Σε απόγνωση οι ψαράδες του Β. Αιγαίου για τη θαλάσσια βλέννα από τον Ελλήσποντο – Ακόμη να αποζημιωθούν

Κάθε πρωί που ανοίγουν τα μάτια τους και κοιτούν τη θάλασσα, οι ψαράδες του Βορείου Αιγαίου έχουν την ίδια αγωνία. Όχι αν θα φυσήξει ή αν θα σηκώσει κύμα, αλλά αν το νερό θα είναι ακόμα «καθαρό» ή αν θα έχει αρχίσει πάλι να πήζει.

Η θαλάσσια βλέννα, αυτός ο ύπουλος, σιωπηλός εχθρός, καραδοκεί. Έρχεται χωρίς προειδοποίηση, απλώνεται σαν αρρώστια και μετατρέπει το Αιγαίο σε μια άχρηστη μάζα, σε «γιαούρτι» και «λάσπη», όπως λένε οι ίδιοι. Και, όπως καταγγέλλουν, δεν είναι μόνο φυσικό φαινόμενο. «Ξεκάθαρα  από την Τουρκία έρχεται. Από εργοστάσια, από λύματα, από τον Βόσπορο», θα πει ο πρόεδρος των παράκτιων αλιέων Σαμοθράκης Πέτρος Νομικός, με την πικρία να ξεχειλίζει περισσότερο κι από τη θάλασσα.

Στη Σαμοθράκη, στη Λήμνο, στη Θάσο, στην ευρύτερη περιοχή του Βορείου Αιγαίου, ο φόβος είναι μόνιμος. Πέρυσι, το 2024, αλλά και το 2023, η βλέννα κράτησε σχεδόν τρεις μήνες. «Τρεισήμισι μήνες ανεργίας, χωρίς εισόδημα, χωρίς καμία κρατική στήριξη. Ήταν τέτοια η κατάσταση που ούτε πετονιά δεν βυθιζόταν. Γύριζε μέσα στη βλέννα, σαν τσιγάρο», περιγράφει στο topontiki.gr o κ. Νομικός.

Σύμφωνα και με επιστήμονες που παρατηρούν το θαλάσσιο περιβάλλον, η θαλάσσια βλέννα προκαλείται από την υπερανάπτυξη φυτοπλαγκτόν, που ευνοείται από τη ρύπανση, τα φερτά υλικά των ποταμών και τις αυξημένες θερμοκρασίες. Τα τελευταία χρόνια, όμως, το φαινόμενο έχει ξεφύγει.

«Τα πέντε τελευταία χρόνια είναι πολύ πιο έντονο», εξηγεί ο κ. Δημήτρης Ζαννές, αντιπρόεδρος του Πανελλήνιου Συντονιστικού Οργάνου Αλιέων και επισημαίνει ότι  «Η διαδρομή της βλέννας είναι γνωστή στους ψαράδες. Ξεκινά από τα Στενά του Βοσπόρου, από τη Μαύρη Θάλασσα, και κατεβαίνει προς το Βόρειο Αιγαίο. Δεν είναι τυχαίο ότι δεν εμφανίζεται στις Κυκλάδες ή στο Ιόνιο. Εμφανίζεται εκεί που υπάρχουν φερτά υλικά και έντονη ρύπανση. Φτάνει μέχρι τον Βόλο και πιάνει σχεδόν το μισό βόρειο Αιγαίο». Για τους ανθρώπους της θάλασσας, η εικόνα είναι αποκαρδιωτική μιας και  ο βυθός γίνεται σαν βούρκος, το οξυγόνο εξαφανίζεται, τα ψάρια πεθαίνουν και τα δίχτυα γεμίζουν με μια κολλώδη μάζα που δεν καθαρίζει εύκολα. «Σηκώνεις τα δίχτυα και είναι φορτωμένα λάσπη. Δεν πιάνεις ψάρι, μόνο λάσπη. Και δεν είναι ότι χάνεις μια μέρα δουλειάς. Μιλάμε για μήνες. Τρεις, τέσσερις μήνες χωρίς μεροκάματο», λέει ο κ. Νομικός και εξηγεί ότι στη Σαμοθράκη, όπως λέει, το πρόβλημα είναι εντονότερο απ’ ό,τι αλλού. «Εμείς το πληρώνουμε πιο βαριά από όλους».

Κι όμως, παρά τη σοβαρότητα του φαινομένου, οι ψαράδες αισθάνονται εντελώς μόνοι. «Δεν υπάρχει καμία αποζημίωση. Για τίποτα», τονίζει ο κ. Δημήτρης Ζαννές. «Ούτε για τη βλέννα, ούτε για φυσικά αίτια, ούτε για ζημιές από θηλαστικά. Μηδέν».

Παρότι η Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει δυνατότητες στήριξης του αλιευτικού εισοδήματος σε τέτοιες περιπτώσεις, η Ελλάδα δεν έχει δημιουργήσει κανέναν ουσιαστικό μηχανισμό. «Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης δεν έχει φτιάξει τίποτα. Η συζήτηση για τον ΕΛΓΑ είναι εκτός πραγματικότητας. Ο ΕΛΓΑ δεν έχει ούτε την τεχνογνωσία ούτε το προσωπικό να διαχειριστεί ένα τόσο εξειδικευμένο αντικείμενο. Οι λίγες προσπάθειες του παρελθόντος, όπως η απόπειρα ένταξης της αλιείας στον ΕΛΓΑ το 2016-2017, απέτυχαν. Και όσες αποζημιώσεις δόθηκαν για άλλες ζημιές, ήταν άδικες και αδιαφανείς», λέει ο κ. Ζαννές.

Και επισημαίνει ότι πολλοί αποκλείστηκαν από το να πάρουν αυτά τα χρήματα χωρίς να καταλάβουν το γιατί. Ενώ το πιο εξοργιστικό, όπως σημειώνει, είναι ότι δεν υπάρχει ούτε καν κρατική μελέτη για το φαινόμενο βλέννας. «Δεν υπάρχει σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης. Η επιστήμη θα μπορούσε να μας πει πότε έρχεται, πόσο θα κρατήσει. Εμείς το μαθαίνουμε όταν η θάλασσα έχει ήδη χαθεί». Σήμερα, μπορεί η θάλασσα να δείχνει ήρεμη, αλλά η αγωνία παραμένει. «Ζούμε με τον φόβο», λέει ο κ. Πέτρος Νομικός. «Μπορεί αύριο να ξυπνήσουμε και να έχει ξαναγίνει γιαούρτι. Και τότε, πάλι τα καΐκια δεμένα, πάλι χωρίς εισόδημα».

Σε έναν κλάδο που κρατά ζωντανά τα νησιά και τις παραμεθόριες περιοχές, η εγκατάλειψη είναι πλέον εμφανής. Η θαλάσσια βλέννα δεν είναι απλώς ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα. Είναι μια αργή, καθημερινή ασφυξία για τους ανθρώπους του Βορείου Αιγαίου, που παλεύουν μόνοι. Το 2021 η θάλασσα του Μαρμαρά κατέγραψε τη μεγαλύτερη έξαρση θαλάσσιας βλέννας που έχει μελετηθεί παγκοσμίως και μέσω των Δαρδανελίων μεταφέρθηκε στο Αιγαίο με τεράστιες συνέπειες για τους αλιείς.

protothema.gr