Πρόβλημα και με το καλώδιο οπτικών ινών Ελλάδας – Σ. Αραβίας

Το ένα καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ (Great Sea Interconnector – GSI), το μπλοκάρει η Τουρκία, στέλνοντας πολεμικά πλοία της στις θαλάσσιες περιοχές εργασιών, χωρίς αντίδραση από την Ελλάδα. Τώρα, πρόβλημα προέκυψε και με το δεύτερο στρατηγικης σημασίας καλώδιο οπτικών ινών μεταφοράς δεδομένων από την Ασία – Μέση Ανατολή προς την Ελλάδα – Ευρώπη. Κι’ αυτό διότι η Σαουδική Αραβία φαίνεται να αλλάζει στάση και να επιλέγει να μην περάσει το καλώδιο από το Ισραήλ, όπως ήταν συμφωνημένο, αλλά μέσω Συρίας. Κάτι που αποτελεί «σπαζοκεφαλιά» για την κυβέρνηση Μητσοτάκη, δεδομένων των στενών σχέσεών της με τον Νετανιάχου.

Να σημειωθεί ότι το μέγαρο Μαξίμου εδώ και χρόνια πανηγυρίζει για τις «στρατηγικές σχέσεις» Αθήνας – Ριάντ, ενώ έχει στείλει στην Σ. Αραβία αντιαεροπορικές συστοιχίες, Patriot, για την προστασία πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της χώρας.

Αν και οι σαουδαραβικές προθέσεις είναι γνωστές εδώ και τουλάχιστον ένα μήνα, το θέμα ανέδειξε πρόσφατα ο ιστότοπος, Middle east eye, πίσω από τον οποίο φέρονται να υπάρχουν καταριανά συμφέροντα, αν και ο ίδιος το αρνείται. Οπως και το συμμαχικό στην Αγκυρα, Κατάρ, συχνά αβαντάρει τουρκικές θέσεις, έτσι και το site αφήνει αιχμές για την Ελλάδα, θέτοντας πάντως το εύλογο ερώτημα εάν η Αθήνα θα συμφωνήσει με την εξαίρεση του Ισραήλ από το έργο και θα δεχτεί να περάσει το καλώδιο από τη Συρία στη χώρα μας και από εκεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες ή στο όνομα της «συμμαχίας» με το Ισραήλ θα αρνηθεί.

Εως τώρα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη τηρεί σιγήν ιχθύος. Να σημειωθεί ότι ο πρωθυπουργός, μετά τυμπανοκρουσιών, πέρυσι τον Ιανουάριο, κατά τη συνάντησή του με τον πρίγκιπα διάδοχο της μοναρχίας του Κόλπου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, είχε αναφερθεί στο έργο του υποθαλάσσιου καλωδίου East-Med Corridor (EMC) Fiber Optic Cable.

Τώρα, το πράγμα «στράβωσε». Η Σαουδική Αραβία επικαλείται τη γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα και θέλει να εξαιρέσει από τους σχεδιασμούς της το Ισραήλ. Αδιευκρίνιστο είναι εάν πρόκειται για πρόσχημα ή πράγματι για ριζική αλλαγή της στάσης της έναντι του Ισραήλ – κάτι, για το οποίο πολλοί αμφιβάλουν. Βέβαιον είναι πάντως ότι η Συρία πλέον αποτελεί μια από τις βασικές προτεραιότητες για την Σ. Αραβία στη Μ. Ανατολή.

Datas: Το χρυσάφι της νέας εποχής και ο «πόλεμος των καλωδίων»

Το σχέδιο είναι εξαιρετικά μεγάλο και σοβαρό. Αποτελεί κομμάτι του India – Middle East – Europe Economic Corridor (IMEC, India – Middle East – Europe Economic Corridor, Διάδρομος Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης). Ενα γιγαντιαίο γεωπολιτικό, γεωοικονομικό σχέδιο (μεταφορών, ενέργειας, δεδομένων, υποδομών, κ.λ.π.), υπό την αμερικανική κηδεμονία, στον αντίποδα του κινεζικού «Δρόμου του μεταξιού».

