Σκάνδαλο υποκλοπών και στην Πολωνία: «Δεδομένα πολιτών και ηγετών μεταδίδονταν στο Ισραήλ»

Σοβαρές αποκαλύψεις στην Πολωνία, για τη χρήση του κακόβουλου κατασκοπευτικού λογισμικού Pegasus από την προηγούμενη κυβέρνηση φέρνει στο φως η έρευνα των αρχών της χώρας. Σύμφωνα με τα ευρήματα της Εθνικής Εισαγγελίας, τα δεδομένα που συλλέγονταν από κινητά τηλέφωνα μεταδίδονταν εκτός της πολωνικής επικράτειας και ήταν προσβάσιμα στην ισραηλινή εταιρεία NSO Group, η οποία κατασκεύασε το αμφιλεγόμενο εργαλείο επιτήρησης.

Το λογισμικό Pegasus επιτρέπει την άντληση τεράστιου όγκου προσωπικών δεδομένων χωρίς τη γνώση των χρηστών. Η Πολωνία προμηθεύτηκε το σύστημα το 2017, επί διακυβέρνησης του εθνικοσυντηρητικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), και στη συνέχεια το χρησιμοποίησε εναντίον εκατοντάδων στόχων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν πολιτικοί αντίπαλοι της τότε κυβέρνησης, όπως ο επικεφαλής της προεκλογικής εκστρατείας του Συνασπισμού Πολιτών, καθώς και μέλη της οικογένειας του νυν πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ.

Από την πλευρά του, το κόμμα PiS υποστηρίζει ότι το λογισμικό αποτελούσε αναγκαίο μέσο για την καταπολέμηση του εγκλήματος και τη διασφάλιση της εθνικής ασφάλειας, ισχυριζόμενο πως η χρήση του γινόταν πάντα κατόπιν δικαστικής έγκρισης.

Τα ευρήματα των εμπειρογνωμόνων και η απώλεια ελέγχου του συστήματος

Μετά την αλλαγή σκυτάλης στην εξουσία τον Δεκέμβριο του 2023, ο κυβερνητικός συνασπισμός υπό τον Ντόναλντ Τουσκ δρομολόγησε εκτεταμένες έρευνες. Η τεχνική ανάλυση του εγκληματολογικού γραφείου της Υπηρεσίας Εσωτερικής Ασφάλειας (ABW) επιβεβαίωσε την ευρύτατη έκταση της παρακολούθησης.

Όπως επισημαίνει η Εθνική Εισαγγελία, το λογισμικό παρείχε τη δυνατότητα συλλογής ηλεκτρονικών μηνυμάτων, συνομιλιών, ιστορικού περιήγησης, επαφών, αρχείων πολυμέσων και δεδομένων τοποθεσίας. «Επιπλέον, η Pegasus επέτρεψε τη χρήση του ενσωματωμένου μικροφώνου και των καμερών της συσκευής για την εγγραφή ήχου και βίντεο σε πραγματικό χρόνο και τη λήψη στιγμιότυπων οθόνης», αναφέρει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση των εισαγγελικών αρχών.

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι το Κεντρικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς (CBA), που ήταν αρμόδιο για τη λειτουργία του λογισμικού, δεν είχε τον πλήρη έλεγχο της πλατφόρμας. Το γραφείο του εισαγγελέα σημειώνει ότι «η CBA δεν είχε κωδικούς πρόσβασης για την πρόσβαση σε ορισμένους λογαριασμούς με δικαιώματα διαχειριστή και ορισμένα στοιχεία του συστήματος παρέμειναν υπό τον έλεγχο του κατασκευαστή», ενώ προσθέτει πως «η μονάδα διακομιστή που ήταν υπεύθυνη για τη μόλυνση κινητών συσκευών παρέμεινε υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του κατασκευαστή». Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι τα δεδομένα διοχετεύονταν μέσω διακομιστών σε διάφορα μέρη του κόσμου, με την κατασκευάστρια εταιρεία να διατηρεί τεχνική πρόσβαση στο υλικό της επιτήρησης.

Αυστηρές δηλώσεις Τουσκ και καταγγελία για έγκλημα κατά του κράτους

Τοποθετούμενος επί των νέων στοιχείων, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ έκανε λόγο για μια από τις σοβαρότερες υποθέσεις στη νεότερη ιστορία της χώρας. Όπως δήλωσε ο Πολωνός πρωθυπουργός: «Οι πρώην αρχές της PIS υπέγραψαν σύμβαση για ένα σύστημα κατασκοπείας επί του οποίου de facto δεν είχαν κανέναν έλεγχο, επειδή ο έλεγχος παρέμενε στα χέρια του Ισραήλ και μιας ισραηλινής εταιρείας… της οποίας η συνεργασία με τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες είναι, φυσικά, πέραν πάσης αμφιβολίας».

Συνεχίζοντας την κριτική του για τους χειρισμούς της προηγούμενης κυβέρνησης, ο Τουσκ πρόσθεσε: «Πλήρωσαν χρήματα για ένα σύστημα που de facto μετέφερε όλα τα πιθανά δεδομένα Πολωνών πολιτών, Πολωνών ηγετών της αντιπολίτευσης και Πολωνών ανεξάρτητων εισαγγελέων… στην ισραηλινή πλευρά», υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι «δεν πρόκειται πλέον απλώς για σκάνδαλο… Μιλάμε για έγκλημα κατά του κράτους».

Παραλείψεις στις εγκρίσεις και νομικές διώξεις αξιωματούχων

Την ίδια στιγμή, η ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή που ερευνά την υπόθεση έδωσε στη δημοσιότητα τμήματα της δικής της έκθεσης, αποκαλύπτοντας επιπλέον θεσμικές παραλείψεις. Σύμφωνα με την πρόεδρο της επιτροπής, Μαγκνταλένα Σρόκα, η αρμόδια υπηρεσία CBA δεν διέθετε την απαραίτητη πιστοποίηση ασφάλειας πληροφορικής για το Pegasus, με αποτέλεσμα το σύστημα να λειτουργεί χωρίς να πληροί τις προδιαγραφές προστασίας διαβαθμισμένων πληροφοριών, ενώ τα δικαστήρια που ενέκριναν τις παρακολουθήσεις δεν είχαν ενημερωθεί για τις πλήρεις τεχνικές δυνατότητες πρόσβασης του λογισμικού.

Οι αποκαλύψεις έχουν ήδη οδηγήσει στη δικαστική οδό, με τους εισαγγελείς να απαγγέλλουν κατηγορίες για κατάχρηση εξουσίας σε πρώην επικεφαλής της Υπηρεσίας Εσωτερικής Ασφάλειας, της Στρατιωτικής Υπηρεσίας Αντικατασκοπείας και της Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Διαφθοράς. Παράλληλα, νομικές διαδικασίες βρίσκονται σε εξέλιξη και εναντίον πρώην αναπληρωτή υπουργού Δικαιοσύνης, ο οποίος κατηγορείται για την παράνομη διάθεση κρατικών κονδυλίων για την αγορά του λογισμικού.

newsbreak.gr