Πρώτο ρήγμα στο καθεστώς του Ιράν: Οι «Φρουροί της Επανάστασης» κατά του προέδρου Πεζεσκιάν

Τα πρώτα σημάδια ρήγματος στο εσωτερικό της ιρανικής εξουσίας αρχίζουν να γίνονται ορατά, καθώς η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν πόλεμο που οι ηγέτες της χαρακτηρίζουν υπαρξιακό. Σύμφωνα με πληροφορίες και πηγές που μίλησαν στο Reuters, έντονες αντιπαραθέσεις έχουν ξεσπάσει ανάμεσα στους σκληροπυρηνικούς και στις πιο πραγματιστικές δυνάμεις του καθεστώτος, με αφορμή τη δήλωση του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν ότι το Ιράν δεν θα στοχεύσει κράτη του Περσικού Κόλπου.

Για δεκαετίες, τέτοιες εντάσεις παρέμεναν κρυφές κάτω από τη σιδηρά κυριαρχία του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Ωστόσο, μετά τον θάνατό του πριν από μία εβδομάδα στις αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές, οι ισορροπίες στο εσωτερικό της εξουσίας φαίνεται να μεταβάλλονται, ενώ οι πιέσεις προς την Τεχεράνη αυξάνονται.

Η συνεχιζόμενη στρατιωτική πίεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έχει φέρει την Ισλαμική Δημοκρατία σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι ισχυροί Φρουροί της Επανάστασης φαίνεται να αναλαμβάνουν ολοένα και πιο καθοριστικό ρόλο στη στρατηγική της χώρας, παρά το γεγονός ότι πολλοί ανώτατοι διοικητές τους έχουν σκοτωθεί στις πρόσφατες επιθέσεις.

Η ένταση κορυφώθηκε μετά από δήλωση του προέδρου Πεζεσκιάν, ο οποίος ζήτησε συγγνώμη από τα κράτη του Κόλπου για τις επιθέσεις που σημειώθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα στα εδάφη τους και υποσχέθηκε ότι το Ιράν θα προσπαθήσει να αποτρέψει ανάλογα περιστατικά στο μέλλον.

Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε άμεση και έντονη αντίδραση από τους σκληροπυρηνικούς κύκλους των Φρουρών της Επανάστασης αλλά και από την κληρική ελίτ του καθεστώτος, αναγκάζοντας τελικά τον πρόεδρο να κάνει μερική αναδίπλωση.

Σε μία από τις πιο ανοιχτές επικρίσεις που έχουν διατυπωθεί εναντίον του προέδρου, ο σκληροπυρηνικός κληρικός και βουλευτής Χαμίντ Ρασαΐ τον κατηγόρησε δημόσια μέσω των κοινωνικών δικτύων.

«Η στάση σας ήταν αντιεπαγγελματική, αδύναμη και απαράδεκτη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Λίγες ώρες αργότερα, όταν ο Πεζεσκιάν επανέλαβε τη δήλωσή του στα κοινωνικά δίκτυα, παρέλειψε τη φράση συγγνώμης που είχε προκαλέσει την οργή των Φρουρών, γεγονός που ερμηνεύτηκε ως σαφής υποχώρηση.

Αγώνας για την εξουσία

Παρά τις διαφωνίες, όλες οι κορυφαίες προσωπικότητες του ιρανικού καθεστώτος εμφανίζονται ενωμένες στην προσπάθεια υπεράσπισης της Ισλαμικής Δημοκρατίας απέναντι στις επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ. Ωστόσο, υπάρχουν εμφανείς διαφορές ως προς τη στρατηγική που πρέπει να ακολουθηθεί.

Σύμφωνα με αναλυτές, σε περιόδους πολέμου η πραγματική ισχύς μετατοπίζεται συχνά προς τις στρατιωτικές δομές.

«Σε καιρό πολέμου οι δομές εξουσίας ξεκαθαρίζουν. Σε αυτή την περίπτωση, η καθοριστική φωνή δεν είναι της πολιτικής ηγεσίας αλλά των Φρουρών της Επανάστασης», σημειώνει ο Άλεξ Βατάνκα, αναλυτής του Middle East Institute.

Την ίδια στιγμή, οι πιέσεις αυξάνονται για την άμεση επιλογή νέου Ανώτατου Ηγέτη, με αρκετούς ανώτερους αγιατολάχ να ζητούν από το αρμόδιο θρησκευτικό σώμα να επισπεύσει τη διαδικασία.

Ο Αγιατολάχ Νούρι Χαμεντανί τόνισε ότι η απόφαση πρέπει να ληφθεί γρήγορα ώστε να διατηρηθεί η ενότητα της χώρας και να απογοητευτούν οι αντίπαλοι του Ιράν.

Ωστόσο, παραμένει ασαφές εάν ο διάδοχος του Χαμενεΐ θα μπορέσει να επιβάλει την ίδια ισχυρή πειθαρχία στο εσωτερικό του καθεστώτος.

Ο ρόλος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ

Μεταξύ των πιθανών διαδόχων βρίσκεται και ο γιος του εκλιπόντος ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος θεωρείται ότι έχει τη στήριξη των Φρουρών της Επανάστασης και του ισχυρού γραφείου του πατέρα του.

Ωστόσο, η πιθανή ανάδειξή του δεν είναι δεδομένη. Θεωρείται πολιτικά άπειρος σε σύγκριση με άλλους ανώτερους αγιατολάχ και φέρεται να προκαλεί αντιδράσεις σε πιο μετριοπαθείς κύκλους του συστήματος.

Σε κάθε περίπτωση, η απουσία του Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος για περισσότερα από 35 χρόνια κρατούσε υπό έλεγχο τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις, φαίνεται πως ανοίγει μια νέα περίοδο αβεβαιότητας για το μέλλον της ιρανικής εξουσίας.

ieidiseis.gr