Η, δε, μεταφορά δεδομένων (datas) Ασίας – Μ. Ανατολής προς Ευρώπη, θεωρείται το «χρυσάφι» της νέας εποχής. Σε αυτούς τους σχεδιασμούς, οι χώρες του Κόλπου θέλουν να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο σαν κρίσιμο σταυροδρόμι Ανατολής – Δύσης. \Ταυτόχρονα, ουσιαστικά, προετοιμάζονται για τη μετα-πετρελαϊκή εποχή, αντικαθιστώντας τον «μαύρο χρυσό» με το χρυσάφι των datas.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Deutsche Welle, κατά την εταιρεία τηλεπικοινωνιών Hongkong Global Communications (HGC), σήμερα μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και των 15 διηπειρωτικών υποθαλάσσιων καλωδίων, μεταφέρεται το 80% της ροής δεδομένων μεταξύ Ασίας, Αφρικής και Ευρώπης. Επίσης, ο Κόλπος αποτελεί κόμβο ψηφιακών δεδομένων, μέσω του οποίου διέρχεται το 30% των παγκόσμιων δεδομένων και το 90% των δεδομένων που ανταλλάσσονται μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.

Κατά την Deutsche Welle, «οι Χούθι (Υεμένη) διεξήγαγαν επί μήνες επιθέσεις όχι μόνο κατά τάνκερ στην Ερυθρά Θάλασσα, αλλά την άνοιξη του 2024 προκάλεσαν και ζημιές σε τέσσερα από τα συνολικά 15 καλώδια οπτικών ινών στην θαλάσσια περιοχή, μεταξύ αυτών και στο Asia-Africa-Europe 1. Κάτι που επηρέασε πάνω από το ένα τέταρτο της παγκόσμιας ροής δεδομένων».

Μεγάλη αναταραχή, «όμορφες» μπίζνες

Οσα δραματικά, αιματηρά γεγονότα σημειώνονται τα τελευταία χρόνια, έως και σήμερα, στη Μέση Ανατολή, αλλά και στην Ερυθρά Θάλασσα, σίγουρα έχουν να κάνουν και με αυτά τα μεγάλα οικονομικά σχέδια.

Στο μεταξύ, σχεδόν όλες οι χώρες του Κόλπου έχουν αποδυθεί σε αγώνα δρόμου, επενδύοντας σε δίκτυα καλωδίων μεταφοράς δεδομένων, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής διασύνδεσης της Αραβικής Χερσονήσου με την Ευρώπη.

Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει το Reuters, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) – που ενώ πριν ήταν σύμμαχοι, εσχάτως βρίσκονται σε ανοικτή αντιπαράθεση στα μέτωπα της Υεμένης, του Σουδάν και στην Ερυθρά Θάλασσα – προσπαθούν να γίνουν κόμβοι υποδομών τεχνητής νοημοσύνης, κέντρων δεδομένων και μεταφοράς τους.

Και η Τουρκία στους σχεδιασμούς

Ηδη, σύμφωνα με πληροφορίες που έγιναν γνωστές αμέσως μετά την ανακοίνωση την ανακοίνωση της Σ. Αραβίας για καλώδιο οπτικών ινών προς τη Συρία, υπάρχει ένα κοινό σχήμα Ιράκ – ΗΑΕ που σχεδιάζει υποθαλάσσιο και χερσαίο καλώδιο, με την επωνυμία WorldLink, κόστους 700 εκατ. δολαρίων, που θα συνδέει τα Εμιράτα με την Τουρκία μέσω του Ιράκ.

Το ίδιο και το Κατάρ. Μόνο η εταιρεία τηλεπικοινωνιών, Ooredoo, με έδρα το Κατάρ, σκοπεύει να επενδύσει μισό δισεκατομμύριο δολάρια για μια νέα χερσαία γραμμή οπτικών ινών, από τον Κόλπο έως την Ευρώπη (από το Ομάν, μέσω Ιράκ και Τουρκίας και θα καταλήγει στη Μασσαλία).

Ο «ινδικός δρόμος»

Σε αυτό το σκηνικό, η Ελλάδα ευελπιστεί να γίνει «πέρασμα» του «Ινδικού δρόμου» (IMEC), και στο νευραλγικής σημασίας τμήμα του καλωδίου μεταφοράς δεδομένων «πόνταρε» στα σχέδια της Σαουδικής Αραβίας.

Το 2023, ο πρόεδρος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης, είχε περιγράψει το έργο ως εξής: «Πρόκειται για μια υποδομή μεγάλης γεωπολιτικής αξίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης της Ελλάδας και του Ισραήλ δημιουργούν ισχυρές συνέργειες και αμοιβαία επωφελείς επιχειρηματικές ευκαιρίες».

Από τη μεριά του ο πρόεδρος του ισραηλινών συμφερόντων ομίλου, Aluma Infrastructure Fund, Ori Yogev, μίλησε για «τηλεπικοινωνιακή γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης, στο πνεύμα του νέου οικονομικού διαδρόμου μεταξύ Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC)».

