Πόλεμος και διπλωματία: Μυστικές διαπραγματεύσεις των ΗΠΑ με τους μουλάδες της Τεχεράνης

Το Ιράν προειδοποίησε, την Κυριακή (1/2), για το ξέσπασμα μιας γενικευμένης περιφερειακής σύγκρουσης σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης, ενώ παράλληλα χαρακτήρισε τους στρατούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως «τρομοκρατικές οργανώσεις».

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Reuters, η ηγεσία στην Τεχεράνη προχώρησε σε αυτή την κίνηση ως αντίποινα για την απόφαση των Βρυξελλών να εντάξουν τους Φρουρούς της Επανάστασης στη λίστα των τρομοκρατών. Η ένταση μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης κλιμακώνεται επικίνδυνα, με τις ΗΠΑ να ενισχύουν τη ναυτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή. Ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έχει απειλήσει επανειλημμένα με επέμβαση, ζητώντας μια νέα πυρηνική συμφωνία και τον τερματισμό της καταστολής των διαδηλωτών.

Το Ιράν και η απάντηση στις αμερικανικές απειλές

Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, δήλωσε στα κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι παρά την αποστολή πλοίων από τον Ντόναλντ Τραμπ, «το ιρανικό έθνος δεν θα φοβηθεί από αυτά τα πράγματα, ο ιρανικό λαός δεν θα θορυβηθεί από αυτές τις απειλές». Ο ίδιος συμπλήρωσε χαρακτηριστικά: «Δεν είμαστε εμείς αυτοί που προκαλέσαμε την ένταση και δεν θέλουμε να επιτεθούμε σε καμία χώρα, αλλά το ιρανικό έθνος θα καταφέρει ένα ισχυρό πλήγμα εναντίον οποιουδήποτε του επιτεθεί και το παρενοχλήσει».

Επί του παρόντος, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ διαθέτει στην περιοχή έξι αντιτορπιλικά, ένα αεροπλανοφόρο και τρία πλοία παράκτιας μάχης. Η παρουσία αυτή αυξάνει τον κίνδυνο σύρραξης μετά τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων από την ιρανική ηγεσία τον Ιανουάριο. Μάλιστα, σύμφωνα με το Reuters, ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει διάφορες επιλογές, οι οποίες περιλαμβάνουν ακόμη και στοχευμένα πλήγματα κατά των δυνάμεων ασφαλείας.

Παράλληλα, Ιρανός αξιωματούχος διέψευσε αναφορά του Press TV για ναυτικές ασκήσεις με πραγματικά πυρά στα Στενά του Ορμούζ, τονίζοντας ότι δεν υπάρχει τέτοιο σχέδιο.

Διπλωματικές επαφές και το παζάρι για τα πυρηνικά

Παρά το τεταμένο κλίμα, οι δύο πλευρές έχουν στείλει μηνύματα ετοιμότητας για την επανέναρξη των συνομιλιών. Περιφερειακοί σύμμαχοι, όπως η Τουρκία, επιδιώκουν την αποκλιμάκωση της κρίσης. Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε, το Σάββατο (31/1), σε δημοσιογράφους ότι το Ιράν «μιλάει σοβαρά» με την Ουάσινγκτον. Λίγες ώρες νωρίτερα, ο κορυφαίος αξιωματούχος ασφαλείας της Τεχεράνης, Αλί Λαριτζάνι, ανέφερε στο X ότι οι προετοιμασίες για διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη.

Ο Αμερικανός Πρόεδρος σημείωσε, επίσης, το εξής: «Ελπίζω να διαπραγματευτούν κάτι αποδεκτό. Θα μπορούσατε να κάνετε μια συμφωνία που θα ήταν ικανοποιητική χωρίς πυρηνικά όπλα». Η Τεχεράνη δηλώνει έτοιμη για «δίκαιες» διαπραγματεύσεις, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα επιδιωχθεί ο περιορισμός των αμυντικών της ικανοτήτων.

Οι διαδηλώσεις, που άρχισαν για οικονομικούς λόγους και εξελίχθηκαν στην οξύτερη πολιτική πρόκληση από το 1979, έχουν πλέον υποχωρήσει μετά την καταστολή. Οι επίσημοι αριθμοί κάνουν λόγο για 3.117 νεκρούς, ενώ η οργάνωση HRANA αναφέρει ότι έχει επιβεβαιώσει τον θάνατο 6.713 ανθρώπων.

Η ρήξη με την Ευρώπη

Σε μια συμβολική κίνηση, η Ε.Ε. χαρακτήρισε, την περασμένη Πέμπτη (29/1), τους Φρουρούς της Επανάστασης ως «τρομοκρατική οργάνωση». Η αντίδραση της Τεχεράνης ήταν άμεση και σκληρή. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ, ανακοίνωσε ότι και οι στρατοί της Ε.Ε. θα χαρακτηριστούν πλέον ως «τρομοκρατικοί». Επίσης, οι Αρχές εξετάζουν την απέλαση των στρατιωτικών ακολούθων των κρατών-μελών της Ε.Ε..

«Προσπαθώντας να πλήξουν τους Φρουρούς της Επανάστασης… οι Ευρωπαίοι στην πραγματικότητα πυροβόλησαν τα πόδια τους», δήλωσε ο Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ ενώπιον των βουλευτών. Στο πλαίσιο της στήριξης προς την επίλεκτη δύναμη, όλοι οι βουλευτές εμφανίστηκαν στη συνεδρίαση φορώντας στολές των Φρουρών της Επανάστασης. Μετά την ομιλία του, οι νομοθέτες ξέσπασαν σε συνθήματα όπως «Θάνατος στην Αμερική!» και «Ντροπή σου Ευρώπη!».