάρων F-16 στη Μεγαλόνησο. Σύμφωνα με την Interview, το 75% δηλώνει ότι «συμφωνεί» ή «μάλλον συμφωνεί» με την στρατιωτική συνδρομή της χώρας μας στην Κύπρο.

Στο κυβερνών κόμμα αναγνωρίζουν βέβαια πως οι δημοσκοπήσεις αποτελούν μια φωτογραφία της στιγμής, ενώ δεν περνά απαρατήρητο πως σε όλες τις έρευνες είναι εμφανής ο προβληματισμός για τις επιπτώσεις που μπορεί να υπάρξουν στην οικονομία. Με βάση και πάλι την Interview, το 95% εκφράζει την αγωνία του για ενδεχόμενες αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων και το 80% για τα προβλήματα που μπορεί να προκαλέσει στην ανάπτυξη η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Κατερίνα Κοκκαλιάρη

ethnos.gr

Eurokinissi