Το ουσιαστικό στίγμα έδωσε τον Νοέμβριο του 2025 στη Διατλαντική Σύνοδο (P-TEC), στο Ζάππειο, και στη συνάντηση του σχήματος 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ + ΗΠΑ), ο Ισραηλινός υπουργός Ενέργειας, Ελι Κοέν. Η διάσκεψη της Αθήνας, είπε, «θα βοηθήσει στην προώθηση του οράματος του ΙΜEC και στη δημιουργία της διασύνδεσης που ξεκινάει από την Ινδία και καταλήγει στην Ευρώπη. Είναι πολύ σημαντικό, κυρίως μετά το τέλος του πολέμου (σ.σ. στη Γάζα), να κατασκευαστεί ένας διάδρομος υποδομών από τα ανατολικά προς τα δυτικά, όπου το σημείο εξόδου από την Ασία θα είναι το Ισραήλ και το σημείο εισόδου θα είναι η Κύπρος. Η Ελλάδα μπορεί να συμβάλει αποφασιστικά. Χαράσσουμε μια νέα διαδρομή, εκτός αυτής που βασίζεται στο Ιράν, στη Ρωσία και τον Νότο», ούτως ώστε «να φέρουμε πηγές ενέργειας από τον κύριο κόμβο, δηλαδή τις χώρες του Κόλπου, στον κύριο τόπο όπου υπάρχει η μεγαλύτερη ζήτηση, στην Ευρώπη».

Ως γνωστόν, ο «διάδρομος Νότου – Βορρα», μέσω Ιράν προς Ρωσία και άλλες χώρες της περιοχής, θεωρείται κομμάτι του «κινεζικού δρόμου».

Να σημειωθεί ότι στους σχεδιασμούς του IMEC εντάσσεται και το αμερικανικό ενδιαφέρον για ελληνικά λιμάνια, και η επιμονή της πρέσβεως των ΗΠΑ,. Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, να «διώξει» τους Κινέζους.

Μητσοτάκης – Σαλμάν

Το 2023, σε ανακοίνωσή του, ο ΑΔΜΗΕ ανέφερε ότι «το διηπειρωτικό καλωδιακό σύστημα οπτικών ινών που θα διασυνδέει την Ελλάδα με την Κύπρο και το Ισραήλ και θα επεκτείνεται στην Αραβική Χερσόνησο, δημιουργεί μία κρίσιμη διέλευση μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής, που θα προεκτείνεται δυτικά μέσω δικτύων συνεργατών στα Βαλκάνια και άλλους σημαντικούς προορισμούς στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη». Σημείωνε ότι η ισραηλινών συμφερόντων εταιρεία, Tamares Telecom, που εμπλέκεται στο σχέδιο, ήδη «διαχειρίζεται το ιδιόκτητο υποθαλάσσιο καλωδιακό σύστημα υψηλής χωρητικότητας Tamares North που έχει εγκαταστήσει μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου».

Το 2024, στο μνημόνιο Κατανόησης (MoU) του ΑΔΜΗΕ με τους Σαουδάραβες για την κατασκευή του «καλωδιακού συστήματος οπτικών ινών», αναφερόταν ότι ο «νέος ψηφιακός διάδρομος που θα διασυνδέσει τη Σαουδική Αραβία με την Ελλάδα, μέσω της Κρήτης, θα εκτείνεται δυτικά προς σημαντικούς προορισμούς στην Ευρώπη και ανατολικά σε ολόκληρη την Αραβική Χερσόνησο».

Το ίδιο έτος, η Εθνική Τράπεζα, που εμπλέκεται στο σχέδιο, σε αναλυτικότερη ανακοίνωσή της, ανέφερε ότι «διοργάνωσε με επιτυχία τη χρηματοδότηση του EMC West, το οποίο αφορά σε δύο διακριτά και αυτόνομα καλώδια τα οποία ξεκινούν από την Ευρώπη και καταλήγουν στην πόλη Χακλ της Σαουδικής Αραβίας, με το συγκριτικό πλεονέκτημα τη μη διέλευσής τους από τη διώρυγα του Σουέζ. Συγκεκριμένα το EMC West 1 ξεκινάει από το Μιλάνο με ενδιάμεσες διακλαδώσεις σε data centers στη Γένοβα, στην Αθήνα και στην πόλη Νετάνια του Ισραήλ, καθώς και με αναμονή για τυχόν μελλοντική επέκταση στην Κύπρο».

Επίσης, «το EMC West 2 που ξεκινάει από τη Μασσαλία με ενδιάμεσες διακλαδώσεις σε data centers στα Χανιά και στην πόλη Ασκελόν του Ισραήλ, καθώς και με αναμονή για τυχόν μελλοντική επέκταση στη Βαρκελώνη. Το συνολικό κόστος κατασκευής του έργου έχει προϋπολογισθεί από τους φορείς σε 510 εκατ. δολάρια (προ ΦΠΑ). Η Εθνική Τράπεζα προχώρησε στη δόμηση μιας χρηματοδοτικής λύσης συνολικού ύψους 330 εκατ. δολαρίων και με τη δέσμευση να συμμετάσχει στην εν λόγω χρηματοδότηση με ποσοστό 50%. Η κατασκευή και εγκατάσταση των 2 καλωδίων, έχει αναληφθεί από τη διεθνούς φήμης εταιρεία Alcatel Submarine Networks».

Μετά από όλα αυτά, ο Κ. Μητσοτάκης βρέθηκε προ εβδομάδος στην Ινδία, στις εργασίες του «AI Impact Summit» για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ). Πέρυσι τον Ιανουάριο στη Σ. Αραβία, στην συνλαντησή του με τονΣαλμάν, εκτός των άλλων, είπε ότι «η Ελλάδα μπορεί να είναι η πύλη της Ασίας και της Μέσης Ανατολής προς την Ευρώπη» και υπογράμμισε τον«ρόλο – κλειδί της Σ. Αραβίας στον οικονομικό διάδρομο IMEC». Προχτές, επίσης, πραγματοποίησε επίσκεψη στο Ισραήλ ο πρωθυπουργός της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι.

Σαουδαραβικό bypass μέσω Συρίας

Ωστόσο, ένα χρόνο μετά τη συνάντηση Μητσοτάκη – Σαλμάν, τον Ιανουαριο του 2026, γινόταν γνωστό, όπως ανέφερε σε δημοσίευμά της η Deutsche Welle, ότι «Σαουδική Αραβία και Συρία διαπραγματεύονται την κατασκευή μιας νέας γραμμής, που θα συνδέει επίσης την Αραβική Χερσόνησο με την Ευρώπη».

Εσχάτως, ο ιστότοπος, Middle east eye, ανέφερε ότι «δύο παράγοντες με γνώση επί του έργου είπαν ότι η Σαουδική Αραβία θέλει να αντικαταστήσει το Ισραήλ με τη Συρία ως χώρα διέλευσης του καλωδίου οπτικών ινών. «Η επιμονή της Σ. Αραβίας να συνδεθεί με την Ελλάδα μέσω της Συρίας και όχι μέσω του Ισραήλ, δείχνει ότι αλλάζουν οι περιφερειακές επιλογές της μοναρχίας, καθώς το Ριάντ επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της Δαμασκού στην περιοχή», έγραψε.

Στο ίδιο δημοσίευμα αναφέρεται ότι η Σ. Αραβία «ανακοίνωσε τον Φεβρουάριο ότι θα επενδύσει περίπου 800 εκατομμύρια δολάρια στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές της Συρίας. Επίσης, το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της χώρας ανέφερε ότι το σχέδιο είναι να συνδεθεί η Συρία σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο μέσω ενός δικτύου οπτικών ινών άνω των 4.500 χιλιομέτρων».

Σημείωσε, τέλος, ότι Ελλάδα και Σαουδική Αραβία είχαν ανακοινώσει τον East to Med data Corridor (EMC), το 2022, ενώ ελληνικές και σαουδαραβικές Τράπεζες υπέγραψαν συμφωνία για τη χρηματοδότηση του 60% του έργου.

Τότε, όμως, σχολιάζει ο ιστότοπος, «η Σ. Αραβία βρισκόταν σε συνομιλίες με τις ΗΠΑ για μια συμφωνία που θα εξομάλυνε τις σχέσεις με το Ισραήλ. Οι διαπραγματεύσεις εκτροχιάστηκαν μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, στις οποίες το Ισραήλ ανταπέδωσε εξαπολύοντας μια επίθεση στη Γάζα. Κατά τον ειδικό σε θέματα Κόλπου στο Ινστιτούτο Baker του Πανεπιστημίου, Rice Kristian Coates Ulrichsen, «οι τωρινές εξελίξεις δείχνουν ότι αλλάζει η στάση του Ριάντ» έναντι του Ισραήλ».

neostrategy.gr